Uploaded by Daniel Lechner

Leeshulp Émile

advertisement
LEESHULP Émile
Boek I
Rousseau volgt de natuurlijke ontwikkeling van het kind. In boek 1 gaat het over de
opvoeding van Émile in diens eerste levensjaren.
p. 61
De openingszin: bedenk dat Rousseau weliswaar gelovig was, maar dat je hier eigenlijk
moet lezen: Alles is goed zoals het uit de handen van de natuur komt.
p. 62
In het stukje in het kader staat aan het eind:
“De opvoeding die de natuur volgt houdt geen rekening met zulke plannen op lange
termijn, die een vrucht zijn van vooroordeel en menselijke opinie – dat is haar eerste
principe.”
Lees in plaats van vooroordeel en menselijke opinie: de menselijke cultuur, de beschaving.
Rousseau bedoelt dus dat de opvoeding niet mag geschieden met het oog op de toekomst
(in het bijzonder: iemands beroep), maar dus moet uitgaan van het kind hier-en-nu. Als
opvoeder moet je kijken wat nu goed is voor het kind, en welke eerstvolgende stap de
beste is, maar dus niet vooruitkijken naar wat iemand veel later, in een verre toekomst,
allemaal zou moeten kunnen.
De alinea die begint met “De landbouw kweekt…”. In deze alinea maakt Rousseau zich
sterk voor een aparte kindertijd, een pedagogische provincie waarin de opvoeder er voor
moet zorgen dat het kind kind mag zijn, en geen volwassene-in-de-dop.
p. 63
Rousseau verdeelt opvoeding in drie soorten:



opvoeding door de natuur (bijvoorbeeld fysieke groei; het vanzelf scherper worden van
onze zintuigen; de toename van verstand en inzicht)
opvoeding door de mens (als je een kind leert voetballen; of leert rekenen, etc.)
opvoeding door de noodzaak (dat wat kinderen leren door ervaring; bijvoorbeeld dat je
niet met je vingers aan een gloeiend hete pan moet komen)
De eerste is per definitie goed; de tweede en derde niet. De tweede en derde zijn alleen
goed als ze ten dienste staan van de opvoeding door de natuur (ofwel: val je een kind op
het verkeerde moment in z’n ontwikkeling lastig met gortdroge cognitieve stof, en biedt je
het de verkeerde ervaringen – bijvoorbeeld teveel laten kijken naar pulp op de
1
commerciële netten) dan druisen de tweede en derde soort tegen de opvoeding der natuur
in, en ben je als opvoeder niet goed bezig.
Onderaan: “als men een mens voor de anderen wil opvoeden”. Daarmee bedoelt Rousseau:
als je een kind vooral wil klaarstomen voor de maatschappij, bijvoorbeeld voor een
bepaald beroep.
p.64
De natuurlijke mens is een eenheid; de burger een (versplinterd) deel. Wie kent deze
ervaring niet? Op vakantie of met je joggingboek op de bank ben je helemaal jezelf; als je
gebak staat te verkopen voor 8 euro per uur op zaterdagmiddag speel je een rol, en voel je
zeker niet jezelf. Ofwel: je wordt maar voor een deel van je capaciteiten aangesproken,
en mag bepaalde andere capaciteiten vooral niet laten zien (want als je toch eens gek
doet, kopen de klanten misschien minder gebak).
De passage beginnend met “de beste maatschappelijke instituties”: dit is sarcasme,w
waarin hij een sneer geeft aan maatschappijen die z’n onderdanen reduceerde tot louter
onderdanen van dat land, en niet zag als individuen. Maar als beschaving ben je dan wel
geslaagd natuurlijk: je hebt de natuurlijke mens, met al z’n unieke
karaktereigenschappen, dan effectief onder het tapijt geveegd.
p. 65
“Degeen die het best de lusten en lasten van dit leven weet te doorstaan is naar mijn
mening degeen die het best is opgevoed.” Ofwel: wie het beste kan copen met het leven,
om maar eens een modern psychologisch begrip te gebruiken, is het beste opgevoed.
Ofwel: wie op z’n 14de wordt doodgegooid met wiskunde en Latijn, maar niet leert hoe
hij/zij zich kan handhaven in de klas, of hoe hij/zij kan leren ‘scoren’ bij de opposite sex,
zal uiteindelijk niet leren leven en dus minder tools hebben om met het leven om te gaan.
p. 66
Ook een te beschermende opvoeding bereidt niet voor op het echte leven, en is dus zwaar
niet okay.
p. 67
Inbakeren was in zwang in Rousseau’s tijd, en hield in dat je het kind bijna mummificeerde
om het maar het bewegen te beletten en te beschermen tegen alle gevaar van buitenaf.
Funest natuurlijk, volgens Rousseau.
Boek II
p. 95
Puer betekent jongen; en inderdaad: ons woord puber komt er vandaan.
p.96
2
“Emile zal niet in een bedompte kamer hokken, maar dagelijks in het vrije veld verkeren,
om te hollen, te stoeien, en honderd maal op een dag te vallen: des te beter, want des te
eerder zal hij leren op te staan. Het genot van de vrijheid vergoedt vele kwetsuren. Mijn
leerling zal vaak blauwe plekken hebben, maar daar staat tegenover dat hij altijd vrolijk
zal zijn. Uw kinderen, met minder blauwe plekken, zijn daarentegen altijd ontevreden,
altijd geketend, altijd treurig.”
 Uitprinten en boven je bed hangen.
p. 96/7
Hier pleit Rousseau nog een keer fervent voor een opvoeding die niet uitgaat van het
toekomst, maar van het kind hier-en-nu. Een opvoeding voor de toekomst zuigt alle
energie uit het kind, en maakt het doodongelukkig.
p. 98
Rousseau brengt hier sterke argumenten naar voren tegen een betuttelende en repressieve
opvoeding. Vraag aan jullie: kunnen jullie Rousseau’s argumenten indenken die hij zou
hebben tegen het huidige beschavingsoffensief jegens kinderen (“er moet weer geleerd
worden”; “er moet weer respect bijgebracht worden!”; “die jeugd van tegenwoordig die
doet maar!”) ?
p. 99/100
Schoenmaker, blijf bij je leest. Ofwel: streef niet andermans idealen en talenten na, maar
blijf dicht bij jezelf.
Bovenaan p. 100: denk je ‘ns in: hebben jullie het idee dat George Bush, Jan-Peter
Balkenende, de directeur van de Shell, Bill Gates, Britney of Marco van Basten, gelukkiger
zijn dan jijzelf?
p. 101-3
Interessante observaties over verwennen, grenzen stellen, zeuren, verbieden en behoeden.
Kern van het verhaal: belet het kind (op resolute, autoritaire wijze) zijn valse (= niet
natuurlijke, maar sociale, cultureel bepaalde) verlangens na te streven.
Ofwel: laat uw kind viool spelen als het daar zin in heeft, maar verbiedt het te allen tijd
mee te doen aan een vioolconcours.
p. 104
Over de overlegcultuur, of ook tegenwoordig wel het onderhandelinghuishouden genoemd.
Rousseau had er zo z’n bedenkingen bij..
p. 105
Samengevat: Slecht voorbeeld doet slecht volgen.
3
p. 106
De moraal van het verhaal: Verstop de koekjes; probeer vooral niet het kind ervan te
overtuigen dat het beter voor hem/haar is van de koekjes af te blijven.
p. 107
“Geef uw leerling in geen geval mondelinge lessen; alleen van de ervaring moet hij leren:
geef hem in geen geval slaag, want hij weet niet wat het is, schuldig te zijn: laat hem
nooit om vergiffenis vragen, want hij zou niet weten hoe u te krenken.”
 Uitprinten en boven je bed hangen.
p. 108
De liefde tot zichzelf = altijd goed.
De eigenliefde = in principe ook goed, maar wel uitsluitend zolang die nog niet verpest is
door de cultuur / beschaving / jaloezie.
p. 108-109
Het kind is van nature goed.
p. 109
En daarom: uitsluitend negatieve opvoeding (ofwel: het kind ervoor behoeden bedorven te
raken door de cultuur / beschaving / verwendheid / eigenliefde, etc.
Boek IV
Émile is een adolescent geworden. De vermogens van empathie en mededogen zijn nu
ontwikkeld, en hij kan zich in het standpunt van anderen verplaatsten. Dit is de tijd om
voor het eerst met leeftijdgenoten in contact te worden gebracht (van dezelfde zowel als
de andere sekse..).
p. 199
Op basis van zijn uitgangspunt dat de natuurlijk instincten per definitie goed zijn, pleit
Rousseau hier voor een vrije opvoeding.
p. 200
Voor wie meer wil weten over wie Romulus was: http://nl.wikipedia.org/wiki/Romulus .
p. 201
“Daardoor is een mens wezenlijk goed als hij weinig behoeften heeft en zich weinig met
anderen vergelijkt; is hij wezenlijk slecht als hij veel behoeften heeft en zich sterk aan
opinie hecht.”
4
Laat tot je doordringen. (Na 5 minuten:) Mee eens?
5
Download
Random flashcards
mij droom land

4 Cards Lisandro Kurasaki DLuffy

Test

2 Cards oauth2_google_0682e24b-4e3a-44be-9bca-59ad7a2e66a4

Create flashcards