Jij bent de bestuurder van je eigen plan! Person Centered

advertisement
Jij bent de bestuurder van je eigen plan!
Person Centered Planning informatiewaaier voor de jongeren van het Living Lab.
Gemaakt door Vincent
Colofon
Auteurs:
Lisanne van der Leeden en Melissa Nas
Uitgegeven door de RIBW Arnhem & Veluwe Vallei juni 2013, in samenwerking met het lectoraat
levensloopbegeleiding bij autisme van de hogeschool Arnhem en Nijmegen.
Niets van deze publicatie mag verveelvoudigd en/of vermenigvuldigd worden, zonder voorafgaande schriftelijke
toestemming van de uitgever. Bij gebruik door andere instellingen / bedrijven of bij gebruik voor andere doeleinden
dient eerst toestemming te worden gevraagd aan RIBW Arnhem & Veluwe Vallei.
Contactgegevens:
RIBW Arnhem & Veluwe Vallei
Centraal Bureau
Velperweg 11
6824 BC Arnhem
026 442 42 36
Hogeschool van Arnhem en Nijmegen
Lectoraat Levensloopbegeleiding bij Autisme
Verlengde Groenestraat 75
6503 GL Nijmegen
024 353 04 28
Wat moet je weten voordat je deze PCP informatiewaaier gaat gebruiken?
Het doel van deze Person Centered Planning (PCP) informatiewaaier is om jou en je sociale netwerk (mensen die jij
uitnodigt voor je PCP) te ondersteunen in jouw PCP proces. Deze waaier geeft je informatie over wat jij en je sociale
netwerk kunnen verwachten van een PCP en hoe dit hele proces eruit ziet. In deze waaier hebben alle pagina’s een
kleur zoals je misschien al wel hebt gezien.
Op de paarse pagina’s kun je informatie lezen over wat PCP inhoudt en wat PCP jou kan opleveren.
De roze pagina’s beschrijven wat er allemaal gebeurt voordat er een PCP bij jou wordt afgenomen. In deze voorbereiding kun je
met behulp van je persoonlijk begeleider keuzes gaan maken. Dit noemen wij de pre-meeting.
Op de oranje pagina’s wordt weergeven hoe een PCP bijeenkomst er voor jou uit kan gaan zien en wat er van jou en je sociale
netwerk wordt verwacht. De foto’s die je daar ziet, geven een beeld van waar jij je misschien op wil gaan richten in jouw
bijeenkomst.
Op de gele pagina’s lees je wat er na jouw PCP bijeenkomst nodig is om je doelen te behalen. Je leest ook hoe een vervolg
bijeenkomst (een follow-up bijeenkomst) eruit ziet.
In de witte tekstvakken op de pagina’s wordt beschreven wat er van het sociale netwerk verwacht wordt in het PCP
proces. Als je vragen hebt of als er onduidelijkheden zijn in deze waaier, kun je terecht bij je persoonlijk begeleider
(pb-er) van de RIBW Arnhem & Veluwe Vallei (RIBW AVV). Als in deze tekst pb-er staat, wordt daarmee je persoonlijk
begeleider van de RIBW AVV bedoeld.
Wat is Person Centered Planning?
Person Centered Planning
Wanneer jij iets wilt veranderen in je leven, ga je keuzes maken. Misschien ga je een keuze maken voor een opleiding
of voor een volgende woonplek. PCP helpt je bij het maken van deze keuzes door je leven te plannen. Deze manier
van plannen werkt, omdat het je de kans geeft na te denken over jouw plannen voor de volgende paar maanden of
zelfs jaren. Het betekent dat jij centraal staat in dit planningsproces en ondersteund
wordt door mensen die belangrijk voor jou zijn. De plannen die je maakt, laten zien
wat jij belangrijk vindt op dit moment en in de toekomst. Het plan benadrukt jouw
krachten en legt uit welke ondersteuning je nodig hebt. Jouw sociale netwerk helpt
jou bij het maken van het plan.
Vincent, een jongere bij wie meerdere PCP’s zijn afgenomen: “Ik vind PCP altijd wel
gezellig!”
Wat is Person Centered Planning?
Rollen bij een PCP bijeenkomst
Tijdens de PCP bijeenkomst worden grote vellen opgehangen op de muur waar onder andere jouw wensen en doelen
op komen te staan.
-
Jouw PCP wordt vormgegeven door een facilitator (voorzitter) en een recorder
(notulist).
De facilitator leidt jou en je sociale netwerk door de PCP bijeenkomst en zorgt
ervoor dat jij het meeste bepaalt tijdens het proces.
De recorder zet de informatie die jij belangrijk vindt op de vellen papier door
gebruik te maken van tekeningen/plaatjes en tekst.
Wil je weten hoe een bijeenkomst er ongeveer uitziet, kijk dan op de oranje
pagina’s.
Wat is Person Centered Planning?
De procesmanager is je pb-er
Het sociale netwerk is er om je te helpen bij het denken over je gewenste toekomst en te ondersteunen bij het
werken aan je plannen. Hoe je jouw sociale netwerk samenstelt, vindt je terug op de roze pagina’s. Wanneer je plan
ontwikkeld is, bewaakt je procesmanager je proces. Met het proces bewaken wordt bedoeld dat je pb-er samen met
jou in de gaten houdt hoe het met je doelen gaat. Op deze manier blijft er controle over jouw toekomst. Ook je sociale
netwerk helpt je hierbij. De procesmanager zorgt ervoor dat wanneer het lastig is om bepaalde plannen uit te voeren,
deze plannen bijgesteld worden. Dit wordt natuurlijk in overleg met jou gedaan.
Wat is Person Centered Planning?
Wat kan PCP jou opleveren?
PCP helpt jou om je dromen werkelijkheid te laten worden. Je staat hierin niet alleen, want jij mag zelf mensen
uitkiezen die je hierbij kunnen helpen. Je kan hierbij denken aan familie, vrienden, docenten, collega’s, hulpverleners,
buren en eigenlijk ieder ander die jij kent. Het kan handig zijn dat je mensen uit verschillende levensgebieden erbij
betrekt.
Jochen, een jongere die optimaal gebruik van zijn PCP wilde maken:
“Familie, vrienden en mijn trajectbegeleidster van stage en werk waren bij de PCP aanwezig. En ja dat is wel handig
om iemand erbij te hebben die weet hoe het allemaal zit en loopt. Het was moeilijk in zo een uurtje of twee uit je
hoofd, alle goede dingen eruit te halen. Zo wordt het dan makkelijker, voor elk aspect iemand.”
Stap voor stap kun je samen met je sociale netwerk doelen opstellen waarmee je dichter bij je dromen komt en
beslissen wie jou hierbij gaan helpen. Elke droom wordt opgeschreven en zoveel mogelijk van deze dromen worden
gerealiseerd! Er wordt rekening gehouden met de valkuilen tijdens PCP. Vooral wordt er gekeken naar de
mogelijkheden die er zijn en welke krachten van jou daarbij helpen.
Vooraf aan jouw PCP
Pre-meeting
Voordat je een PCP gaat maken met je sociale netwerk, wordt er eerst een pre-meeting gehouden wilt. Een premeeting is een bijeenkomst vooraf aan jouw PCP. Hierin ga je bespreken hoe jij jouw PCP het liefste ziet verlopen.
Hierin is je persoonlijk begeleider aanwezig en mag jij kiezen welke mensen je er nog meer bij wilt hebben. Als je er
niemand bij wil hebben is dat ook goed. Hieronder staan wat onderwerpen die je in een pre-meeting kan gaan
bespreken. Jouw Pb-er helpt jou hierbij:
1.
Je maakt kennis met Making Action Plans (MAP). Om invulling te geven aan je MAP (zie de oranje pagina’s) mag je
van te voren plaatjes, foto’s, symbolen, Google images en-, tekeningen verzamelen. Dit kan bijvoorbeeld over
specifieke personen en plaatsen die belangrijk zijn voor je. Deze mag je meenemen naar je PCP bijeenkomst.
2.
Wat wil jij graag gaan bespreken in jouw PCP en wat niet? Het kan zijn dat je liever niet wil praten over bepaalde
onderwerpen tijdens je PCP. Dit kun je aangeven bij je pb-er en hij/zij zorgt ervoor dat er dan ook niet over gepraat
wordt.
Vooraf aan jouw PCP
3.
Welke mensen wil jij uitnodigen bij jouw PCP?
Jochen vertelt over het nut van een vriend die hij heeft uitgenodigd bij zijn PCP:
“Over op tijd in bed liggen. Een vriend biedt dan ook wel aan om dat een beetje in de gaten te houden, want we zijn
elke dag online, dag en nacht. Zo kunnen we elkaar mooi controleren. Dat vond ik wel een hele leuke. Niet iedereen
kan dat, wil dat of doet dat. Ik denk dat we op een heleboel vlakken wel in hetzelfde schuitje zitten”.
Om erachter te komen welke mensen jij bij jouw PCP wil hebben kun je met je pb-er een relatiemap of een
plaatsenmap maken. Bij een relatiemap zet je je naam in het midden op een stuk papier. Daaromheen teken je
cirkels en schrijf je de mensen die dicht bij jou staan binnen de cirkels. Hoe belangrijker de persoon voor jou is, hoe
dichter de naam van die persoon bij jouw eigen naam staat. De plaatsenmap werkt precies hetzelfde. Alleen schrijf
je nu de plaatsen op in de cirkels die belangrijk voor jou zijn. Hoe belangrijker de plaatsen voor je zijn, hoe dichter je
ze bij je naam neerzet. Op de volgende pagina zie je bij A de relatiemap en bij B de plaatsenmap van Josephine.
Vooraf aan jouw PCP
A: Relatiemap
B: Plaatsenmap
Vooraf aan jouw PCP
4.
Waar wil jij jouw PCP graag houden? Het kan zijn dat je jouw PCP graag in je woning wilt houden of dat je toch een
grotere locatie nodig hebt zodat er voldoende ruimte is voor de mensen die je uitnodigt. Je kunt je PCP dan
bijvoorbeeld in de ‘HAN-ruimte’ aan de Ireneweg 16 in Oosterbeek houden (zie de afbeelding hieronder). Jouw pber helpt je bij het organiseren van de locatie, stoelen, drinken, wat lekkers te eten en de benodigde materialen.
De HAN ruimte aan de Ireneweg 16 in Oosterbeek
Vooraf aan jouw PCP
5.
Hoe wil je jouw sociale netwerk uitnodigen voor jouw PCP bijeenkomst? Je kunt ervoor kiezen om deze mensen te
bellen, te mailen, persoonlijk te vragen of bijvoorbeeld via Facebook of Skype uit te nodigen. Jouw pb-er helpt jou
het sociale netwerk uit te nodigen. Voordat jouw PCP gepland wordt, nodig je deze belangrijke personen een maand
van te voren uit om een geschikte datum te vinden. Je pb-er geeft jou de informatie die verstuurd kan worden naar
jouw sociale netwerk. Deze informatie gaat over:
Wat een PCP is;
Hoe een bijeenkomst eruit ziet;
Wat er wordt verwacht van jouw sociale netwerk.
De kans is groot dat jouw PCP ’s avonds wordt gehouden, omdat het sociale netwerk vaak rekening moet houden
met werk en dergelijke.
De facilitator en recorder geven van te voren aan op welke data zij beschikbaar zijn.
Tijdens jouw PCP
Hoe ziet een PCP bijeenkomst eruit?
Om een PCP bijeenkomst mogelijk te maken, heb je in de pre-meeting een geschikte datum en locatie gekozen. Vooraf
aan de bijeenkomst mag je zelf de opstelling qua stoelen in de ruimte bepalen. Jij mag bepalen wie waar zit. Een
eerste PCP bijeenkomst duurt vaak maximaal twee uur. Jij mag beslissen wanneer je wilt stoppen, ook als je PCP nog
niet af is. Je spreekt dan een nieuw moment af wanneer je verder wilt gaan. De facilitator en recorder zullen de
bijeenkomst openen en dan kun jij je gaan richten op jouw dromen en doelen.
Je kunt er voor kiezen om de bijeenkomst op te nemen op video, zodat je later nog alles rustig kunt terugkijken. Op de
volgende pagina’s staan voorbeelden van hoe jouw PCP opgezet kan worden.
Tijdens jouw PCP
Making Action Plans (MAP)





De MAP is een onderdeel van PCP en wordt tijdens jou eerste PCP bijeenkomst gemaakt. Bij de MAP worden er
papieren vellen op de muur gehangen (zie de afbeelding op de volgende pagina) met de kopjes:
Geschiedenis: De facilitator stelt vragen over je verleden en welke belangrijke gebeurtenissen er in jouw leven hebben
plaatsgevonden.
Dromen en nachtmerries: Onder dromen valt alles wat je nog wilt bereiken in je leven. Ook al zijn je dromen groot,
met kleine stapjes kun je jouw dromen ook waar maken. Als je bang bent voor bepaalde gebeurtenissen kun je die
benoemen bij je nachtmerries.
Krachten: Bij dit kopje worden al jouw talenten en kwaliteiten genoemd, dus waar je goed in bent!
Wat werkt wel en wat werkt niet: Hier ga je kijken naar welke factoren bevorderend bij jou werken. Welke factoren
zorgen er voor dat jij een doel gaat bereiken? Het kopje ‘wat werkt niet’ is het tegenovergestelde hiervan. Wat houdt
je tegen om bepaalde doelen te kunnen bereiken?
Het stappenplan: In dit stappenplan staan de doelen die je wil gaan bereiken. Je gaat samen met je sociale netwerk
kijken ‘wie’, ‘wat’ en ‘wanneer’ je de stappen richting je doelen gaat zetten. Belangrijk bij het opstellen van je doelen
is dat deze zo concreet mogelijk geformuleerd worden. Het moet voor jou helder zijn wat er op papier staat. Zo
vergroot je de kans om het doel te behalen!
Tijdens jouw PCP
Een voorbeeld van een MAP
Tijdens jouw PCP
Wat wordt er van jou verwacht tijdens eens PCP?
Tijdens het PCP proces wordt er van jou, maar ook van de andere betrokkenen
verwacht dat iedereen naar elkaar luistert. Zo krijgt iedereen de kans om te
vertellen wat hij of zij denkt. Ook is het belangrijk dat je kan laten zien wat je
belangrijk vindt, wat je verwacht van je toekomst, welke wensen of behoeftes je
hebt en dat je motivatie hebt om deel te nemen aan jouw PCP. De facilitator en
recorder helpen jou om hierachter te komen. Het is niet erg als je je doelen of
stappen richting je doelen niet hebt behaald. Het is wel belangrijk dat je ervoor
open staat om erachter te komen hoe het komt dat de doelen nou juist wel of
niet behaald zijn.
Het is belangrijk dat je een kleine vorm van verantwoordelijkheid over je leven kunt nemen, bijvoorbeeld zelfstandig je
dokter bellen of bepalen wat je in het weekend gaat doen. Natuurlijk hoef je niet overal zelfstandig in te zijn of alle
keuzes alleen te maken. Om deze reden zit jouw sociale netwerk er ook bij. Deze mensen die om je geven willen jou
graag helpen jezelf verder te ontwikkelen. Dit is alleen mogelijk als jij open staat om jezelf te ontwikkelen.
Tijdens jouw PCP
Wat wordt er van jouw sociale netwerk verwacht tijdens een PCP?
Het sociale netwerk stelt jou tijdens je PCP centraal. Dit betekent dat jij je beslissingen zelf mag maken en zij jou hierin
advies geven. Het belangrijkste is dat zij de regie bij jou neerleggen en jij je door hun gesteund voelt.
Deze belangrijke personen kunnen je advies geven door je tips te geven, je aan te vullen, met je mee te denken of hun
mening te laten horen. Verder kunnen zij advies geven aan jou door verschillende keuzes voor te leggen. Je kan dan kiezen
welke keuze het beste bij je past. Zij kunnen ook benoemen welke dromen zij denken dat jij hebt en helpen bij het opstellen
van doelen. Jouw sociale netwerk moedigt jou hierbij aan. Dit doen zij door positief te reageren op een doel en door te laten
merken dat zij achter je staan. Wanneer er naar krachten wordt gevraagd, kan je sociale netwerk hier natuurlijk aan
bijdragen door positieve kanten van jou te benoemen.
Er wordt van het sociale netwerk verwacht dat zij een actieve houding aannemen als jij het zelf even niet meer weet en hulp
nodig hebt. Als je zelf goed weet wat je wilt en dit goed kan verwoorden, kan het netwerk een minder actieve houding
aannemen zodat jij meer de regie hebt. Jouw sociale netwerk biedt hulp aan om jou te ondersteunen bij je doelen.
Tijdens jouw PCP
Wat wordt er van jouw sociale netwerk verwacht tijdens een PCP?
Iedereen denkt in mogelijkheden en krachten! Natuurlijk zijn er ook valkuilen waar rekening mee wordt gehouden en
deze kunnen ook benoemd worden. Positief zijn gedurende jouw PCP is erg belangrijk. Het sociale netwerk levert een
bijdrage doordat ze een verhaal van jou net anders kunnen vertellen met hun eigen beleving erin. Zij kunnen hun
ervaringen delen.
Tijdens en aan het einde van de PCP bijeenkomst is het belangrijk om je PCP te na te bespreken. Zo kan er tijdens de
PCP bijeenkomst aan jou worden gevraagd hoe je het vindt gaan, maar na afloop is er ook ruimte om je ervaringen te
delen. Jij kan laten weten wat jij prettig vond en wat niet zodat de volgende PCP nog beter op jou afgestemd wordt.
Na een PCP bijeenkomst ondersteunt het sociale netwerk jou door met jou te kijken waar je behoefte aan hebt. Ook
kunnen zij jou alert houden door te vragen naar de stand van zaken. Het sociale netwerk helpt jou:
Je doelen te behalen door deze te bespreken;
Hints te geven;
Samen op stap te gaan en de doelen te onderzoeken;
Vragen van jou te beantwoorden waardoor er meer duidelijkheid wordt gecreëerd;
Verwachtingen te verhelderen;
Gesprekken te voeren over de vorderingen.
Na jouw PCP
PCP Vellen
Nadat jouw PCP bijeenkomst afgelopen is, heb je samen met je sociale netwerk plannen gemaakt op de PCP vellen om
je dromen en doelen te bereiken. Deze PCP vellen zijn jouw eigendom. Dit betekent dat jij bepaalt hoe en waar je deze
vellen gaat bewaren. Dit kan in je eigen woning zijn, maar in overleg met je pb-er, mogen deze ook bij de RIBW AVV
bewaard worden.
Procesmanager
Naar afloop van jouw PCP, maakt de procesmanager foto’s van de PCP vellen en stuurt deze op naar jou en je sociale
netwerk. Zo kan iedereen zien wat er moet gebeuren. Je PB-er is als procesmanager aangesteld. Hij helpt je jouw
doelen te bewaken. Als je het prettig vindt, kan de procesmanager tussentijds contact houden met jouw sociale
netwerk. Jullie bespreken samen welke informatie over je PCP proces er naar je sociale netwerk wordt verstuurd. Dit
kan per telefoon, e-mail, persoonlijk of via bijvoorbeeld Facebook, Skype of zelfs via een persoonlijke blog gebeuren.
Het is wel belangrijk dat de procesmanager informatie krijgt over de verschillende leden van jouw sociale netwerk,
zoals de naam, e-mail en eventueel het telefoonnummer.
Doelen bewaken
Totdat je een volgende PCP bijeenkomst (follow-up bijeenkomst) gaat organiseren met je pb-er, ga je in de tussentijd
met ondersteuning van je sociale netwerk werken aan je plannen en doelen. Wanneer het je niet goed lukt om de
plannen uit te voeren, is dit niet erg! Zorg dat je dit aangeeft bij je pb-er, zodat het plan mogelijk veranderd kan
worden. Er kan dan bijvoorbeeld nog een tussenstap worden toegevoegd of het doel wordt veranderd. Samen met je
pb-er bewaak je de doelen mede door deze regelmatig te bespreken. Hoe vaak je dit bespreekt is afhankelijk van je
doel. Dit kan dagelijks, wekelijks of maandelijks zijn.
Na jouw PCP
Hoe ziet een follow-up PCP bijeenkomst eruit?
Je volgende PCP, oftewel je follow-up bijeenkomst komt eraan. De follow-up bijeenkomst wordt ongeveer vijf
maanden na je eerste of je vorige PCP bijeenkomst georganiseerd. Net als bij je eerste bijeenkomst, bepaal je welke
mensen vanuit je sociale netwerk je bij de PCP-meeting wilt hebben. Dit kunnen dezelfde mensen zijn uit je eerste
bijeenkomst, maar je mag je sociale netwerk ook veranderen. Misschien vind je het handig om bijvoorbeeld je
werkgever uit te nodigen omdat er in je vorige bijeenkomst toch het een en ander geregeld moest worden omtrent je
werk. Je doorloopt weer grotendeels het stappenplan van de roze pagina’s. Ongeveer een maand van te voren, nodig
je je sociale netwerk uit. Je pb-er en jij kunnen hier rekening mee houden bij het uitnodigen. Ook hier bepaal je een
locatie voor je PCP bijeenkomst.
Het doel van de follow-up bijeenkomst is om de doelen en plannen uit de vorige bijeenkomst te evalueren. Dit
betekent dat er gekeken wordt welke doelen er wel, niet of gedeeltelijk behaald zijn. In deze bijeenkomst wordt aan
jou en je sociale netwerk gevraagd welke successen er voor hebben gezorgd dat je bepaalde doelen behaald hebt. Ook
wordt er gekeken naar welke obstakels jullie hebben ervaren wanneer de doelen gedeeltelijk of niet behaald zijn. In
deze bijeenkomst is er ruimte voor nieuwe dromen, doelen en plannen van jou. Omdat niet alle onderwerpen
uitgebreid besproken worden, duurt deze bijeenkomst niet langer dan de eerste PCP bijeenkomst. De bijeenkomst zal
daarom ongeveer één uur duren. Op de volgende pagina zie je een foto van een papieren vel van een follow-up
bijeenkomst waarin aangegeven wordt in hoeverre doelen zijn behaald met behulp van een stoplicht. Hierbij is groen
wel behaald, oranje gedeeltelijk behaald en rood niet behaald.
Na jouw PCP
Met behulp van de stoplicht
tekeningen worden de doelen
geëvalueerd.
Eigenlijk kun je zo vaak als je het
nodig hebt een PCP bijeenkomst
houden. Dit betekent dat het
proces altijd door kan gaan
wanneer jij dit wilt. Is PCP een
hulpmiddel dat voor jou werkt en
heb je er baat bij? Zorg dan dat je
met behulp van je sociale
netwerk deze bijeenkomsten
blijft organiseren en maak er
jouw ‘feestje’ van!
Download