Inhoudsopgave Week 1 ............................................................................................................................................................. 2 Opfrisser DM ...................................................................................................................................................... 3 Type 1 ............................................................................................................................................................ 7 Behandeling type 2 ...................................................................................................................................... 11 Week 2 leefstijl ............................................................................................................................................... 14 Leefstijl:.......................................................................................................................................................... 21 Week 4Microbioom ........................................................................................................................................ 23 Artikel microbioom ........................................................................................................................................... 26 Week 5 Metformine ....................................................................................................................................... 28 Week 6 Ziektelast, proms(patient), value based healthcare ........................................................................... 32 Week 5 metformine........................................................................................................................................ 35 Week 7 -diabetes en zorgkosten ..................................................................................................................... 36 Week 1 Opfrisser DM Doel Je kunt kennis omtrent epidemiologie, pathofysiologie, symptomatologie, classificatie, behandeling en complicaties toepassen bij personen met diabetes mellitus. Twee grote ontwikkelingen: - Medicijnen - Glucose monitoring Def:= chronische verhoging van bloedglucosewaardes al of niet met symptomen. Glucose nuchter moet <5,6 (100mg/dl) Willekeurig glucose <7,8 (140 mg/dl) DM nuchter >7 niet nuchter >11,1 (200) - Hier tussenin =gestoorde glucosetolerantie =prediabetes. Ook bij normale mensen zie je pieken als je suikerruik eten eet. Mensen die zelf sensor kopen hebben we eigenlijk nog geen normaal waarde voor insuline waarde.op basis van sensor kan je geen DM stellen want geen afkapwaardes Symptomen. Classificatie DM - LADA is type 1 in oudere bij volwassenen monogene DM zijn eigenlijk types die overerven via een gen ADA DM classifactie GADA lijkt iets meer type 1 en onderste meer op type2 Laatste classificatie WHO take home: - Grote groep type 1 en type 2 - Type 2 niet populair (mensen zeggen dat door oorzaken komen.) - Best veel tussenvormen- veel mensen willen graag precies weten wat ze nu type hebben - Tal van zeldzamere specifieke DMvormen diabetes type anders - Gemeenschappelijk bloedsuiker verhoogd. Type 1 Insuline - Humane insuline even goed als menselijke - In nederland toediening via een pen = basaal bolus regimen (MDI) kort durende en langwerkende insuline geven voor de maaltijden kortwerkende BOLUS en na maaltijden de langwerkende (basaal) Je kan ook contineu insuline geven via een apparaatje - Nadeel apparaatje hele tijd aanjezelf 40 procent type 1 gebruikt pomp. Toediening gaat subcutaan normaal gaat dit via portale systeem. - Vertraagde absorptie - Relatieve systemische hyperinsulinemia en hepatische hypoinsulinmia - Gewichtstoename AGP raport getallen hoe glucose gemiddeld is, zat die laag, of te hoog kijken hoe iemand is ingesteld We willen van CGM naar closed loop automatische insuline infusie Behandeling type 2 = HVZ risico verlagen - Suiker managen - Bloeddruk managen - Lipiden manegen - Nierfunctie 10 kg afvallen heeft veel effect op risico 5 % gewichtsverlies gezondheidswinst 10% voorkomen DM insuline richtlijnen: - Insuline geven als met 2-3 orale middelen het behandeldoel niet wordt gehaald - Insuline is meest efficiente manier op HbA1c waarde naar doel te krijgen basale insuline eerste stap als dat niet werkt kortwerkende insuline aan de behandeling toeveogen - Nadelen zijn: injecties en leid tot gewichtstoenamen en kan sop hypoglycekiem Contineu meting met sensor Week 2 leefstijl Simpele visie= overgewicht als meer energie lichaam in komt als uit gaat.k 1kg vet =8000 kcal Bij aankomen/afvallen veranderd basale energiebehoefte =weight stimulator Als je 100 kcal meer eet en dit 5 jaar lang doet zal je niet lineair omhoog gaan je basale verbruik gaat ook omhoog. Er zal een evenwicht optreden uitelkaar. Dus grootste veranderingen is eerste jaar grootst. Waarom is niet iedereen dik? - Verschillen zijn deels genetisch bepaald - Tweelingstudies intrapair correlatie coefficient van BMI helft wordt genetisch bepaald. - Ook omgevingveranderingen. - 1% genetische variatie pas verklaard. gemiddelde overgwicht persoon valt weinig over te ontdekken. Andere hypotheses: - Tempratuur beinvloeding (kachels) - Minder slaap - Microbioom - Stress - Soicaal netwerk Psychisch en medicatie - Antidepressiva zijn dikmakers of moeilijk om af te vallen - Beta blokers - Pijn medicatie - onstekingremmers Leefstijlverbetering Overheid - verbieden, reguleren , taxen, nudging(geen kortingen meer op alchohol, alchohol vrij wel) , inform, industrie afspraken , zelf uitzoeken induvidueel - preventie akkoord (niet effectief gebleken) Helpt levenstijlinterventie Depositiocontracten - stick werkt beter dan carot medicijnen - BMI 35-40 en meegedaan aan levenstijlinterventie Als we levenstijl ten gunste kunnen veranderen vermindert dat de kosten op korte termijn. Alles wat wij medici doen is kostenverhogend. neuropathie Dikke vezels verlies gnostisch (proprioceptie) Dunne vezels vrlies vitale (aanraking,pijn en temp) Juveniele DM= type 1 Geneesmiddelen type 2 SGLT2-remmers (plaspil) GLP1-analogen minder glucose opnamen in nier middelen die reductie van HVZ Metformine - verlaging bloedglucose door remmen gluconeogenese, glycogenolyse en omzetting van lactaat glucose (in de lever remmen van complex 1 in mitochondrieen) - verhoging van insulinegevoeligheid in spiercellen SU-derivaten - stim afgifte van insuline door betacellen door sluiten ATP K kanaal in pancreascellen (werkt dus niet bij type 1 want daar zijn de betacellen kapot.) - ++goedkoop - -- bijwerking is kans op hypoglycemieen - -- uitputting pancreascellen Alpha glucosidase remmers - remmen afbraak koolhydraten hierdoor wordt opname van glucose meer gespreid (niet veel gebrukt in nL - -- door meer koolhydraten in darm achterblijven gasvorming Thiazolideionen - verbeteren insulineresitentie vetweefsel meer subcutaan vet en minder visceraal vet - -- trage werkingsduur - Effect op patienten met fatty liver ziekte Als je glucose drinkt, krijg je extra hulp van je darmen via incretines → meer insuline. Bij DM2 werkt dit incretine-effect minder goed, waardoor de insulinerespons lager is Dus samengevat stappen voor behandeling DM2 - Leefstijl - Metformine (voor hoogrisicopatienten advies: SGLT-2 remmers) - SU-derivaten - Insulinetherapie met alternatief voor SU een DPP4remmer (remt de afbraak van GLP1 waardoor hogere insulinesecretie en lagere glucagonproductie of GLP1 agonist - Anders andere middelen Bij zwangerschap zullen er meer hypo moeten worden geaccepteerd omdat optimum lager liggen. Snelwerkende insuline Om insuline analogen nog optimaler te maken - Jet injectie (zonder gebruik van naalden dmv hoge druk - Verwarming van de huid - Toevoegen van hyaluroidase - Farmaceutische modificaties Langzaamwerkende insuline: Om snachts stabiele glucose te handhaven resorptie uit subctuna weefsel vertraagd hierdoor duurt de werking van insuline langer en meer geleidelijk Vertraagd door: - Zink - NPH Nadelen zijn zink kan niet in een injectiepen, opnamen vanuit subcutane weefsel en dus der werking is erg variabel NPH insuline heeft een grote variatie per personen. Alternatieve NPH - Glargine = zure pH. - Detemir subcutane ketonvorming en binding aan interstiteel albumine Bij type 1 wordt dus naast kortwerkende insuline ook langaam werkende gegeven met name glargine. Bij toepassing van een pomp wordt alleen kortwerkende insuline gebruikt. Bij type 2 soms insluline stappenplan: - Insuline starten bij onvoldoende glucose reg - Orale middelen handhaven als mogelijk is - Dosis geleidelijk ophogen op basis van nuchtere glucoseconcentratie start vaak met basale insuline (eenmaal daags langwerkende Toekomst: - Leverspecefieke insuline - Smart insuline betere werking bij hogere glucose - Alt toediening: intrapulmonaal, intranasaal, oraal, transdermaal Basale bolus =toediening van insuline - Pen: langzaamwerkende insuline in bloed - Pomp: contineu kortwerkedne insuline met een extra bolus na een maaltijd Leefstijl: 1kg vet= 8000 kcal Tweelingstudies - Eeneige die in aparte omgeving opgroeien toch vergelijkbaar gewicht vertonen - Verband tussen twee gewichten van BMI is het intrapair correlatie coeff - Eeneige tweelingen lijken meer op elkaar kwa gewicht dan 2eige tweelingen genetische aanleg benadrukken. - 50% gen en 50% omgeving 1 % gen is ontdekt du moielijk een medicijjn voor. Verklaringen voor overgewicht - Genetisch - Omgeving - Sociaal netwerk - Stress - Microbioom - Virussen - Slaao - Medi - Hormonen Verschillende oorzaken obesitas: Medicijnen die overgewicht veroorzaken: - Antidepressiva, epelepsie, corticostroriden, B-blokkers, insuline Sinds 2019 basisverzekering leefstijlinterventie vergoed, gedragsverandering om leefstijl blijvende te veranderen. Effecten: - 3% gewichtsverlies pas vanaf 5% gezondheidsvoordelen Gewichtsverlies medicijnen - Saxenda (liraglutide soort van incretine vergoed voor 35 met comoribidetien of >40. Ook mag je geen DM2 hebben of maagverkleining aanmerking komen. - Mysimba (bupropion en naltrexon) - Tirzpatide is een insuline bevorderen toch?/ hoe kan dit dan zorgen voor afvallen?? Meeste effect 20% Zorgkosten zullen op korte termijn afnemen maar toenemen op lange termijn. Omdat de laatste levensjaren het duurst zijn Week 4Microbioom Microbioom onderverdelen in - Fylum, klasse, orde, familie, tribus, geslacht en soort - Tijdens geboorte de eerste overdracht tussen moeder en kind, na de geboorte kolonisatie van darm plaats, over de rest leven is et stabiel en individueel verschillend. - Samenstelling ziekte en homostase van lichaam - Vertering vezels bacterieen oomzetten in korte keten vetzuren ( butyraat, acetaat en proprioaat) goed voor gezondheid. - Microbioom voeding opnamen voeding - Pre groei bacterieen, pro zelf baccterieen toevoegen en antibiotica - Elk indi heeft 4-600 verschillende soorten darmbacterieen 3 miljoen genen. 30 hiervan zijn over de hele bevolking t evidnen de rest is variabel per indi Bekenste bacteriestammen - Firmcitus bv lactobacillius (grootste groep onstekingremmend ; faecolibacterium prausnitzi maakt butryaat - Bacterodtets gram negatief, veel ziekteverwekkers - Actinebacteria (minder voor vooral nuttige bacterieen zoals bifidobacterieen denk aan yoghurt bacterieen) - Proteobacteria (weinig voor, veel ziekteverwekkernde soorten zoals Ecoli en H.pylori Dieeten verandering microbioom - Vegatarisch - Voedingsgvezels - Eenzijdig dieet Impact hypoglycaemie - Inflammatie HVZ ziekte Glucose variatie RWD RWE Microbiota welke bacterien zijn er Mircrobioom = wat doen de bactrieen. Diversiteit Alfa = variatie binnen een sample (rijkheid en diversiteit zoveel mogelijk beestjes in beste en je wilt gelijk verdeeld) Beta = variatie tussen samples (meerdere samples met elkaar vergelijken) Specefieke groepen en wat doen die groepen Afa diversiteit zal stijgen dus de rijkheid van vcaterieen zal gedurende leven omhoog gaan. terwijl beta div neemt af (stabiliteit) neemt want af gedurende leven Obesitats - Firmicutes (na dieet omlaag gaat ongezonder bacterie) - Bacteroidetes (gezonde bacterie want gaat omhoog bij dieet Functie bacterien: Poeptransplantatie is alleen echt effectief bij clostriium. IF= maat om te kijken hoe goed een tijdschrift is. hele goede hebben hoge IF. Artikel microbioom 110 patienten met T2DM (18-70jaar) goed ingesteld (sample size calculation??) Dubbelblind, gerandomiseerd studie 3 maanden behandeling Intention to treat Figuur 1 vaak flowchart Tabel 1 vaak basline statestieken klinische en demografische gegevens Verschil tussen CI en P waarde Boxplot gebruik je voor continue waarden die niet normaal verdeeld zijn en anders een staafdiagram Alfa diversiteit verschil binnen samples Beta diversiteit verschil tussen samples - Principal component analyses als cirkels overlappen geen verschil en niet overlappen wel verschil Heatmap correlation analysis - Rood is negatief - Baluw is positief correlatie Statistiek sperarman. Met sterretjes kan je zeggen of er ook een significatie is P< 0,05 is een sterretje en 2 is onder de 0,001 Week 5 Metformine: Twee principes belangrijk: - Mechanisme based Werkingsmechanisme met effect en bijwerkingen onderzocht. Effect op individu en onderzoek beslaat surrogate =zachte eindpunten.= marker die kan samenhangen met een echt klinisch eindpunt/ - Bloeddruk, chlestrol - Harde eindpunten zijn niet altijd geod mogelijk - Goede correlatie met harde einpunten minder patienten nodig om verschillen aan te tonen - Nadeel is dat er soms meer nadelen verbonden blijjlen te zijn Bij DM onderzoek zijn surrgogate - HbA1c en cardiovasculaire markers zoals bloeddruk en lipiden zachte eindpunten - Basis voor individuele farmotherapie - Evidince based= harde eindpunten zijn klinische studies Objectief te meten zoals overlijden en complicaties dit vormt de basis voor richtlijnen en protecollen. - Nadeel vaak weinig van deze events hierdoor heb je meer patienten nodig en langere follow up Een combi is het beste - Metformine is vooral evidence based en neit mechanism based Mechanisme metformine - Remmen gluconeogenese normaal in de lever door enzym AMPK te activeren deze kan dan transcriptiefactoren remmen die bij gluconeogenese betrokken zijn Bijwerkingen - GI klachten - Zeldzaam lactaatacidose bij nierproblemen - Ene patient goed werken andere veel bijwerkingen farmacogenetia - Patientgebonden verschillen in farmocodynamiek en kinetiek ADME (belangrijkskte genetische variatie in werking verschil in transports voor distributie in weefsels en organen Type 2 Elke keer als je wat doet bij een DM paient resistentiepatroon. Behandelen DM - Voorkomen micro vasculaire, macrovasulair leiden CVD In toom houden glucose snel effect op micro maar langzaan effect op macro Vroeger richtlijnen - Metformine - SU - Insuline alternatief DPP4 remmer of een GLP-1 agonist Voor menen met zeer hoog risico op HVZ - Geef veel sneller SGLT-2 remmers. Als stap 1 - Metformine - GLP-1 agonist AP ACS Tia beroerte Slechte nierfunctie Richtlijnen nu - Metformine - SU (individuele medicijnen en niet perse insuline) Shared decision making 6 stappen farmocotherapie - Wat is probleem - Wat is doel behandeling - Wat zeggen richtlijnen - personaliseren - Plan maken - Follow up Mechanisme bases EBM Mechanisme besed - Pathofysiologie farmacologie - Effect op individu - Surrogate eindpunten =zachte - Basis voor indivudele therapie EBM - Populatie studies en RCT Gem groepseffecten Harde einpunten (dood, hoeveel hartinfarct) Basis voor richtlijnen Vooorbeeld is GLP-1 analoog Metformine - Mechainsme - Zachte eindpunten - Bijwerkineg. GI(diaree, nierinsuff gevaarlijkse lactaat ocidose Biguaniden-metformine - Lever naar mitochondireen vermindering glucose aanmaak en stijging lactaat. - Via AMPK enzym gunstige metabole effecten, verbetring microbioom SU - Werken op betacel en alvleesklier betacel door kaliumknaal geprikkeld insuline afgeven. SU derivaten stimuleren dit knaaaltje meer insuline - naddeel hypos Thiazolidine dionedervaten - Minder bijwerkingen metformine, maar dit was uiteindelijk niet zelfs schadelijker. - Vehrogen insuline gevoeligheid spieren en lever. Incretines (GLP-1 analogen en DPP4remmers) - Orale glucose toenamen zal betacel meer insuline geven dan IV. Er is iets in de darm dat dit prikkeld. Bij DM is de incretine verminderd. - Als je GLP-1 afval medicatie - Kans op HVZ neemt hierdoor af SGLT2 rememrs - Werkingen door verhoogde renale glucose excretie in disatle tubulis - Gewichtsverlies - Goed voor hVZ is een diureticum SGLT1 remmers heropnamen glucose in darmen nadeel is diarree, en bacterieen zullen glucose omzetten in gassen. Dus niet op de markt gekomen. Week 6 Ziektelast, proms(patient), value based healthcare Zorgkaart nederland overzicht informatie hoe goed zorg is bij instellingen. Dimensies van kwaliteit instittue of medicine IOM - Veiligheid - Effectiviteit - Patientgercht - Tijdigheid optijd zorg leveren wachtijden - Efficientie kosten beperken - Gelijkheid/toegankelijkheid Kwaliteitsindicatoren: - Meetbare aspecten van zorg waarvan in wetenschappelijk onderzoek is aangetoot od door consensus van deskundigen aannemlijk is gemaakt dat ze aanwijzingen geven voor de kwaliteit van zorg. (sterfte cijfers) wat zijn de uitkomsten van de zorg en wat leer je hiervan. Drie typen: - Structuur (voeding ziekenuis, bedden, aparatuut etc…) - Proces (logopedist goede oefeningen, fysio etc…) protecollen, richtlijnen - Uitkomst (doel wat patient wilt bereiken) Waardegereven zorg= kwaliteit/ kosten Denken vanuit economisch perspectief om onderlinge verschillen tussen ziekenhuizen te verminderen (amerika) Klinische uitkomsten Specefieke Indicatoren - HBac1 - Longfunctie Generieke indicatoren - Sterfte cijfers - Heropnames - Complicaties pROMS(patient outcomes0 - PIJN - Gemoedstoestand - Paid vragenlijst (DM) PRO is een patient reported outcome = pijn Prom= meting NRS bijvoorbeeld PRO-PM= performing meting % patienten dat boven 2> punten vooruitgaat (kwalitetisindicator) Toepassingen PROMS op drie niveau’s - In prakitijk voor diagnostiek behandeling en evaluatie van individuele patienten - Gebruik op groepsniveau voor interne kwaliteitsverbetering - Als uitkomstindicatoren voor externe transparantie (gezondheidzorg inspectie) hoe maak je een indicator IF(bij deze patient/in deze situ) ….. ThEN(moet je dit doen)….. BECAUSE(er bewijs is dat kwaliteit verhoogt) Week 5 metformine - Week 7 -diabetes en zorgkosten Meeste geld naar ziekenhuizen 30 miljard Mentale en gedrag ziekte grootste kostenpost ouderenzorg dementie en alzheimer. Als tweede spijsverteringziekte tandartszorg , Hart en vaatziekte, kankers Indirecte kosten zijn groter dan de directe medische kosten bij DM Preventie van DM - Nationaal preventieakkoord (weinig effectief) Dure geneesmiddelen en hulpmiddelen. WRR houdbaarheid zorg onder druk - Hebben we middelen? - Mensen? - Voldoende draagvlak? Hoe werkt zorgstelsel: - Solidariteit hoge inkomens betalen mee aan lage inkomens - Regio sol, opleiding sol, inkomens sol, risico sol, ziekte sol, leeftijden sol - Gezond persoon 6000 d.m.v. nominale zorg premie 1/5 van zorgkosten, werkgeverspremie (voordat je loon krijgt), algemene belastingen - Patient 75000 Inkomenssolidariteit zorg is neutraal Collectieve financiering: Zorgstelsels - ZVW zorgverzekeringswet (ziekenhuisozrg, eertse lijn, wijkverpleging, kortdurende GGZ) - WLZ langdurige zorg (verpleeghuize, gehandicapte, langdurige) - WMO (jeugd, medische hulpmiddelen, welzijn ZVW =beleidstheorie gerugeleerde concurentie - Concurentie met regulering van overheid als het niet lukt. Betalen ziekenhuiszorg? Bekosting per diagnose overbehandeling Bekostiging door budget geeft prikkel om minder te doen binnen budget Selectieve contractering zorgverzekeraars maakt keuze welke zorgaanbieder je een contract geeft - Natura polis - Restitutie polis Vrije artsenkeus - Hinterpaalcriterium Onderhandelingen over hele ziekenhuizen in plaats van budgetten. Selectieve contractering geeft een rem op kostengroe In theorie weinig prikkels voor ziekenhuizen om te verbeteren, omdat in praktijk onderhandeld wordt over totaalbudget. Ziekenhuisbudgetten - Openeindregeling geen budget limiet prikkels tot overprudctie - Aanneemsom =lumbsom prikkels tot onderproductie - Omzetplafond declareren tot een maximum je wilt tegen maximum zitten en niet meer vraagt om planning en controle en prikkels patientenstops, eindejaarseffecten - Afslagplafond of staffelplafond is hetzelfde alleen als je over max gaat krijg je nog wel wat geld maar veel minder prikkels: overproductie tot MC administraive lasten ziekenhuizen hebben weinig prikkels om de kosten te beperken en daardoor minder inzetten op preventie, want je verliest die DBC van patienten als je patienten voorkomt, want je verdiend een budget per persoon. - Aanneemsom is onafhankelijk van hoeveel patienten je ziet als ziekenhuis. Dus als je minder patienten ziet dalen je inkoms niet. Echter dit is Voor de zorgverzekeraar minder aantrekkelijk Strategieen: Value bases healthcare - = ziektespecefiek - alles achter elkaar op elkaar afstemmen - Marketing idee competitie Tripple aim - Persoon gericht - Circular dus meer op populatie niveau zorgen dat populatie gezonden te maken liefst buiten ziekenhuis houden. - Collabaratie idee marketing Nadelen: - Inversteringen nodig van zorgverzekeraars. Nederland bepalen medisch specialisten of zorg wordt geleverd als het bewezen effectief is. Uitzondering - Dure geneesmiddelen - Extramurale geneesmidden hierbij bepaald de minister die zich laat adviseren door ZIN zorginstitutt 40-80 000 per qually Innnovaties DM - Kosteneffecitvieit is is lager als je het gebruikt voor een grote groep mensen. Omdat de meest gemotiveerde mensen mee doen aan een interventie. Hawtrhorne effect Deliberatieve processen als zorginstuut beslissing maakt is dit een openbare vergadering waarin iedereen een standpunt kan geven via stakeholders - Medische beroepsgroep - Patienten - Farmaceutische industrie - Zorgverzekeraas Mensen type 2 DM 80-90% overgewicht Overgewicht mensen 20-30% Aandoeningen geassocieerd met oergwicht - Hypertensie - HVZ - ONAS - Artrose - Reflux Dieetrechtingen bij DM - Ketoogeen dieet snelle gewichtsreductie, etere glycekische controle - Risicos tekort voedingstoffen, moeilijk vol te houden, hypoglycekmieen bij medicijnen - Maaltijdvervangers Aanbevolen dieet bij DM-2 = Nictiz digitale zorg Digitalization proces informatie maken Digitalizatation Digital transformation WEGIZ wet zorgaanbieders verplichten om medische gegevens elektrornisch uit te wisselen om patient sneller te helpen en kans op fouten is kleiner. Disruptie dititale onwtikkelingen Golden triangle - People - Proces - Technology Mensgericht innoveren Innovatie= waardecreatie (doen wat er voor dagelijkspraktijk invloed heeft) - Wenslijk - Levensvatbaar - Haalbaarheid De leervragen waar je antwoord op moet vinden zijn: 1. Welke definities bestaan er binnen Nederland van de term ‘e-health’? 2. Welke belofte maakt digitale zorg nu al waar en waar ontbreekt nog bewijslast? 3. Wat maken ontwikkelingen zoals ChatGPT waar in de zorg? 4. Hoe verschilt het ‘omkeren van diabetes (type 2)’ van traditionele zorg? 5. Wat is het verschil tussen de termen ‘digitisering (vrij vertaald uit het engels), digitalisering en digitale transformatie in aanpak en resultaat? 6. Wat zijn kernconcepten van het framework ‘Design Thinking’ dat we in het college ‘mensgericht innoveren’ noemen. 7. Hoe kan je het ELSA-model (ELSI in VS) gebruiken om opkomende technologie te interpreteren? Digisering papier naar computer omzetten dus digitaal maken proces is nog niet aangepast impact beperkt. Digitalisering procesen eenvoudige maken door digitale technologie. Ompact als mij op gebruiker is groter effect op resultaat van prpces (toegangkeliker maken zorg) je kijtk naar gehele proces Digitale transformatie terug naar kern wat hebben je gebruikers nodig en hoe sluiten we hierop aan. Als patienten zorg nodig hebben veel vragen over gezondheid nieuw proces inrichten. Wat hebben mensen nu nodig en vanuit daar processen inrichten. Nichtiz, rijksoverheid - Nuance tussen verschil staat in bronnen Alchohol remt de gluconeogenese bij DM patienten hierdoor krijg je een hypo. Exploratieve analyse= - Nadeel :gerappoteerde resulaten betreffen deelnemersdie het programms hebben voltooid stat power wordt kleiner Onderdelen levenstijl. Passende zorg: - Zorg die meer gaat over gezondheid en minder over ziekte - Zorg die samen wordt beslist door zorgverlener en patient GLI (gecombineerde leefstijlinterventie) Personen - BMI tussen 25-35 met buikomvang (vrouwen 88cm en mannen 102) - BMI tussen 25 en 35 en een of meer ziekte die met overgewicht samenhangen - BMI vanaf 35 Onderdelen - Adviezen over voeding en bewegen - Psychologische interventie ter ondersteuning van gedragsverandering Resistent zetmeel laat bloedsuiker waarde minder hard stijgen door - Dit zetmeel wordt maar voor een klein deel opgenomen in de dunne darm - Leidt tot sneller verzadigd gevoel Openlabel studie is omgekeerd van een geblindeerde studie behandelaar en deelnemers weten welke behandleing ze krijgen - Informatie bias Randomisatie - confounding Self selected studie - Deelnemers kiezen zelf of ze mee doen dit zorgt ervoor dat meer gemotiveerde deelnemers meedoen overschatting van resulaten Onderzoeken genetische factor bij darm microbioom - Tweelingen die niet bij elkaar wonen - Gezinsleden die wel of juist niet bij elkaar wonen. Nadeel glucagon= instabiel en moet dagelijksvervangen worden. Monosachariden - Fructose - Glucose - Galactose - Dextrose Disacharide - Sacharose( rietsuiker) - Lactose - Maltose (planten) Digitalisering: - Mening patienten digitale zorg minder goede kwaliteit zorg Werknemers verhoogde werkdruk Upcoding= extra geld door extra ligdag of gesprek om zo een hogere DBC te krijgen Cherry picking= aalleen de makkelijkst lage risico patienten kiezen Evergreening= verlengen van patenten van mdicijnen door kleine aanpassingen Taakherschikking verschuiven van taken naar andere zorgverlener Oefentoetsen: Dm is duur omdat - DM hoge prevelentie - Mensen met DM hebben veel comorbiditeiten WEGZiZ wet beperkte uitwisseling van gegevens die momenteel ook beschikbaar is. Alchohol remt de glucneogenese - Bij DM mensen krijgen ze een hypo HbA1c is hoeveel glucose gebonden zit aan albumine elke 3 maanden meten. Ecolli is een normale darmbactrie WEBER Normaal Conductief naar aangedane oor Persepteif naar contralterale kant Rinne is er een geleidingstoornis - Condurctief negatief want geleiding gaat niet - Bij perspectief postief net als normaal gehoor want niks mis met geleiding Aanvullend onderzoek Scan voor bot CT Weke delen MRI Tymponometrei beweegelijkheid trommelvlies (vocht, gehoorbeen keten ) Stapediusreflexmeting ( stap zit vast aan stijbeugel bij hard praten of zelf aan praten dan trekt die aan ter bescherming van harde geluiden tegen lawaai. Oto akoestische emissies babys geluid in oor zende wachten op reactie in cochlea (puur iets over chochlea werking) BERA als OAE negatief is dan doe je deze test per fequentie testen of coclea doet. ENG(evenwichtsonderzoek) stoel Twee lijnen onder elkaar is de laagste altijd conductief aandoeningen Otosclerose (botgroei van rotsbeen kan stapes vastzetten ) conductief gehoorverlies (kan beiderszeijds stapediureflex afwezig zijn doordat dit een erfelijke aandoening en meeste mensen krijgen het bijderzijds) CT scan doen als vervolg onderzoek Ketenluxatie is conductief gehoorvlies door een trauma voorafgaand Lawaaitrauma is altijd perceptief Behandelingen Conventionele hoortoestel (zachte geluiden luider maken Beengeleiding conductief gehoorverlies met een verlies van 35 Db (middenoor wordt ontwijkt) Operatie aandoening goed behandelen meer risicos CI perceptief gehoorvlies als de cohclea niet meer goed is. om in aanmerking te komen moet je een hele slechte gehoor hebben. Corticoisteroiden geef je bij een sudden deafness MRI scan maken bij een overweging bij een brughoektumor(langdurige gehoorklachten eenzijdig ) Brughoektumor= swannoom op zenuwschede tumor. Cochleavestibulum - Als je deze tumor eruit haalt kapotte zenuw (tenzij op de hersenstam drukt) - Dus MRI scanner wait en scan beleid Closed loop systeem - Real time glucose sensor - Doserings allgortime - Insuline pomp NIcTIZ - Digitale zorg ofwel e healthdef: is toepassing van zowel digitale informatie als communicatie om gezondheid en gezondheidszorg te ondersteunen en of te verbeterne. Digitisering papier naar digitaal maken Digitaliseirng digitale tools gebruiken om processen te verbeteren (EPD) Digitale transformatie hele manier van werken veranderen met digitale technologie (AI diagnoses) Drie succescriteria mensgericht innoveren: - Haalbaarheid - Levensvatbaarheid - Wenselijkheid