psychologie

advertisement
studiegids
2013
2014
bachelor | master
psychologie
Open Universiteit
www.ou.nl
Inhoud
03Voorwoord
04 Studeren aan de Open Universiteit
06 Studiebegeleiding tijdens de opleiding
07 Tentamens bij de Open Universiteit
08Studentenvoorzieningen
10 Inschrijven en kosten
12 Medewerkers opleidingen Psychologie
14 Opleidingen Psychologie
De brede bachelor
Master Arbeids- en organisatiepsychologie
Master Gezondheidspsychologie
Master Klinische psychologie
Master Levenslooppsychologie
20 Doelstellingen, eindtermen en structuur van de opleidingen
Doelstellingen
Eindtermen van de bacheloropleiding
Eindtermen van de masteropleiding
Structuur van de opleiding
Opleidingsschema bacheloropleiding Psychologie 2013 - 2014
Opleidingsschema masteropleiding Psychologie 2013 - 2014
Legenda opleidingsschema’s
Laatste tentamendata uitlopende cursussen psychologie 2013 - 2014
27
28
32
33
Vrijstelling voor de bacheloropleiding of toelating tot de masteropleiding
Verkort bachelorprogramma hbo (toegepaste) psychologie
Open bachelorprogramma
Basisaantekening Psychodiagnostiek
Het Nederlands Instituut van Psychologen
Wat is psychodiagnostiek?
Beperkte zelfstandige betekenis van de Basisaantekening Psychodiagnostiek
Eisen voor de Basisaantekening Psychodiagnostiek
Verplichte cursussen Basisaantekening Psychodiagnostiek
Het aanvragen van de Basisaantekening Psychodiagnostiek
37 Toelating tot de postdoctorale opleiding tot gezondheidszorgpsycholoog
Kosten en aanvraagprocedure
39Cursusbeschrijvingen
76 Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2013 - 2014
WO bacheloropleiding Psychologie
WO masteropleiding Psychologie
86 Procedures en regelgeving
88 Service en informatie
Voorwoord
U studeert Psychologie of gaat dat vak studeren bij de Open Universiteit. Een goede keuze. U wilt meer
weten over hoe menselijke gedrag of menselijke gedragingen tot stand komen en hoe denken en
emoties daarmee te maken hebben. Mogelijk wilt u zelf psycholoog worden. U bent al psycholoog en
u wilt bijblijven. Deze studiegids gaat u helpen bij het maken van de keuze voor cursussen die tot meer
inzicht en vaardigheden leiden.
U kunt ervoor kiezen psycholoog te worden of u wilt alleen maar een of enkele cursussen voltooien.
Dat kan. De meeste van onze cursussen zijn op zichzelf te volgen. Wie bijvoorbeeld alleen iets wil weten
over de werking van het brein kiest een cursus neuropsychologie. Wie meer wil weten over groepsvorming en menselijke relaties kiest sociale psychologie. En mocht u kennis van statistiek willen opfrissen
dan kiest u voor de reeks van onderzoekspractica. Kies maar.
Allemaal keuzen. Daar gaat psychologie (ook) over. Keuzen lijken vooraf te gaan aan wat u doet, aan uw
gedrag. De vraag die dan in de psychologie opkomt is of dat bewuste, zelfs rationele keuzen zijn. Om die
vraag in praktijk, professie of onderzoek verstandig te kunnen beantwoorden is een lange studie vereist.
U kunt bij ons psycholoog worden, net als bij andere Nederlandse universiteiten. Kiest u voor studeren in
eigen tijd, eigen tempo en eigen plaats dan biedt de Open Universiteit een alternatief voor de traditionele
universiteiten waar u dagelijks in collegezalen verblijft. Als dat uw keuze is, dan biedt onze bachelor- en
masteropleiding psychologie daartoe uitgebreide mogelijkheden. De studie psychologie aan de Open
Universiteit is gericht op het ontwikkelen en bijhouden van competenties in het doen van wetenschappelijk onderzoek, het verrichten van psychologische diagnoses en het kunnen plannen en uitvoeren van
psychologische interventies. Dat is de kern van het vak. De competenties die u verwerft in de bacheloropleiding worden verder ontwikkeld tot het professionele niveau in de masteropleiding.
De masteropleiding heeft vier varianten: Arbeids- en organisatiepsychologie, Gezondheidspsychologie,
Klinische psychologie, en Psychologie van de levensloop. Kies maar.
De opleiding bevordert een positieve houding over modern wetenschappelijk onderzoek, ook voor
praktijk en professie. Empirisch onderzoek is essentieel voor de oplossing van problemen waar academisch opgeleide psychologen in de praktijk voor komen te staan. In de opleiding stemmen we de
kennis- en vaardigheidsonderdelen op elkaar af. U wordt betrokken bij de opzet en uitvoering van onderzoek van de wetenschappelijke staf. Onze afgestudeerde psychologen vinden vrijwel onverminderd
werk op academisch niveau. Met een bachelor- en mastergetuigschrift en het juiste vakkenpakket kunt
u de Basisaantekening Psychodiagnostiek van het NIP behalen. Daarmee kan worden doorgestudeerd in
postdoctorale specialisatieopleidingen, zoals de opleiding voor gezondheidszorgpsycholoog of psychotherapeut (wet BIG), voor gedragswetenschappelijk opgeleide trainer (NIP-registratie) en voor arbeidsen gezondheidspsycholoog (NIP-registratie). Kies maar.
Van onze studenten verwachten wij doorzettingsvermogen en zelfdiscipline. Wat u erbij verwerft is een
kritische instelling en analytisch vermogen. U krijgt plezier in het zelfstandig of in teams oplossen van
allerlei problemen die het leven met zich mee kan brengen en waarop de psychologie soms een wetenschappelijk antwoord heeft, en anders dat antwoord zoekt.
Zet nu een stap vooruit in uw leven, haal meer uit uzelf. U bent niet de enige. Per jaar wordt 17000 keer
een cursus van de faculteit Psychologie gekozen.
Prof. dr. R. van Hezewijk
Decaan Psychologie
3
Studeren aan de Open Universiteit
Het onderwijs aan de Open Universiteit is gebaseerd op afstandsonderwijs. Dit betekent dat u niet wekelijks naar
college hoeft te gaan, maar dat u thuis of op een andere plaats kunt studeren op een tijdstip dat het u schikt.
Er zijn natuurlijk cursussen binnen de opleiding psychologie die verplichte bijeenkomsten hebben. Een psycholoog
werkt met mensen, contactmomenten tijdens de studie zijn noodzakelijk om later te kunnen functioneren in het
beroepsveld. Iedereen kan met een cursus of bacheloropleiding starten bij de Open Universiteit 1. Het startmoment
en het studietempo bepaalt u grotendeels zelf. De minimum toelatingsleeftijd is 18 jaar.
Starten met Inleiding in de psychologie
Als u een academische cursus of opleiding ambieert,
kunt u het beste starten met ons Startpakket, dit is de
cursus Inleiding in de psychologie. In een aantal groepsbijeenkomsten komen inhoud, effectieve studieaanpak,
planning, tentaminering en het gebruik van studienet aan
bod. De cursus Inleiding in de psychologie geeft een goed
beeld van wat u kunt verwachten in het vervolg van de
bacheloropleiding psychologie en van de capaciteiten die
u daarvoor nodig heeft.
- aanschuifonderwijs: tegelijk met een opleiding aan onze
instelling kunt u ook cursussen volgen bij een andere
universiteit en deze inbrengen in de vrije ruimte van de
opleiding. Voor dit ‘aanschuifonderwijs’ dient de
Facultaire toetsingscommissie vooraf toestemming te
verlenen. U draagt zelf zorg voor inschrijving, betaling enzovoorts aan de andere instelling voor Hoger
Onderwijs. Meer informatie hierover vindt u in de
Uitvoeringsregeling op onze website.
Studiepunten en modulen
Onderwijs- en examenregeling (OER)
Aan de basis van de bachelor- en masteropleidingen staat
de Onderwijs- en examenregeling (OER). Deze regeling
wordt elk jaar door de Raad van decanen vastgesteld na
advies gehoord te hebben van de opleidingscommissies
en studentenraad. In deze regeling staat het onderwijsprogramma beschreven én de rechten en plichten van de
student. Vanaf 1 juli worden cursussen volgens de nieuwe
regeling aangeboden. Een belangrijk onderdeel zijn de
Uitvoeringsregelingen waarin specifieke bepalingen voor
elke opleiding zijn opgenomen. Ook leest u er meer over
de ingangseisen per cursus, de wederzijdse uitsluitingen
op cursusniveau en de compensatorische regeling, die
weergeeft of u een cursus met een onvoldoende in uw
opleiding kunt laten staan.
www.ou.nl/documenten
Opleidingsschema en studieplanning
In de opleidingsschema’s in deze studiegids ziet u de
structuur van de opleiding en de meest logische volgorde
voor het bestuderen van cursussen. Houd bij uw planning
rekening met eventueel vereiste voorkennis of ingangseisen en met de data van begeleidingsbijeenkomsten en de
tentamens.
Vrijheid of structuur
Per opleiding is een groot aantal cursussen verplicht.
Daarnaast is er een keuzemogelijkheid:
- vrije ruimte: u kiest een aantal modulen van uw faculteit
die niet in uw opleidingsprogramma zijn opgenomen,
óf u kiest uit het cursusaanbod van de andere faculteiten. Bachelorstudenten mogen in de vrije ruimte geen
cursussen kiezen uit de aansluitend te volgen masteropleiding van hun faculteit.
1
4
Een cursus bestaat uit één of meer modulen, waarbij
1 module gelijk staat aan 4,3 studiepunten. De cursusomvang in deze studiegids wordt uitgedrukt in modulen.
Het bestuderen van 1 module kost u 100 à 120
studie-uren.
Bacheloropleiding 42 modulen = 180 studiepunten
- Propedeuse (14 modulen)
- Postpropedeuse (28 modulen)
Masteropleiding 14 modulen = 60 studiepunten
Studiemateriaal
Het studiemateriaal van een cursus bestaat uit studieopdrachten en informatiebronnen. De studieopdrachten
vindt u o.a. in het digitale werkboek behorend bij een
cursus. De informatiebronnen kunnen bestaan uit cursusboeken eventueel aangevuld met andere digitale leermiddelen. Elke cursus wordt begeleid via internet. Daarom is
het niet mogelijk om aan de Open Universiteit te studeren
zonder dat u in het bezit bent van een computer met
internetaansluiting.
De internetaansluiting heeft u nodig om op de hoogte te
kunnen blijven van cursusgebonden informatie, de studieopdrachten te kunnen lezen, uw uitwerkingen te kunnen
uploaden en om contact te kunnen onderhouden met
andere studenten en docenten via e-mail en discussiefora.
In toenemende mate wordt er gebruik gemaakt van
Engelstalig cursusmateriaal. Dit omdat bepaalde vakgebieden voornamelijk Engelstalig zijn of omdat het
cursusonderwerp een internationale oriëntatie heeft. In
de masteropleiding kan het aandeel Engels beduidend
groter zijn dan in de bacheloropleiding. Op deze manier
ontwikkelen studenten zich tot academici die in staat zijn
te participeren in nationaal en internationaal wetenschappelijk onderwijs en onderzoek.
De masteropleiding kent aanvullende toelatingsregels, zie daarvoor het hoofdstuk Vrijstelling en toelating.
Studienet
Open of gestructureerd via OU-Extra
Als student krijgt u toegang tot de besloten digitale leeromgeving van de Open Universiteit: Studienet. Hier vindt
u aanvullende informatie over uw faculteit, studietaken,
discussiegroepen en nieuwsfora. Het is ook mogelijk
documenten te plaatsen en te delen met anderen.
Studienet is tevens een uitstekende omgeving om met
medestudenten of docenten online informatie uit te wisselen of te discussiëren over de studiestof.
http://studienet.ou.nl
Studeren bij de Open Universiteit kan op twee manieren.
Nadat u een start heeft gemaakt met Inleiding in de
psychologie (startpakket), kunt u kiezen op welke manier
u graag verder wilt studeren. Heeft u tijdens uw kennismaking met studeren ervaren dat u behoefte heeft aan
een gestructureerde planning en vindt u zelfstandig
studeren met contact met andere studenten prettig, dan
is deelnemen aan OU-Extra een effectieve studieaanpak
voor u.
Het gestructureerde traject duurt één jaar en begint op
1 september of 1 februari. Uiteraard bent u ook helemaal
vrij om uw eigen studie en tempo te bepalen. Bovendien
kunt u tussentijds beslissen om wel of niet deel te nemen
aan OU-Extra.
Studieplanner
Om een goed studieresultaat te behalen en zo veel mogelijk gebruik te maken van uw beschikbare studietijd is het
plannen van uw studie raadzaam. De Studieplanner geeft
een aantal gegevens weer waardoor het indelen van uw
studie overzichtelijk wordt. Nadat u invoert hoeveel uren
per week u beschikbaar heeft voor de studie, ziet u meteen
wanneer u klaar bent voor het afleggen van een tentamen.
Andersom kan ook, als u op een bepaalde datum uw
cursus wilt afronden, berekent de studieplanner hoeveel
studie-uren u per week nodig heeft. U kunt ook meerdere
cursussen plannen en rekening houden met vakanties.
www.ou.nl/studieplanner
Studiepad online
Naast het plannen van een cursus, kunt u ook uw studievorderingen raadplegen in uw studiepad. Als u een opleiding volgt geeft uw online studiepad een overzicht van
het afgelegde, het lopende en het resterende studiepad
van de opleiding waarmee u bezig bent.
www.ou.nl/studiepad
Studieplaza
Studieplaza is de website van de Open Universiteit waar
u thema’s, items, tips en suggesties vindt om uw studievaardigheden te verbeteren. Daar vindt u de Studiecoach
en de workshops die de Open Universiteit voor studenten
organiseert. De opzet van ‘Studieplaza’ is dynamisch en
eigentijds. Via video’s, tekst, animaties, zelftests, tools en
workshops wordt u virtueel geholpen bij het studeren.
Maar u kunt er natuurlijk ook voor kiezen om een avondje
gezellig naar het studiecentrum te komen om aan een
workshop deel te nemen. Studieplaza is onderverdeeld
in vier hoofditems: Studiecoach, Workshops, Marktplein en
Drempels weg.
www.studieplaza.ou.nl
Promoveren bij de Open Universiteit
De Open Universiteit wil naast bachelor- en masterstudenten ook promovendi aan zich binden. Zowel promovendi
die bij de OU werken (aio’s en andere medewerkers), als
buitenpromovendi, die bijvoorbeeld parttime promoveren
naast hun werk, kunnen bij de OU een promotietraject
afleggen. De Graduate School van de OU biedt (buiten)
promovendi een inspirerende omgeving en faciliteiten om
intern en ‘op afstand’ binnen de gestelde tijd te kunnen
promoveren. Inhoudelijke begeleiding van (buiten)promovendi vindt plaats door de faculteiten en onderzoeksinstituten van de OU.
De Graduate School is een thuishaven voor (buiten)promovendi, hun promotores en begeleiders. De Graduate
School informeert aankomende promovendi, faciliteert
promovendi en biedt hen toegang tot de online promovendi-community. Voorbeelden van deze faciliteiten zijn
gebruikmaking van de digitale bibliotheekvoorzieningen
en individuele begeleiding bij het maken van een onderzoeksvoorstel. Ook organiseert de Graduate School een
jaarlijkse PhD-dag voor al haar promovendi. Voor interne
en externe promovendi die formeel tot een promotietraject zijn toegelaten biedt de GS additioneel bijvoorbeeld
toegang tot enkele basiscursussen die relevant zijn voor
promovendi, zoals academic writing en academic presenting. Ook stelt de Graduate School voor iedere promovendus een individueel scholingsbudget ter beschikking, dat
in samenspraak met de faculteit kan worden ingevuld.
Daarnaast is de Graduate School een communicatie- en
ontmoetingsplatform voor promovendi, waar zij ervaringen en tips kunnen uitwisselen.
Mensen die interesse hebben in een promotietraject
kunnen verdere informatie krijgen op de website
www.ou.nl/web/graduate-school of via e-mail
[email protected]
5
Studiebegeleiding tijdens de opleiding
De cursussen in de bachelor- en masteropleidinging van de faculteit psychologie kennen diverse
vormen van studiebegeleiding, elk met bijzondere kenmerken.
www.ou.nl/begeleiding
Standaardbegeleiding
Iedere cursus heeft een docent die uw inhoudelijke vragen kan beantwoorden. Dit kan telefonisch of via
e-mail. De cursussite op Studienet geeft aan wie de docent is en wanneer hij of zij te bereiken is.
Hier treft u ook de discussiegroep aan om vragen te stellen aan medestudenten.
Digitale begeleiding
Alle cursussen van de opleidingen psychologie worden begeleid via de digitale leeromgeving. Op de
cursussite ziet u onder andere de discussiegroepen, namen van docenten en eventueel aanvullend
digitaal studiemateriaal. Indien van toepassing worden studenten vanuit deze cursussite geleid naar een
specifieke digitale leeromgeving, bijvoorbeeld een digitaal werkboek.
Studieloopbaanbegeleiding
Vrijwel iedere student wordt tijdens zijn studie geconfronteerd met zaken die de studievoortgang kunnen belemmeren. Daarom hanteert de faculteit Psychologie een systeem van studieloopbaanbegeleiding waarin u kunt kiezen voor cursusoverstijgende begeleiding. U kunt in het begin van de bachelorfase kiezen om mee te doen met een bachelormentoraat, waarbij u per e-mail geattendeerd wordt op
uw studievoortgang. Daarnaast kunt u deelnemen aan het propedeusementoraat en het mastermentoraat.
Bij het propedeusementoraat wordt u benaderd door een docent uit uw eigen studiecentrum zodra u
de cursus Inleiding in de psychologie hebt afgerond. Voor het mastermentoraat krijgt u een uitnodiging
zodra u aan de bachelorthesis begint.
Individuele begeleiding in de afstudeerfase
In de afstudeerfase krijgt u bij de stage en de scriptie individuele begeleiding. U maakt samen met uw
docent hierover afspraken.
Groepsbijeenkomsten
Bij een aantal cursussen worden groepsbijeenkomsten georganiseerd. Deze bijeenkomsten kunnen
verplicht of facultatief zijn. Ze vinden plaats in de avonduren of op zaterdag in de studiecentra.
Afhankelijk van de cursus worden de bijeenkomsten in één of meer studiecentra georganiseerd.
Tijdens de bijeenkomsten gaat u samen met de docent en de medestudenten dieper in op de leerstof
en bereidt u zich voor op het tentamen. In het opleidingsschema kunt u zien bij welke cursussen groepsbegeleiding georganiseerd wordt. De data voor deze bijeenkomsten en het digitale aanmeldformulier
vindt u op de cursussite van Studienet.
Verplichte practicumbijeenkomsten
Een aantal cursussen heeft verplichte (v) practica. Nadere informatie over deelname en aanmelding voor
de verplichte bijeenkomsten vindt u op de cursussite. De practica bij de cursussen ‘Gespreksvoering’,
‘Seksuologie’, ‘Klinische gespreksvoering’, ‘Psychodiagnostiek’ en ‘Inleiding in conflicthantering en mediation’, vinden per regio plaats. Alleen als u ingeschreven bent voor de cursus kunt u zich aanmelden voor
het practicum via een digitaal aanmeldformulier dat u kunt vinden op de cursussite van Studienet.
U krijgt via Studie-net bericht wanneer u zich kunt aanmelden voor de bijeenkomsten.
Landelijke dagen
Bij een enkele cursus wordt een verplichte (v) landelijke studiedag georganiseerd op een centrale plaats
in het land. Alleen studenten die zich hebben ingeschreven voor de cursus kunnen zich aanmelden voor
de landelijke dag. Studenten die willen beginnen met het scriptietraject, kunnen zich aanmelden voor
een scriptiedag. De aanmelding loopt via het scriptieweb op Studienet.
Rooster begeleidingsbijeenkomsten
De planning van alle begeleidingsbijeenkomsten is jaarlijks gereed vanaf 1 juni. De faculteitspagina op
Studienet geeft de datum aan wanneer het rooster gepubliceerd wordt. Vanaf die datum kunt u zich
aanmelden voor de bijeenkomsten mits u ingeschreven staat voor de cursus. Wijzigingen in het begeleidingsrooster treft u aan op Studienet.
6
Tentamens bij de Open Universiteit
Elke cursus wordt afgesloten met een of meer tentamens. Soms is een combinatie van tentamenvormen ook
mogelijk. In het opleidingsschema en op de cursussite staat bij elke cursus aangegeven waaruit het tentamen
bestaat. Om u goed te kunnen voorbereiden op het tentamen, zijn er in het studiemateriaal oefententamens
opgenomen, zodat duidelijk is wat u tijdens het tentamen mag verwachten.
Regulier schriftelijk tentamen
Dit tentamen bestaat uit gesloten vragen (meerkeuzevragen en juist-onjuistvragen) en/of open vragen.
Deze tentamens worden afgenomen op vastgestelde dagen tijdens vijf vastgestelde periodes per academisch jaar.
Tentamenperiode
Sluitingsdatum aanmelding
Tentamenperiode
Sluitingsdatum aanmelding
26 t/m 28 augustus 2013
31 juli 2013
14 t/m 16 april 2014 19 maart 2014
18 t/m 20 november 2013 23 oktober 2013
23 t/m 25 juni 2014 28 mei 2014
3 t/m 5 februari 2014
8 januari 2014
25 t/m 27 augustus 2014
30 juli 2014
De geleidelijke invoering van computergebaseerde toetsing kan van invloed zijn op het tentamenrooster.
Computergebaseerd toetsen - CBI of CBG
Computergebaseerd toetsen houdt in dat de afname van tentamens niet op papier verloopt maar via
een computer. De tentamens worden in de gebruikelijke tentamenlocaties afgenomen. In het opleidingsschema kan de afkorting CBI of CBG zijn opgenomen. Staat er CBI, dan betekent dit
dat het tentamen individueel wordt afgenomen. Staat er CBG, dan wordt het tentamen groepsgewijs op
vastgestelde dagen afgenomen.
Opdracht
Een opdracht kan een werkstuk, practicum, paper, bijzondere verplichting, casus e.d. zijn.
Met de examinator wordt afgesproken wanneer de opdracht wordt ingeleverd.
Aan- en afmelden tentamen
Voor alle tentamens, met uitzondering van de opdracht, is het nodig dat u zich tijdig aanmeldt. Dit kan
online door in te loggen bij MijnOU op de website. U kunt daar ook de voortgang van uw aanmelding
volgen. Voor tentamens waarvoor u zich moet aanmelden, kunt u zich tot een bepaald moment voor de
tentamendatum afmelden. U verbruikt dan geen tentamenkans. Afmelden na de sluitingsdatum is niet
mogelijk. U verbruikt dan een tentamenkans. De sluitingsdatum voor aan- of afmelden wordt op het
scherm getoond.
Voor studenten met een functiebeperking, studenten die langdurig buiten Europa verblijven of studenten
in detentie gelden andere procedures en aan- en afmeldtermijnen. Raadpleeg hiervoor de gegevens op
de website.
www.ou.nl/tentamen
Uiterlijk een week voor de tentamendatum volgt de oproepbrief. Hierin zijn de tentamenlocatie, -datum
en de toegestane hulpmiddelen vermeld.
Uitslag tentamen
Afhankelijk van de tentamenvorm ontvangt u eerst een voorlopige uitslagbrief en zodra de Commissie
voor de examens de uitslag formeel heeft vastgesteld, volgt uw definitieve uitslagbrief en een officieel
certificaat als u geslaagd bent. Bij schriftelijke tentamens wordt het antwoordmodel twee dagen na het
tentamen op de cursussite op Studienet geplaatst.
www.ou.nl/tentamen
7
Studentenvoorzieningen
Studiecentra
De studiecentra, in totaal 22 vestigingen in Nederland en België, zijn er op ingericht u aanvullende
ondersteuning te bieden tijdens uw studie. U legt er tentamen af en er vinden groepsbijeenkomsten en
faculteitsdagen plaats. In het studiecentrum kunt u terecht tijdens de openingstijden, voor sommige
studiecentra wordt u gevraagd eerst een afspraak te maken.
www.ou.nl/studiecentra
Facultaire opleidingscommissie Psychologie
De faculteit Psychologie heeft een Facultaire opleidingscommissie (FOC). Deze commissie is paritair
samengesteld en bestaat uit minimaal vier studenten en vier medewerkers. De commissie heeft als
taak advies uit te brengen over de Onderwijs- en examenregeling van de opleiding, de uitvoering
van die regeling jaarlijks te beoordelen, en verder gevraagd en ongevraagd advies te geven over het
psycholgieonderwijs.
De samenstelling van de Facultaire opleidingscommissie Psychologie is te vinden op
www.ou.nl/psychologie
Indien u in contact wenst te komen met de Facultaire opleidingscommissie psychologie kunt u zich
richten tot de ambtelijk secretaris, mw. drs. M. Specker.
Studentenverenigingen
Binnen de Open Universiteit is een aantal studentenverenigingen en studiegroepen actief.
Afhankelijk van de aard van de vereniging worden activiteiten op regionaal en nationaal niveau
georganiseerd. Denk aan activiteiten zoals lezingen, excursies, congressen of buitenlandse studiereizen.
Op Studienet staat meer informatie over het regionale óf landelijke karakter van de verenigingen,
de geplande activiteiten en het aantal deelnemers.
www.ou.nl/studentenvereniging
SPS NIP
Als opleidingsstudent is het verstandig om informatie in te winnen over uw toekomstige beroepsveld.
De faculteit Psychologie werkt nauw samen met de OU studenten van de Sectie Psychologiestudenten
van het Nederlands Instituut van Psychologen. De SPS organiseert voorlichtingsdagen over de beroepsmogelijkheden van afgestudeerd psychologen, benodige vervolgopleidingen, (BIG-)registraties en
dergelijke. Er is ook een excursiecommissie die regelmatig uitstapjes naar interessante werkplekken van
psychologen organiseert. Dit platform behartigt ook de belangen van OU studenten binnen het NIP
en de OU. Het platform heeft momenteel ca. 550 leden. U kunt voor meer informatie kijken op
www.spsnip.nl of www.facebook.com/spsnipopenuniversiteit.
Mailen kan ook: [email protected]nip.nl
Studentenraad
Studenten worden op het niveau van de Open Universiteit als geheel vertegenwoordigd door de
Studentenraad. De raad heeft instemmingbevoegdheid op het algemene deel van de Onderwijs- en
examenregeling (OER) en adviesbevoegdheid op de specifieke delen. Verder kan de raad advies uit
brengen over zaken die direct in verband staan met de geboden studiemogelijkheden en faciliteiten
daartoe, bijvoorbeeld:
- het ontwikkelen van opleidingen
- beleidszaken met betrekking tot voorzieningen voor studenten
- de studiebegeleiding van studenten.
8
Daarnaast kan de Studentenraad uit eigen beweging advies uitbrengen aan de Raad van toezicht of aan
het College van bestuur, over aangelegenheden van de Open Universiteit die in het bijzonder studenten
aangaan. De bevoegdheden van de Studentenraad zijn geregeld in de Wet op het hoger onderwijs en
wetenschappelijk onderzoek (WHW), en in het reglement van de Studentenraad.
De Studentenraad kan voor overleg vertegenwoordigers van bestuurlijke organen uitnodigen en zich
laten bijstaan door inhoudelijk deskundigen.
De Studentenraad bestaat uit maximaal negen leden die bij geheime stemming worden gekozen door
en uit studenten. De zittingstermijn is twee jaar. De Studentenraad vergadert doorgaans één keer per
maand en overlegt eens per kwartaal met het College van bestuur; de vergaderingen zijn openbaar.
Indien u een bijeenkomst wilt bijwonen dan kunt u zich voorafgaand aanmelden via
[email protected] Informatie over de agendapunten, notulen, reglement en andere berichten van
de Studentenraad vindt op Studienet.
Bibliotheekvoorzieningen
Als student van de Open Universiteit kunt u via Studienet/Mijn werkplek de digitale bibliotheek raadplegen. U krijgt rechtstreeks toegang tot de digitale bibliotheek met een reeks belangrijke e-journals,
informatiebestanden en zoeksystemen voor wetenschappelijke tijdschriften en artikelen. De website
Studiecoach geeft onder andere uitleg over het gebruik van de digitale bibliotheek. In de bibliotheek
zelf krijgt u meer informatie via de veelgestelde vragen en de nieuwsberichten. Heeft u inhoudelijke
vragen over de collectie, dan kunt u Ask Your Librarian raadplegen.
www.ou.nl/bibliotheek of www.ou.nl/ub
Endnote en Reference manager
Studenten van de Open Universiteit kunnen gratis Endnote en Reference manager downloaden. Dit zijn
softwarepakketten voor het opslaan van bibliografische gegevens. Hiermee downloadt u eenvoudig
literatuurverwijzingen van websites van uitgeverijen en bibliotheken uit buiten- en binnenland.
Daarnaast kunt u met deze programma’s zoeken in bibliotheekdatabases. Zo kunt u zelf een database
aanmaken van literatuurverwijzigen om die te gebruiken in uw afstudeeronderzoek, tijdschriftartikelen,
boeken en andere publicaties.
U kunt beide programma’s één maand nadat u bent ingeschreven downloaden. Op Studieplaza staat een
instructiefilm over het gebruik van Endnote.
Academia en SURFspot
De Open Universiteit is aangesloten op de SURFfederatie, waardoor u als student gebruik kunt maken van
de mediabibliotheek Academia maar ook producten bestellen via SURFspot. Het Academia-materiaal
bevat een enorme collectie aan beeld- en geluidmateriaal over de Nederlandse geschiedenis, de medische wereld, mediageschiedenis, politiek en recht, natuur en milieu en zelfs over entertainment en
curiosa. Er zijn Polygoonjournaals, amateurfilms programma’s van de publieke omroep, radiofragmenten,
foto’s en artikelen te vinden.
SURFspot is de ict-webwinkel voor het onderwijs waar officiële software en andere ict-producten tegen
voordelige prijzen aangeschaft kunnen worden.
(Bijna) alumnus?
Als u de eindstreep van uw studie heeft bereikt, betekent dat niet dat het contact met de Open
Universiteit komt te vervallen. Als alumnus bent u graag gezien, u bent tenslotte ambassadeur van
onze universiteit doordat u uit eigen ervaring goed zicht heeft op de ontwikkeling van de vraag naar
opleidingen, scholing en trainingen. Daarom bent u van harte welkom op onze studiedagen, symposia
en academische zittingen. Bent u lid van de Alumnivereniging, dan kunt u contact onderhouden met
andere afgestudeerden. Ook is het mogelijk informatie te ontvangen over promoties en promotieonderzoek en kunt u bovendien cursussen bestellen (zonder tentamenrechten) tegen een gereduceerd tarief.
De vereniging organiseert geregeld lezingen, excursies en bedrijfsbezoeken.
www.ou.nl/alumni
9
Inschrijven en kosten
Inschrijven
U kunt zich op twee manieren inschrijven:
- Online via de betreffende cursuspagina waar de inhoud uitgebreid beschreven staat (zie cursusbeschrijvingen).
- Of via www.ou.nl/inschrijven waar u een schriftelijk inschrijfformulier kunt downloaden en per post
versturen.
Wanneer u voor de eerste keer inschrijft voor een cursus, moet een kopie van een geldig paspoort of
identiteitskaart (voor- èn achterzijde) bijvoegd of nagestuurd worden.
Inschrijfmogelijkheden
Cursus
U schrijft in en studeert per cursus. Een cursus bestaat uit één of meer modulen. Binnen de inschrijf duur van 14 maanden zijn studiebegeleiding en drie tentamenkansen inbegrepen.
Startpakket
Twee vaste inleidende modulen van de bacheloropleiding Psychologie: S48112 Inleiding in de Psychologie. Binnen de inschrijfduur van 14 maanden zijn studiebegeleiding en drie tentamenkansen
inbegrepen.
Studiepakket
Bestaande uit minimaal drie modulen naar eigen keuze. Bij een studiepakket krijgt u 14 maanden inschrijfduur inclusief drie tentamenkansen, ook voor cursussen die u nog niet heeft afgerond.
Dit geldt voor zover deze niet afgeronde cursussen nog getentamineerd worden.
Wanneer inschrijven?
Wij raden u aan eerst het opleidingsschema te raadplegen. Daarin vindt u per cursus de begeleidings- en
tentamenvorm en ook de tentamenmomenten. Data en locaties van begeleidingsbijeenkomsten staan
vermeld in de cursusbeschrijvingen op het web. Om uw inschrijfduur zo optimaal mogelijk te benutten,
kunt u bovendien uw eigen studieplanning maken.
www.ou.nl/studieplanner
Extra tentamenkansen en verlenging van inschrijfduur
Wanneer u een cursus nog niet heeft afgerond, maar wel al uw tentamenkansen heeft verbruikt, dan kunt u
extra tentamenkansen bijkopen. Dit hoeft niet direct na afloop van uw inschrijfrechten, maar is alleen mogelijk zolang de betreffende cursus nog wordt getentamineerd. Let er in dit verband op dat veel cursussen
niet onbeperkt worden getentamineerd, maar na verloop van tijd worden vervangen door een nieuwere
versie. U kunt geen extra kansen kopen voor de nieuwere versie van een cursus als u voor de oudere versie
staat ingeschreven.
Met een extra tentamenkans voor een cursus krijgt u acht maanden tijd om tentamen te doen of uw
opdracht in te leveren. Wanneer uw inschrijfduur verstreken is heeft u geen toegang meer tot de elektronische leeromgeving Studienet. Door het kopen van een extra tentamenkans wordt uw inschrijfduur voor de
cursus verlengd en krijgt u weer toegang tot de cursussite. Heeft u voor meer cursussen extra tentamenkansen nodig, kies dan voor een tentamenpakket. Daarmee krijgt u voor elke nog niet afgeronde cursus
opnieuw 14 maanden inschrijfduur inclusief drie tentamenkansen. Inschrijven voor een nieuw studiepakket (zie hiervoor) is ook mogelijk. De bachelorthesis en het scriptietraject in de masteropleiding hebben
aanvullende regels over begeleidingstijd en het kopen van tentamenkansen.
www.ou.nl/tentamenkansen
10
Kosten
Conform de Wet op het Hoger onderwijs en Wetenschappelijk onderwijs (WHW) wordt onderscheid
gemaakt tussen wettelijk collegegeld en instellingscollegegeld. Welk collegegeld op uw inschrijving van
toepassing is, is afhankelijk van uw nationaliteit, woonplaats, studieverleden en uw keuze voor bacheloren/of mastercursussen.
www.ou.nl/kosten
Kortingsregeling cursusgeld - KCOU
In een aantal situaties geeft de Open Universiteit een korting op het cursusgeld aan studenten met een
laag inkomen. Wilt u een opleiding volgen aan de Open Universiteit, heeft u een (gezamenlijk) belastbaar inkomen tot 110% van het belastbaar minimumloon en geen voordeel uit sparen en beleggen, dan
kunt u een korting op het cursusgeld aanvragen. Getoetst wordt onder meer het belastbaar jaarinkomen
van u en uw partner/ouder in het kalenderjaar waarin de aanvraag wordt ingediend en of u voldoet aan
de overige wettelijke voorwaarden om voor de kortingsregeling in aanmerking te komen.
U kunt de brochure met het aanvraagformulier downloaden van de website of opvragen bij Service en
informatie. Vraag de korting aan voordat u inschrijft voor een cursus.
www.ou.nl/kcou
Belastingaftrek studiekosten
Soms kunt u studiekosten aftrekken als u aangifte inkomstenbelasting doet, maar dit is aan regels gebonden. Om te beginnen moet u de studie volgen voor uw huidige of toekomstige baan (geen studie uit
interesse; het moet voor de hand liggend zijn dat de opleiding daadwerkelijk tot inkomsten zal leiden).
U kunt alleen studiekosten aftrekken als u ze zelf heeft gemaakt. Er dient sprake te zijn van een leertraject. Vergoedt uw werkgever een deel van uw studiekosten? Dan dient u de aftrekbare kosten te verminderen met de ontvangen vergoeding. Let wel: de voor eigen rekening blijvende studiekosten zijn
slechts aftrekbaar voor zover deze méér bedragen dan € 500.
Niet-aftrekbare kosten
Kosten voor levensonderhoud (zoals huisvesting, eten, drinken en kleding) en (inrichting van) werkkamer of studeerruimte en standaard pc’s en printers, komen niet voor aftrek in aanmerking.
Betaalde rente op een studielening of reiskosten naar studiecentrum of steunpunt en kosten van
excursies en studiereizen zijn niet aftrekbaar.
Aftrekbare kosten
Kosten van studieboeken, vakliteratuur, leermiddelen en lesgeld, waaronder de kosten voor modules,
tentamens, aanvraag voor vrijstellingen en voor toelating tot opleidingen, komen in aanmerking voor
aftrek. Onder de noemer lesgeld vallen ook het collegegeld en instellingscollegegeld.
www.belastingdienst.nl
11
Medewerkers opleidingen Psychologie
Wetenschappelijke staf
12
dhr. dr. F. Van Acker
dhr. drs. S. Friederichs
mw. dr. T. Houtmans
Universitair hoofddocent
Promovendus
Universitair docent
[email protected]
[email protected]
[email protected]
mw. dr. E. Bakker
dhr. dr. R. van Geel
mw. dr. E. de Hullu
Universitair docent
Universitair docent
Universitair docent
[email protected]
[email protected]
[email protected]
mw. A. Beaulen MSc
mw. R. Golsteijn MSc
mw. dr. N. Jacobs
Onderzoeksmedewerker
Promovendus
Universitair hoofddocent
[email protected]
[email protected]
[email protected]
mw. dr. T. Bipp
mw. L. Goossens MSc
dhr. N. Jacobs MSc
Universitair hoofddocent
Onderzoeksmedewerker
Promovendus
[email protected]
[email protected]
[email protected]
dhr. dr. W. Bloemers
mw. dr. H. Groothof
dhr. dr. J. Kuntze
Docent
Universitair docent
Universitair docent
[email protected]
[email protected]
[email protected]
mw. dr. C. Bolman
mw. dr. N. Gunther
dhr. prof. dr. J. van Lankveld
Universitair hoofddocent
Universitair docent
Hoogleraar
[email protected]
[email protected]
[email protected]
dhr. dr. A. Bos
mw. drs. J. Guyaux
dhr. dr. J. Lataster
Universitair hoofddocent
Onderzoeksmedewerker
Universitair docent
[email protected]
[email protected]
[email protected]
dhr. dr. A. Brouwers
dhr. prof. dr. R. van Hezewijk
mw. prof. dr. L. Lechner
Universitair docent
Decaan
Hoogleraar
[email protected]
[email protected]
[email protected]
mw. prof. dr. K. van Dam
dhr. dr. D. Hoek
dhr. dr. R. Leontjevas
Hoogleraar
Universitair docent
Universitair docent
[email protected]
[email protected]
[email protected]
mw. dr. F. Dehue
dhr. dr. M. Hommes
dhr. dr. H. Lodewijkx
Universitair docent
Universitair docent
Universitair docent
[email protected]
[email protected]
[email protected]
mw. dr. A. Eerland
mw. dr. N. de Hoog
dhr. drs. F. van Luik
Universitair docent
Universitair docent
Docent
[email protected]
[email protected]
[email protected]
dhr. drs. J. Eshuis
mw. dr. S. van Hooren
dhr. drs. L. Mouton
Universitair docent
Universitair docent
Docent
[email protected]
[email protected]
[email protected]
dhr. dr. A. Mudde
mw. dr. E. Simon
dhr. K. Wolfs MSc
Universitair docent
Universitair docent
Promovendus
[email protected]
[email protected]
[email protected]
dhr. dr. G. Näring
mw. drs. E. van Staalduinen
mw. drs. S. Wouters MSc
Universitair docent
Docent
Docent/promovendus
[email protected]
[email protected]
[email protected]
mw. drs. I. Nikolova
mw. drs. M. Stap
Promovendus
Docent
[email protected]
[email protected]
mw. dr. M. Nijkamp
mw. drs. I. Storm-Stevelmans
dhr. H. Adriaens
Universitair docent
Docent
Controller
[email protected]
[email protected]
mw. drs. D. Peels
mw. drs. Steffie van der Steen
mw. drs. N. Boers
Promovendus
Universitair docent
Opleidingsmanager
[email protected]
[email protected]
[email protected]
dhr. dr. G. J. Peters
mw. dr. S. Stutterheim
mw. A. Bouwels
Universitair docent
Onderzoeker
Medewerker audiovisuele
[email protected]
[email protected]
technieken
mw. dr. M. Pouwelse
mw. dr. V. Thewissen
mw. E. Burgers
Universitair docent
Universitair docent
Medewerker onderwijszaken
[email protected]
[email protected]
[email protected]
mw. dr. K. Proost
dhr. dr. P. Verboon
mw. S. Daems
Universitair docent
Universitair docent
Medewerker audiovisuele
[email protected]
[email protected]
technieken
dhr. dr. M. Reijnders
dhr. dr. T. Verheggen
dhr. J. Hendriks
Docent
Universitair docent
Redacteur
[email protected]
[email protected]
dhr. dr. J. Van Ruysseveldt
mw. dr. T. Völlink
mw. S. Meijer
Universitair docent
Universitair docent
Medewerker onderwijszaken
[email protected]
[email protected]
[email protected]
dhr. dr. B. Scholtissen
dhr. dr. W. Waterink
mw. drs. M. Specker
Universitair docent
Universitair hoofddocent
Opleidingsmanager
[email protected]
[email protected]
[email protected]
mw. dr. I. van Seggelen
dhr. R. Willems MSc
mw. M. Verschuren
Universitair docent
Promovendus
Secretaresse
[email protected]
[email protected]
Onderwijs- en
beheerspersoneel
13
Opleidingen Psychologie
Onze opleidingen worden van achter naar voren geprogrammeerd. We kijken naar de eindtermen en
doelstellingen van de masteropleiding psychologie en haar varianten. We kijken ook naar de eisen die
het vakgebied stelt. Dan is duidelijk welke cursussen een masteropleiding moet bevatten om aan de
eisen te voldoen. In de programmering van de vier mastervarianten is dat duidelijk te zien: het onderzoeksaspect, het diagnostische aspect en het interventieperspectief komen er in terug.
Vervolgens kijken we naar wat studenten in de voorafgaande bacheloropleiding aan kennis en competenties moeten verwerven om de masteropleiding succesvol te kunnen afronden. Wat zijn de eindtermen
en doelstellingen van de bacheloropleiding? Wat zijn de voorbereidende cursussen om onderzoek te
kunnen doen en om onderzoek op zijn waarde te kunnen schatten? Welke diagnostische vaardigheden
moeten zijn ontwikkeld om in de master goed beslagen ten ijs te komen? Welke interventiecompetenties
moeten we in de bacheloropleiding opnemen? Welke academische vaardigheden mogen we verwachten
van een masterstudent en straks van een alumnus van de Open Universiteit?
De brede bachelor
Vanaf september 2012 biedt de faculteit vier varianten in de masteropleiding aan die u kunt volgen na
afronding van de bacheloropleiding. De bacheloropleiding is een zogeheten ‘brede bachelor’. Na een
aantal verplichte vakken kiest u in het gebonden keuzeblok een aantal cursussen die u helpen voorbereiden op de masteropleiding. Daartoe bevelen wij een aantal cursussen aan die relevant zijn voor de
variant van uw keuze.
Op deze wijze komen we niet alleen tegemoet aan de structurering van de bachelor ten behoeve van
de vier master-varianten, we passen met onze bacheloropleiding ook beter bij het doel van de Bolognaakkoorden. De Europese afspraak is de bacheloropleiding ook te kunnen zien als een zelfstandige opleiding, een opleiding die wordt afgesloten met een academische graad die op zichzelf kan staan,
een graad die voldoende basiskennis in de psychologie verschaft om op academisch niveau werkzaam
te zijn, niet als psycholoog, wel als breed opgeleide bachelor.
Iemand wordt pas psycholoog als hij of zij minimaal een masteropleiding heeft voltooid. In Nederland
is dat een eenjarige masteropleiding Psychologie (na een driejarige bacheloropleiding Psychologie).
In Vlaanderen is de vereiste masteropleiding een tweejarige. Vandaar dat de Open Universiteit voor
afgestudeerde masterstudenten contact heeft gezocht met de Katholieke Universiteit Leuven, waar onze
Vlaamse alumni een aanvullend mastertraject kunnen afronden.
Om de keuze voor een mastervariant te vergemakkelijken leest u hierna wat kenmerkend is voor de
verschillende varianten in de masteropleiding psychologie. Onze masteropleidingen zijn zo ingericht dat
studenten in aanmerking kunnen komen voor instroom in vervolgopleidingen. Tevens biedt elke masteropleiding de mogelijkheid tot het behalen van de Basisaantekening Psychodiagnostiek. In beide gevallen
geld dat er soms nog extra cursussen afgerond moeten worden. De RINO Groep verzorgt diverse BIG- en
profielopleidingen. Het NIP is de beroepsvereniging die zich o.a. bezig houdt met registraties.
www.rinogroep.nl
www.psynip.nl
Master Arbeids- en organisatiepsychologie
Het zal niemand zijn ontgaan dat er de laatste jaren veel veranderd is in organisaties. Daaraan heeft niet
alleen de economische crisis bijgedragen; ook andere factoren zoals snelle technologische ontwikkelingen, toegenomen concurrentie en mondialisering hebben ertoe geleid dat organisaties voortdurend in
beweging zijn om hun positie te kunnen hand-haven. Wat betekent dit nu voor organisaties en vooral:
wat betekent dit voor medewerkers? Om deze vragen te kunnen beantwoorden is kennis van de arbeidsen organisatiepsychologie nodig.
14
Wat is arbeids- en organisatiepsychologie?
De arbeids- en organisatiepsychologie bestudeert het gedrag, houdingen en emoties van mensen in relatie tot hun
werksituatie. Van oudsher hoort de arbeids- en organisatiepsychologie tot het brede domein van de toegepaste
psychologie. In dit domein worden meestal drie niveaus (het werk, het individu, en de sociale en organisatie context) onderscheiden die terugkomen in drie domeinen van de studie, respectievelijk de arbeids-, personeels- en
organisatiepsychologie.
De arbeidspsychologie houdt zich bezig met de invloed van het werk op het functioneren en welzijn van de werknemer.
Er wordt bijvoorbeeld bestudeerd hoe de werksituatie tot een burnout kan leiden of hoe deze situatie juist de bevlogenheid en persoonlijke ontwikkeling kan stimuleren. Dit kan leiden tot adviezen over het vormgeven van taken en werkprocessen met als doel dat werknemers het werk zo optimaal mogelijk kunnen uitvoeren.
In de personeelspsychologie gaat het om vraagstukken met betrekking tot het individu. Veel van de onderwerpen op
dit terrein zijn erop gericht de ‘fit’ tussen het individu en het werk te verbeteren. Belangrijke onderwerpen zijn: het
aantrekken en selecteren van nieuwe medewerkers, het trainen en ontwikkelen van medewerkers; keuzes omtrent de
individuele loopbaan; mobiliteit, verloop en reïntegratie.
De organisatiepsychologie richt zich op het gedrag van medewerkers in relatie tot elkaar en tot het grotere systeem
dat men de organisatie noemt. Onderwerpen zijn onder meer: leiderschap, besluitvorming, groepsprocessen, zoals het
werken in teams en conflicthantering, organisatiecultuur en organisatieverandering.
Doel van de opleiding
De opleiding arbeids- en organisatiepsychologie heeft tot doel kennis over deze domeinen bij te brengen, vaardigheden
te te leren, competenties te ontwikkelen ten behoeve van het professioneel handelen en ten behoeve van het verrichten
van wetenschappelijk onderzoek op deze domeinen. De opleiding probeert dit doel te bereiken door het aanbieden van
een inleidende module, een aantal basismodules en een aantal verdiepende modules waarin zowel kennis en inzicht, als
de ontwikkeling van competenties aan bod komen.
Theorie en praktijk
Het managen van personen, groepen en hun onderlinge relaties mag niet gebaseerd zijn op vooronderstellingen, gissingen, maar dient - zoals in andere toepassingsgebieden van de psychologie - gebaseerd te zijn op wetenschappelijke
inzichten. De praktijk dient ‘evidence based’ te zijn. Wetenschappelijk onderzoek is daarbij belangrijk, omdat het inzichten verschaft over de werkelijke relaties tussen mensen en hun werkomgeving. De uitkomsten ervan kunnen vervolgens
worden gebruikt om op een wetenschappelijk verantwoorde wijze te kunnen ingrijpen in (bestaande) organisaties met
het doel zowel de effectiviteit en efficiëntie van organisaties als het welzijn en welbevinden van de medewerkers te
verbeteren.
Waar komen afgestudeerde arbeids- en organisatiepsychologen terecht?
Afgestudeerde arbeids- en organisatiepsychologen vindt men:
- in afdelingen Personeel en organisatie van (grotere) organisaties in zowel de profit- als in de non-profitsector en in
private en overheidsorganisaties waar zij meewerken aan de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van het personeelsbeleid (of humanresources management) en adviseren met betrekking tot organisationele problemen
- in organisatieadvies- en consultatiebureaus waar zij klantenorganisaties adviseren en begeleiden op het gebied van:
- personele aangelegenheden zoals: werving en selectie, functiewaardering, loopbaanproblematiek, training en ontwikkeling, performancemanagement, loopbaanbegeleiding
- het functioneren van de organisatie: leiderschap, besluitvorming, teamperformance, conflictmanagement, managementcoaching
- organisatie(her)ontwerp: invoeren en begeleiden van organisatieverandering, vaststellen en veranderen van welzijnsfactoren
- in onderzoeksafdelingen van organisaties en adviesbureaus waar zij beleidsvoorbereidend en beleidsondersteunend en beleidsevaluerend onderzoek doen op het brede terrein van de A&O-psychologie.
- in instellingen voor hoger onderwijs waar zij als docent optreden in aan de A&O-psychologie verwante studierichtingen.
15
Master Gezondheidspsychologie
Bent u geïnteresseerd in een of meer van de volgende vragen?
- Wat motiveert mensen om wekelijks naar de sportschool te gaan?
- Waarom lukt het maar niet om onze goede voornemens als stoppen met roken of gezonder eten ook
vol te houden?
- Hoe komt het dat veel patiënten zich niet houden aan de doktersvoorschriften?
- Hoe kunnen kankerpatiënten na hun behandeling weer optimaal terugkeren in de maatschappij?
- Hoe kunnen nieuwe media als Internet en smartphones bijdragen aan gezondheid en gezond gedrag?
- Waarom zijn adolescenten vaak op zoek naar risicovolle situaties?
- Hoe kunnen soaps helpen de gezondheid van de televisiekijker te verbeteren?
- Hoe kan pesten op het internet (cyberbullying) bij kinderen voorkomen worden?
- Hoe komt het dat er steeds meer diabetes voorkomt in Westerse landen?
Dan spreekt de afstudeerrichting gezondheidspsychologie u wellicht aan.
Wat is gezondheidspsychologie?
In de gezondheidspsychologie wordt menselijk gedrag in samenhang met gezondheid en ziekte bestudeerd. Gezondheidspsychologie richt zich daarbij vooral op alledaagse gedragingen, die de gezondheid
in gunstige of ongunstige zin kunnen beïnvloeden. Daartoe behoren gedragingen om gezondheid,
herstel van ziekte of leren omgaan met ziekte te bevorderen. De gezondheidspsychologie is het vakgebied dat zich richt op gedrag in relatie tot gezondheid. Gezondheid wordt hierbij beschouwd als een
continuüm variërend van volkomen gezond tot terminaal.
De gezondheidspsychologie is dan ook gericht op primaire, secundaire én tertiaire preventie; het voorkomen van ziekte, het vroegtijdig ontdekken van ziekte en, indien nodig, het optimaal functioneren met
een ziekte.
Verklaren en veranderen
De gezondheidspsychologie zoekt naar verklaringen waarom mensen zich op bepaalde (ongezonde)
wijze gedragen en geeft handvatten hoe dit (ongewenste) gedrag te veranderen. Dit gebeurt via een
planmatige en academische aanpak.
Preventie en interventie
Gezondheidspsychologie dient ter verbetering of handhaving van de gezondheid en kwaliteit van leven
zowel bij gezonde mensen als bij mensen die ziek zijn. Strategieën variëren van publieke overheidscampagnes (zoals de Rijksoverheid -campagnes ‘Wie is de Bob’ over veilig rijden zonder alcohol) tot psychosociale interventies gericht op hoogrisicogroepen (bijvoorbeeld voorlichting over seksueel overdraagbare aandoeningen aan adolescenten) of op specifieke patiëntengroepen (bijvoorbeeld ‘Herstel en balans:
revalidatieprogramma voor kankerpatiënten’).
Voor alle gebieden waar een gezondheidspsycholoog terecht komt en mogelijk interventies ontwikkelt
of uitvoert geldt vanzelfsprekend dat dit ethisch verantwoord en wetenschappelijk integer gebeurt.
Lichaam en geest
Gezondheid is een samenspel van een gezond gestel en ook mentaal lekker in je vel zitten. Een goede
balans hierin vergt fysieke en geestelijke inspanningen. De gezondheidspsychologie is gebaseerd op
multidisciplinaire inzichten vanuit de geneeskunde, sociologie en natuurlijk psychologie om deze balans
na te streven.
Theorie en praktijk
In de gezondheidspsychologie worden op basis van theoretische inzichten praktijkrelevante kwesties
onderzocht. Die praktijk dient evidence based te zijn; sterk gebaseerd op onderzoek, waarbij het
onderzoek sterk praktijkgericht is.
16
In welke werkvelden en functies komen afgestudeerden terecht?
Het masterprogramma bereidt de studenten voor op het werken in multidisciplinaire teams van verschillende instellingen in de (Geestelijke) Gezondheidszorg. Hierbij kan gedacht worden aan instellingen als
een GGD, Integraal Kanker Centrum, RIAGG, preventieafdelingen in gemeentes en gezondheidsinstellingen of de afdelingen patiëntenvoorlichting en medische psychologie in een ziekenhuis. De functie die
de afgestudeerde gezondheidspsycholoog daar bekleedt, kan variëren van adviseur c.q. beleidsmedewerker tot coördinator, tot een leefstijlcoach. Daarnaast is het ook heel goed mogelijk om docent of
onderzoeker in de gezondheidspsychologie te worden, bijvoorbeeld bij een universiteit, HBO-instelling
of een onderzoeksinstituut (RIVM, NIGZ).
Wat is de aansluiting met vervolgopleidingen?
De masteropleiding gezondheidspsychologie is zo ingericht dat studenten in aanmerking kunnen komen
voor instroom in vervolgopleidingen. Soms moeten er nog extra cursussen worden gedaan. Zo kunnen
studenten instromen in de postmasteropleidingen tot gezondheidszorgpsycholoog of psychotherapeut2
(BIG-geregistreerde beroepen) en kunnen ze in aanmerking komen voor de NIP-registraties3 Psycholoog
van Arbeid en Gezondheid, Psycholoog-Trainer en Kinder- en Jeugdpsycholoog. Daarnaast kunnen studenten instromen in een vervolgopleiding tot wetenschappelijk onderzoeker.
Basisaantekening Psychodiagnostiek is vereist (binnen de masteropleiding te behalen).
De masteropleiding geeft niet automatisch recht op registratie. Per registratie gelden andere registratie-eisen waaronder werkervaring in het werkgebied.
Bekijk hiervoor de registratie-eisen van het NIP (www.psynip.nl).
2
3
17
Master Klinische psychologie
Houden de volgende vragen u wel eens bezig?
- Wat is het verschil tussen somberheid en depressie?
- Hebben de media een bijdrage in het ontstaan van anorexia?
- Kan spinnenangst behandeld worden met 3D-virtual reality?
- Helpt mindfulness in het beter omgaan met stress?
- Helpt een zonnebank tegen depressieve klachten?
- Is het horen van stemmen het begin van schizofrenie?
- Kan geheugentraining dementie voorkomen of uitstellen?
- Zal online therapie de psycholoog vervangen?
Dan spreekt de afstudeerrichting klinische psychologie u wellicht aan.
Het belangrijkste onderwerp van de klinische psychologie is slecht-aangepast, deviant of ‘abnormaal’ gedrag dat door
een individu en/of zijn omgeving als problematisch wordt ervaren. Men spreekt in dit verband ook wel van psychische
of psychiatrische stoornissen. In de afstudeerrichting klinische psychologie leert u meer over:
Theorievorming
De theorievorming binnen de klinische psychologie richt zich op de fenomenologie en etiologie van ‘abnormaal’ gedrag.
Er worden theoretische modellen ontwikkeld die de overgang van ‘normaal’ naar ‘abnormaal’ gedrag proberen te verklaren. Hierbij wordt het klassiek medisch categoriaal model (aan- of afwezigheid van een stoornis) steeds meer verlaten
ten gunste van het continuüm idee. Psychische stoornissen zoals depressie, angststoornis, maar ook schizofrenie komen
voor op een continuüm in de algemene bevolking. Subklinische symptomen, waarbij de symptomen (nog) niet als
verstorend worden ervaren, verschillen daarbij niet kwalitatief, maar kwantitatief van pathologische (functioneringsbeperkende) symptomen.
Diagnostiek en behandeling
In het klinisch vakgebied nemen diagnostiek en behandeling een belangrijke plaats in. Psychische problematiek wordt
in kaart gebracht door middel van psychologische gespreksvoering, klinische observatie en testonderzoek.
Vervolgens wordt besloten of er een indicatie is voor behandeling. Voor de behandeling kan er een keuze gemaakt
worden uit verschillende soorten therapieën: psychotherapie (o.a. cognitieve gedragstherapie, psychoanalytische
therapie, cliëntgerichte therapie en systeemtherapie), biologische therapie (o.a. psychofarmaca) of andere interventies
(o.a. ondersteunende gesprekstherapie). Behandelingen worden in verschillende settings uitgevoerd, zoals intramurale
en extramurale/ambulante settings. Daarnaast vindt er ook internettherapie plaats (E-mental health). Langzaam maar
zeker wordt een continuüm van zorgvormen ontwikkeld (stepped care en matched care).
Onderzoek
Er wordt veel waarde gehecht aan de mate waarin behandelingen ‘evidence based’, ofwel wetenschappelijk onderbouwd zijn. Daarom wordt in de opleiding aandacht besteed aan wetenschappelijk onderzoek dat relevant is voor de
klinische praktijk.
Ethiek
In de praktijk krijgt een klinisch psycholoog te maken met ethische aspecten die relevant zijn voor de beroepsuitoefening.
Professioneel handelen wordt gekenmerkt door integriteit, respect, verantwoordelijkheid en deskundigheid.
Waar komen afgestudeerden terecht?
De afstudeerrichting klinische psychologie vormt een goede basis voor diverse beroepsmogelijkheden. In sommige
beroepen ligt de klemtoon op diagnostiek, in andere meer op behandeling, onderzoek, beleid of onderwijs.
Enkele belangrijke werkgebieden zijn:
- intramurale geestelijke gezondheidszorg (psychiatrisch ziekenhuis, PAAZ-afdeling van een algemeen ziekenhuis, crisiscentrum, afkickcentrum)
- ambulante geestelijke gezondheidszorg (GGZ-centrum, zelfstandig gevestigde psychologenpraktijk, dagcentrum, jeugdzorg)
- algemene gezondheidszorg (afdeling of polikliniek van een algemeen ziekenhuis, verpleeghuis, revalidatiecentrum)
- universiteit, onderzoeksinstituut, opleidingscentrum.
- justitie, politie, leger.
De afstudeerrichting klinische psychologie biedt de mogelijkheid tot het behalen van de basisaantekening psychodiagnostiek van het Nederlands Instituut van Psychologen. Daarnaast bereidt de masteropleiding ook voor op de
postdoctorale opleiding tot gezondheidszorg psycholoog (GZ-psycholoog) of psychotherapeut. U dient dan het juiste
vakkenpakket te hebben gevolgd.
18
Master Levenslooppsychologie
- Hoe ziet de natuurlijke menselijke ontwikkeling eruit?
- Welke keuzes maken mensen in hun leven en waarom?
- Hoe kunnen mensen evidence-based ondersteund worden bij het maken van keuzes in hun leven?
- Wat zijn iemands sterke punten en hoe kunnen deze versterkt worden?
- Wat is het nut van nostalgie?
- Hoe beïnvloedt het e-tijdperk onze partnerselectie?
Deze en andere vragen komen aan bod binnen de master Levenslooppsychologie
Deze master wil de menselijke ontwikkelingspatronen gedurende de gehele levensloop begrijpen en bestuderen.
De afstudeerrichting Levenslooppsychologie onderscheidt zich door de focus op de ‘normale’, functionele ontwikkeling
versus de disfunctionele ontwikkeling in de klinische psychologie. Ook omvat de master verschillende levensdomeinen
en niet enkel arbeidsgerelateerde domeinen zoals de A&O psychologie, of gezondheid zoals de gezondheidspsychologie.
Theorie
Het relatief jonge vakgebied van de levenslooppsychologie ontwikkelt zich als reactie op het besef dat de menselijke
ontwikkeling niet stagneert wanneer we de volwassenheid bereiken. Ontwikkeling (in termen van groei en verlies) doet
zich voor gedurende het gehele leven. Mensen ontwikkelen zich in verschillende richtingen waarbij de uiteindelijke
richting zich slechts binnen zeer brede grenzen laat voorspellen door de vroege ontwikkeling. De menselijke ontwikkeling speelt zich af op verschillende terreinen zoals het biologische, het cognitieve, het sociale en het emotionele waarbij
de ontwikkelingen binnen deze gebieden elkaar beïnvloeden en dit alles binnen een bepaalde culturele en historische
context. Kortom, de menselijk ontwikkeling is een levenslang, multidirectioneel, multidimensioneel en multigedetermineerd proces.
Diagnostiek en interventie
Ook binnen de levenslooppsychologie zijn de resultaten van het diagnostisch proces belangrijke aanknopingspunten
voor begeleidings- of coachingstracjecten. Diagnostische instrumenten zoals psychologische gespreksvoering, observatie en testonderzoek worden ingezet om die factoren in kaart te brengen die het optimale functioneren beïnvloeden.
Hierbij wordt bijzondere aandacht gegeven aan concepten uit de positieve psychologie zoals bijvoorbeeld mentale
veerkracht en positief affect.
Onderzoek
De master richt zich op het bestuderen van de ontwikkeling van het individu in interactie met zijn omgeving. Naast de
meer traditionele manieren van onderzoek zoals vragenlijstonderzoek, experimenten e.d. wordt er ook gebruikt gemaakt van de Experience Sampling Methode (ESM). Dit is een gevalideerde en internationaal gebruikte gestructureerde
dagboektechniek om op systematische wijze ervaringen en gedragingen in het dagelijks leven alsook de context waarin
deze plaatsvinden, te bestuderen. Binnen de faculteit is een op ESM-gebaseerde smartphone App ontwikkeld die voor
een breed scala aan onderzoeksvragen ingezet kan worden.
Werkvelden
De master is relevant voor iedereen die interesse heeft in de mens en deze bij zijn ontwikkeling wil ondersteunen.
De afstudeerrichting Levenslooppsychologie is daardoor een goede basis voor diverse beroepsmogelijkheden op het
gebied van begeleiding en coaching, beleid, onderwijs en onderzoek.
Denk hierbij bijvoorbeeld aan een psycholoog-functie in de eerstelijnshulpverlening, in een algemeen ziekenhuis, maar
ook in andere (zorg)instellingen zoals verpleeghuizen of kinderdagverblijven, hospices, maar evengoed aan functies
zoals schoolpsycholoog, beleidsmedewerker of beleidsadviseur in het bedrijfsleven en bij de overheid. Ook voor (toekomstige) coaches, mentoren, vertrouwenpersonen, loopbaanbegeleiders, echtscheidingsbemiddelaren of jeugdwerkers biedt deze master relevante aanknopingspunten.
Daarnaast bereidt deze master ook voor op onderzoeksfuncties binnen universiteiten of andere opleidingsinstituten
of kenniscentra.
De afstudeerrichting Levenslooppsychologie biedt tevens de mogelijkheid tot het behalen van de basisaantekening
psychodiagnostiek van het Nederlands Instituut van Psychologen. Ook kunnen afgestudeerden instromen in vervolgopleidingen zoals de postdoctorale opleidingen tot gezondheidszorgpsycholoog of psychotherapeut. U dient dan het
juiste vakkenpakket te hebben gevolgd.
19
Doelstellingen, eindtermen en structuur
van de opleidingen
In zijn geheel bereidt de bachelor-masteropleiding psychologie voor op het beroep van psycholoog.
De criteria voor de beroepsuitoefening en daarmee de opleidingseisen hebben hun basis in de psychologie als wetenschappelijke discipline en komen voort uit de te verwachten werkzaamheden van
psychologen in wetenschappelijk onderzoek en de samenleving. Conceptuele uitgangspunten, de
methodologie en het empirisch onderzoek op het terrein van de psychologie zijn het fundament van de
praktijkbeoefening. De afgestudeerde master moet gedrag kunnen plaatsen in een context van gedragsdeterminanten en heeft kennis en inzicht in één of meer toepassingsgebieden. Hij of zij is vaardig in
onderzoek, diagnose en interventie.
Doelstellingen
De algemene doelstellingen van de bacheloropleiding zijn academische vorming, verdieping van de
interesse in de psychologie en de voorbereiding van de keuze voor de verdere studieloopbaan in de
psychologie zoals deze in de masteropleiding wordt aangeboden.
De algemene doelstelling van de masteropleiding is de specialisatie in een van de afstudeervarianten
in de psychologie. Het doel is studenten voor te bereiden op de verdere beoefening van de wetenschap
van de psychologie en op de beroepsuitoefening als psycholoog op academisch niveau.
Doel van de bachelor- en masteropleidingen Psychologie
De opleiding beoogt afgestudeerden de competenties bij te brengen - in termen van kennis, inzicht,
attitude en vaardigheden - die nodig zijn voor een adequate psychologische beroepsuitoefening.
Deze competenties zijn als volgt uitgewerkt.
- Kennis van, inzicht in en kritische reflectie op vraagstukken die zich voordoen op het gebied van de
psychologie, in het bijzonder de psychologie van arbeid, personeel en organisatie, gezondheid en
ziekte, psychopathologie en levensloop.
- Kennis van, inzicht in en kritische reflectie op theorieën en hun onderlinge samenhang, in het bijzonder
in de arbeids-, personeels- en organisatiepsychologie, gezondheidspsychologie, klinische psychologie
en psychologie van de levensloop.
- Competenties met betrekking tot sociaalwetenschappelijke, en in het bijzonder voor de psychologie
relevante methoden van gegevensverzameling, gegevensverwerking en onderzoeksopzet.
- Competenties met betrekking tot de methoden van psychologische diagnostiek.
- Competenties met betrekking tot interventies in arbeid, personeel en organisatie, gezondheid en
ziekte, klinische psychologie, levensloop, onderzoek en ontwikkeling.
- Kennis van en vaardigheden in het zelfstandig samenstellen van rapportages, gebaseerd op eigen
onderzoek, praktijkbeoefening of literatuurstudie.
- Op de hoogte zijn van de beroepsethische regels voor psychologen.
Eindtermen van de bacheloropleiding
Eindtermen worden beschreven om zo goed mogelijk vast te leggen wat u aan kennis, inzicht en vaardigheden (of competenties) hebt opgedaan als u de opleiding hebt afgerond.
- Kennis van de algemene psychologie en haar deelgebieden, alsmede kennis over de globale historische en filosofische achtergronden en grondslagen van het vak en in het bijzonder van de arbeids- en
organisatiepsychologie, gezondheidspsychologie, klinische psychologie en levenslooppsychologie.
- Kennis van, inzicht in en kritische reflectie op vraagstukken in de toepassingsgebieden van de
psychologie, namelijk arbeid en organisatie, gezondheid en ziekte, diagnostiek en therapie bij
psychopathologie.
- Competentie met betrekking tot sociaalwetenschappelijke, en in het bijzonder voor de psychologie
relevante methoden van gegevensverzameling, gegevensverwerking en onderzoeksopzet voor het
uitvoeren van eenvoudig psychologisch onderzoek. In staat zijn om psychologisch onderzoek en vakliteratuur van gemiddeld niveau te begrijpen en te beoordelen.
- Competentie met betrekking tot het opzetten, uitvoeren, evalueren en rapporteren van een eenvoudige
psychodiagnostische analyse.
20
- Competentie met betrekking tot het opzetten, uitvoeren, evalueren en rapporteren van een eenvoudige
psychologische interventie.
- Kennis en vaardigheden voor het zelfstandig samenstellen van rapportages, gebaseerd op onderzoek,
praktijkbeoefening of literatuurstudie op eenvoudig niveau.
- Op de hoogte zijn van de beroepsethische regels voor psychologen.
- Het beschikken over voldoende competenties op (een) deelgebied(en) om toegelaten te kunnen worden
tot een masteropleiding in de psychologie en om een beroep te kunnen uitoefenen op een terrein
waar bachelors in de psychologie werkzaam kunnen zijn.
Eindtermen van de masteropleiding
- Competentie om vraagstukken uit de psychologie, in het bijzonder uit de arbeids- en organisatiepsychologie, de gezondheidspsychologie, de klinische psychologie of de levenslooppsychologie te analyseren en te conceptualiseren, en daarover mondeling voor vakgenoten en schriftelijk in vaktijdschriften
te rapporteren.
- Competentie om psychologisch onderzoek op het deelgebied op te zetten, uit te voeren, en te verslaan
en om psychologisch onderzoek en vakliteratuur van hoog niveau op het deelgebied te begrijpen en te
beoordelen.
- Competentie om te kunnen voldoen aan de eisen die gesteld zijn aan de Basisaantekening Psychodiagnostiek.
- Competentie om zelfstandig een psychologische interventie (op individueel-, groeps- of organisatieniveau) op te zetten, uit te voeren en te evalueren.
- Competentie om toegelaten te kunnen worden tot een onderzoekersopleiding in de psychologie, om
een beroep te kunnen uitoefenen op het terrein waarop psychologen werkzaam zijn en om toegelaten
te kunnen worden tot postacademische beroepsopleidingen in de psychologie.
- Op de hoogte zijn van de beroepsethische regels voor psychologen en van het waarborgen van
integer onderzoek.
Structuur van de opleiding
Opbouw
De propedeuse kent een algemene, inleidende aanpak. Deze maakt integraal deel uit van de bacheloropleiding. Het postpropedeutisch deel van de bacheloropleiding zorgt voor een verdieping van kennis
en inzicht en voor het verwerven van diagnostische, onderzoeks- en interventiecompetenties op eenvoudig niveau. De bacheloropleiding wordt afgesloten met een bachelorthesis. Het bachelorgetuigschrift is een vereiste voor de toelating tot de masteropleiding Psychologie. De masteropleiding
Psychologie biedt een verdere verdieping en een integratie van de competenties. De integratie van de
competenties komt terug in de stage en de afstudeerscriptie.
Vrije ruimte
De bacheloropleiding Psychologie heeft een vrije ruimte van 5 modulen: deze cursussen kunt u kiezen uit
de nog niet bestudeerde psychologiecursussen, maar ook uit het cursusaanbod van de andere opleidingen
van de Open Universiteit of via aanschuifonderwijs. Bachelorstudenten mogen in de vrije ruimte geen
cursussen opnemen uit de (aansluitende) masteropleiding. Als u vrijstelling heeft aangevraagd, zal dikwijls
de vrije ruimte geheel of gedeeltelijk zijn vrijgesteld. De masteropleidingen hebben geen vrije ruimte.
Aanbevolen volgorde van cursussen
De opleiding heeft een duidelijke opbouw. De volgorde van de cursussen in het opleidingsschema is
een aanbevolen volgorde. De cursussen sluiten op deze manier qua inhoud en niveau op elkaar aan.
De ontwikkeling van competenties in het doen van wetenschappelijk onderzoek, in het verrichten van
psychologische diagnoses en in het kunnen plannen en uitvoeren van psychologische interventies loopt
als een rode draad door het opleidingsschema. Het opleidingschema geeft de meest logische volgorde
aan van het bestuderen van de cursussen. Let bij het bestellen van cursussen op de tentamenvorm, de
tentamendata en de mogelijke begeleidingsbijeenkomsten. Informatie over de bijeenkomsten treft u
aan op Studieaanbod en, na inschrijving, op de desbetreffende cursussite.
21
Opleidingsschema bacheloropleiding Psychologie 2013-2014
(legenda blz. 26)
Code Titel
Modulen Studiepunten Begeleiding
Tentamenvorm
Propedeuse
S48112
Inleiding in de psychologie
2
8,6
S09241
S23222
groepsbijeenkom-
sten alle studiecentra
CBI (mc)
volgens afspraak
Sociale psychologie
1
4,3
standaard
CBI (mc)
volgens afspraak
Klinische psychologie 1: persoonlijkheids-
theorieën en psychopathologie
2
8,6
standaard
CBI (mc)
volgens afspraak
S13131
Onderzoekspracticum kwantitatieve
1
4,3
groepsbijeen-
data-analyse
komsten per regio
S11141
Inleiding in de arbeids- en organisatie-
1
4,3
standaard
psychologie*
CBI (mc) + volgens afspraak
bijzondere verplichting
CBI (mc)
volgens afspraak
S60331
S10131
S08121
S49111
S05271
Inleiding in de gezondheidspsychologie
1
4,3
standaard
CBI (mc)
volgens afspraak
Ontwikkelingspsychologie: het begin
van de levensloop**
1
4,3
standaard
CBI (mc)
volgens afspraak
Geschiedenis van de psychologie
1
4,3
standaard
schriftelijk (mc)
4-2, 15-4 en 26-8
Biologische grondslagen: cognitie
1
4,3
standaard
CBI (mc)
volgens afspraak
groepsbijeen-
komsten per regio
opdracht + CBI (mc)
volgens afspraak
Onderzoekspracticum psychologisch
1
4,3
experiment
S25221
Biologische grondslagen: neuropsychologie
en psychofarmacologie*
S22241
Onderzoekspracticum literatuurstudie
Totaal af te ronden propedeuse
Postpropedeuse
Verplicht deel
1
4,3
standaard
CBI (mc)
volgens afspraak
1
4,3
individueel
opdracht
volgens afspraak
14
60,2
S36111
Biologische grondslagen: evolutionaire
psychologie
1
4,3
standaard
CBI (mc)
volgens afspraak
S37211
S24221
Grondslagen van de psychologie: filosofie
1
4,3
standaard
CBI (mc) + opdracht
volgens afspraak
groepsbijeen-
komsten per regio
schriftelijk (mc)
3-2, 23-6 en 25-8
schriftelijk (mc + ov)
19-11, 15-4 en 26-8
schriftelijk (mc)
3-2, 23-6 en 25-8
CBI (mc) + practicum (v) + opdracht
volgens afspraak
CBI (mc)
volgens afspraak
opdracht
volgens afspraak
CBI (mc)
volgens afspraak
Onderzoekspracticum nonparametrische
1
4,3
data-analyse
S31211
Onderzoekspracticum observatie en interview 1
4,3
standaard
S34211
Cultuurpsychologie
1
4,3
standaard
S16212 Gespreksvoering
2
8,6
practicum (v)
S20221
Test- en toetstheorie
1
4,3
standaard
S04241
Onderzoekspracticum psychologisch survey
1
4,3
groepsbijeen-
komsten per regio
S26222
Psychologie van arbeid en gezondheid
2
8,6
standaard
S61321
Klinische gespreksvoering
1
4,3
practicum (v)
S14331
Selectiepsychologie: selectie en assessment 1
4,3
standaard
Totaal af te ronden verplicht deel
13
55,9
postpropedeuse
22
Tentamendata
sept.’13-aug.’14
practicum (v) + opdracht volgens afspraak
CBI (mc)
volgens afspraak
Code Titel
Modulen Studiepunten Begeleiding
Tentamenvorm
Tentamendata
sept.’13-aug.’14
Postpropedeuse
Gebonden keuze: 6 modulen kiezen uit 9. Houd bij uw gebonden keuze rekening met uw toekomstige mastervariant.***
S28211
Organisatiepsychologie
1
4,3
S29211
Personeelsmanagement
1
4,3
S06231
Ergonomie
1
4,3
standaard
CBI(mc)
volgens afspraak
standaard
schriftelijk (mc)
volgens afspraak
standaard
opdracht
volgens afspraak
S22321
standaard
opdracht
volgens afspraak
S28311
Inleiding in conflicthantering en mediation
1
4,3
practicum (v)
schriftelijk (ov) + practicum (v)
3-2, 23-6 en 25-8
S32331
CBI (mc)
volgens afspraak
S33331
Seksuologie
1
4,3
practicum (v)
CBI (mc) +
practicum (v)
volgens afspraak
S47311 Adolescentie: een klinische en
gezondheidspsychologische benadering
4,3
standaard
CBI (mc)
volgens afspraak
S36311
Gezondheidsgedrag: interactie tussen
1
4,3
individu en omgeving
standaard
schriftelijk (mc)
4-2, 15-4 en 26-8
Totaal af te ronden gebonden keuze
postpropedeuse
6
25,8
Vrije ruimte
521,5
Leren en trainen in organisaties
Klinische psychologie 2:
diagnostiek en therapie
1
1
1
4,3
4,3
standaard
Bachelor Eindopdracht
S50317 Bachelorthesis 4
17,2
Totaal af te ronden in bacheloropleiding
42
(virtuele) groeps-
bijeenkomsten (v)
opdracht
volgens afspraak
180,6
* Per 1-1-2014 beschikbaar.
** Per 1-12-2013 beschikbaar.
*** In de masteropleiding gelden ingangseisen voor de cursussen Psychodiagnostiek. Hiervoor verwijzen wij u naar de uitvoeringsregeling 2013-2014, blz. 72.
www.ou.nl/documenten
23
Opleidingsschema masteropleiding Psychologie 2013-2014
(legenda blz. 26)
Code Titel
Modulen Studiepunten
Begeleidingsvorm
Tentamenvorm
Tentamendata
sept.’13-aug.’14
Variant Arbeids- en organisatiepsychologie
S72311 Psychodiagnostiek in de arbeids- en
1
4,3
practicum (v)
organisatiepsychologie
CBI (mc) + practicum (v)
+ opdracht
volgens afspraak
S27311
Coachen van managers
1
4,3
standaard
opdracht
volgens afspraak
S30211
Groepen in organisaties
1
4,3
standaard
CBI (mc)
volgens afspraak
S63321
Interventies bij organisatieverandering
1
4,3
standaard
opdracht
volgens afspraak
Eindopdracht
S54317
Stage arbeids- en organisatiepsychologie
4
17,2
individueel
opdracht
volgens afspraak
S71332
Onderzoekspracticum scriptieplan
2
8,6
individueel
opdracht
volgens afspraak
S57337
Empirisch afstudeeronderzoek: scriptie arbeids- en organisatiepsychologie
4
17,2
individueel
opdracht
volgens afspraak
Totaal af te ronden in masteropleiding
14
60,2
Variant Gezondheidspsychologie
S73311 Psychodiagnostiek in de
1
4,3
practicum (v)
CBI (mc) + practicum (v) volgens afspraak
gezondheidspsychologie
+ opdracht
S64332
Gezondheidspsychologische interventies
2
8,6
standaard
S76311
Adaptatie en gedragsverandering bij
1
4,3
standaard
chronisch zieken
opdracht
volgens afspraak
schriftelijk (ov) + bijzondere verplichting
20-11, 5-2 en 25-6
Eindopdracht
S55317
Stage gezondheidspsychologie
4
17,2
individueel
opdracht
volgens afspraak
S71332
Onderzoekspracticum scriptieplan
2
8,6
individueel
opdracht
volgens afspraak
S58337
Empirisch afstudeeronderzoek: scriptie
gezondheidspsychologie
4
17,2
individueel
opdracht
volgens afspraak
Totaal af te ronden in masteropleiding
14
60,2
Variant Klinische psychologie
S74311 Psychodiagnostiek in de klinische psychologie
1
4,3
practicum (v)
S67321 Klinische psychologie 3: de ambulante praktijk
1
4,3
standaard
CBI (mc) + practicum (v)
+ opdracht
volgens afspraak
CBI (mc)
volgens afspraak
S45311
Psychogerontologie
1
4,3
standaard
CBI (mc) + opdracht
volgens afspraak
S43311
E-mental health-interventies
1
4,3
standaard
CBI (mc)
volgens afspraak
Eindopdracht
S56317
Stage klinische psychologie
4
17,2
individueel
opdracht
volgens afspraak
S71332
Onderzoekspracticum scriptieplan
2
8,6
individueel
opdracht
volgens afspraak
S59317
Empirisch afstudeeronderzoek: scriptie klinische psychologie
4
17,2
individueel
opdracht
volgens afspraak
Totaal af te ronden in masteropleiding
14
60,2
24
Code Titel
Modulen Studiepunten Begeleidingsvorm
Tentamenvorm
Tentamendata
sept.’13-aug.’14
Variant Levenslooppsychologie
S75311 Psychodiagnostiek in de levensloop-
1
4,3
practicum (v)
CBI (mc) + practicum (v)
psychologie***
+ opdracht
S48311 Levenslooppsychologie
1
4,3
standaard
schriftelijk (mc)
S49311 Coaching: een psychologisch perspectief
1
4,3
standaard
schriftelijk (mc)
S45311 Psychogerontologie
1
4,3
standaard
CBI (mc) + opdracht
4-2, 15-4 en 24-6
4-2, 15-4 en 24-6
5-2, 16-4 en 25-6
volgens afspraak
Eindopdracht
S52317
individueel
opdracht
volgens afspraak
S71332 Onderzoekspracticum scriptieplan
2
8,6
individueel
S60317 Empirisch afstudeeronderzoek: 4
17,2
individueel
scriptie levenslooppsychologie
opdracht
volgens afspraak
opdracht
volgens afspraak
Stage levenslooppsychologie
4
Totaal af te ronden in masteropleiding
17,2
14
60,2
*** Per 1-11-2013 beschikbaar
Laatste tentamendata uitlopende cursussen psychologie 2013-2014
Code Titel
Modulen Studiepunten
Begeleidingsvorm
TentamenvormLaatste
tentamendata
S05261
Onderzoekspracticum psychologisch 1
4,3
experiment
groepsbijeenkomsten
per regio
opdracht
30-5-2014
S22231
S02232
Onderzoekspracticum literatuurstudie
1
4,3
individueel
opdracht
30-05-2014
Personeelsmanagement
2
8,6
standaard
CBI (mc)
31-1-2014
S33321 Inleiding in de seksuologie
1
4,3
landelijke
studiedag
CBI (mc)
28-2-2014
S71322
Onderzoekspracticum scriptieplan
2
8,6
individueel
opdracht
31-8-2014
S25211
Inleiding neuropsychologie en psychofarmacologie
1
4,3
standaard
CBI (mc)
1-1-2015
S11131
Inleiding in de arbeids- en organisatie-
psychologie
1
4,3
standaard
CBI (mc)
1-1-2015
S10121
Ontwikkelingspsychologie
1
4,3
standaard
CBI (mc)
1-1-2015
S07231
Arbeidspsychologie en -sociologie
1
4,3
standaard
schriftelijk (mc)
26-8-2014
S13121 Onderzoekspracticum kwantitatieve
1
4,3
standaard
schriftelijk (mc)
26-8-2013
data-analyse3-2-2014
25
Legenda opleidingsschema’s
Begeleidingsvorm
Tentamenvorm
standaard
schriftelijk
Deze vorm van begeleiding wordt geboden bij iedere cursus en houdt in: telefonisch spreekuur, contact via e- mail,
discussiegroep op de cursussite.
Regulier schriftelijk tentamen, bestaande uit meerkeuzevragen (mc) en/of open vragen (ov).
CBI
groepsbijeenkomsten
- alle studiecentra
Er worden in principe groepsbijeenkomsten georganiseerd in vrijwel alle studiecentra.
Computergebaseerde individuele tentamens: deze vinden
plaats op een door u gekozen moment tijdens een van de
tentamensessies in het studiecentrum.
- per regio
CBG
Er worden groepsbijeenkomsten georganiseerd in een
beperkt aantal studiecentra, de regioindeling kan per
opleiding of per cursus verschillen.
Computergebaseerde groepstentamens: deze vinden
plaats op vastgestelde dagen tijdens vastgestelde
tentamenperioden.
- virtueel
Er worden online groepsbijeenkomsten georganiseerd.
opdracht
practicum (v)
Een opdracht kan bestaan uit een werkstuk, een verslag,
een referaat, een scriptiepresentatie en eindgesprek of
anderszins.
Bij het practicum worden bijeenkomsten georganiseerd
met verplichte deelname.
bijzondere verplichting
(v)
Verplichte deelname
Een verplichting die men moet afronden voordat een
certificaat kan worden verzilverd, bijvoorbeeld deelname
aan onderzoek.
landelijke studiedag
Er wordt een studiedag georganiseerd ergens in
Nederland. Soms is deelname verplicht (v)
individueel
In overleg wordt bepaald op welke manier begeleiding
plaatsvindt, o.a. bij stage, scriptie.
practicum
Er zijn twee practicumvormen; individueel met gebruik
van bepaalde software of in groepsverband met verplichte
bijeenkomsten.
Tentamendata
data
Voor regulier schriftelijke tentamens liggen de data vast;
het is niet mogelijk hiervan af te wijken.
volgens afspraak
Het afleggen van tentamens en het inleveren van
opdrachten verloopt volgens afspraak; u kunt de
tentamendata in principe zelf bepalen.
26
Vrijstelling voor de bacheloropleiding of
toelating tot de masteropleiding
Heeft u in het verleden een hbo- of wo-opleiding afgerond en wilt u de bacheloropleiding psychologie
volgen dan kunt u in aanmerking komen voor vrijstelling. Sommige opleidingsonderdelen, zoals de
bachelorthesis, en in de masteropleiding de stage en de afstudeerscriptie, zijn van vrijstelling uitgesloten. De vrijstelling kan gegeven worden voor verplichte cursussen, maar ook voor bijvoorbeeld de
vrije ruimte.
Rechtstreekse toelating tot de masteropleiding
Studenten met een afgeronde wo-bacheloropleiding psychologie van de Open Universiteit kunnen
rechtstreeks worden toegelaten tot de masteropleiding. Heeft u psychologie gestudeerd aan een andere
Nederlandse universiteit dan dient u toelating aan te vragen. Bij ‘niet-psychologie’- opleidingen én alle
hbo-opleidingen of bacheloropleidingen geeft de faculteit Psychologie nooit rechtstreeks toelating tot
de master.
Toelating via een schakelprogramma
Studenten met een elders afgeronde wetenschappelijke opleiding in de psychologie kunnen in aanmerking komen voor een individueel schakelprogramma of rechtstreekse toelating. U krijgt geen bachelorgetuigschrift bij het voltooien van een schakelprogramma. Na voltooiing van het schakelprogramma
bent u rechtstreeks toegelaten tot de masteropleiding.
Vrijstelling/toelating aanvragen
Een verzoek tot vrijstelling voor de bacheloropleiding (of toelating tot de masteropleiding) moet
schriftelijk worden gedaan. Alleen aan een officiële, persoonlijke beschikking van de Commissie voor
de examens (met betrekking tot vrijstelling of toelating) kunt u rechten ontlenen. Het formulier kunt u
downloaden via www.ou.nl/vrijstelling.
Hier treft u ook de overige informatie aan die relevant is voor het aanvragen van een vrijstelling.
Let op: voor de opleiding hbo (toegepaste) psychologie en hbo psychodiagnostisch werk bestaat een
verkort bachelorprogramma dat standaardvrijstellingen oplevert.
Verwante opleiding hbo
Creatieve therapie, Culturele en maatschappelijke vorming, Maatschappelijk werk en dienstverlening,
Godsdienst-pastoraal werk, Opleidingskunde, Pedagogiek, Personeel en arbeid/Personeel en organisatie, Verpleegkunde, Personeelsmanagement, Sociaal pedagogische hulpverlening, Social work,
Bewegingsagogie/psychomotorische therapie, Ergotherapie, Fysiotherapie, Logopedie, Oefentherapie
Cesar, Oefentherapie Mensendieck
Verwante opleiding wo
Pedagogische wetenschappen, Sociologie, Algemene sociale wetenschappen, Antropologie, Gedrag
en samenleving, Personeelswetenschappen, Geneeskunde, Algemene gezondheidswetenschappen,
Humanistiek
Niet verwante opleiding hbo
Heao, Informatica, Pabo
Niet verwante opleiding wo
Economie, Bedrijfskunde, Letteren
Vlaamse opleidingen
Verwant hbo: (sho) gegradueerde maatschappelijk assistent (korte type, volledig leerplan), gegradueerde
orthopedagogie (kt vl), gegradueerde gezinswetenschapper (korte type, sociaal leerplan), gegradueerde
sociale readaptatiewetenschapper (kt, sp)
Staat uw opleiding er niet bij, kijk naar de website van de faculteit Psychologie voor het meest actuele
overzicht.
www.ou.nl/psychologie
27
Verkort bachelorprogramma hbo
(toegepaste) psychologie
Studenten die de opleiding hbo (toegepaste) psychologie of hbo psychodiagnostisch werk hebben afgerond kunnen gebruikmaken van een verkort bachelorprogramma. Na het afronden van het verkort bachelorprogramma van 15 modulen
(inclusief de Bachelorthesis), wordt men toegelaten tot de masteropleiding.
Het programma bestaat uit drie delen:
Deel 1
S13131 S49111 S05271 S25221 S37211 S04241 S61321 S14331 Onderzoekspracticum kwantitatieve data-analyse
Biologische grondslagen: cognitie
Onderzoekspracticum psychologisch experiment
Biologische grondslagen: neuropsychologie en psychofarmacologie
Grondslagen van de psychologie: filosofie
Onderzoekspracticum psychologisch survey
Klinische gespreksvoering
Selectiepsychologie: selectie en assessment
Deel 2
Na het afronden van deel 1 kiest u 3 modulen uit het gebonden keuzeblok waarbij u alvast rekening houdt met de
ingangseisen van de cursus Psychodiagnostiek in de masteropleiding:
Voor de variant Arbeids- en organisatiepsychologie
Ten minste 3 modulen afgerond uit de volgende 6:
S28211 Organisatiepsychologie
S29211 Personeelsmanagement
S06231 Ergonomie
S07231 Arbeidspsychologie en -sociologie
(1-9-2013 uit aanbod)
S22321 Leren en trainen in organisaties
S28311 Inleiding in conflicthantering en mediation
Voor de variant Gezondheidspsychologie
Ten minste 3 modulen afgerond uit de volgende 6:
S47311 Adolescentie: een klinische en gezondheidspsychologische benadering
S33331 Seksuologie
S28311 Inleiding in conflicthantering en mediation
S32331 Klinische psychologie 2: diagnostiek en therapie
S36311 Gezondheidsgedrag: interactie tussen individu en
omgeving
S06231 Ergonomie
Voor de variant Klinische psychologie
U dient de volgende 3 modulen afgerond te hebben:
S32331 Klinische psychologie 2: diagnostiek en therapie
S47311 Adolescentie: een klinische en
gezondheidspsychologische benadering
S33331 Seksuologie
Voor de variant Levenslooppsychologie
Ten minste 3 modulen afgerond uit de volgende 5:
S47311 Adolescentie: een klinische en S33331 Seksuologie
gezondheidspychologische benadering
S28311 Inleiding conflicthantering en mediation
S32331 Klinische psychologie 2: diagnostiek en therapie
S36111 Biologische grondslagen: evolutionaire psychologie
Deel 3
Ten slotte rondt u de bacheloropleiding af met de cursus:
S50317 Bachelorthesis
Studenten die in 2010-2011 zijn gestart met het oude schakelprogramma voor hbo toegepaste psychologie kunnen gebruikmaken van een individuele overgangsregeling. Let op: deze regeling geldt slechts indien u een officiële beschikking
kunt overleggen waarin uw schakelprogramma is vastgelegd.
28
Minor voor HBO toegepaste psychologie via
Kies op Maat
Deze minor is alleen bedoeld voor studenten die studeren in een hbo-opleiding toegepaste psychologie of psychodiagnostisch werk. Deze minor is geschikt indien u de ambitie heeft om na het hbo
door te studeren in onze verkorte bacheloropleiding psychologie.
Kies op Maat is een website waar zittende hbo-studenten hun minor kunnen aanvragen bij de examencommissie van de eigen hbo-instelling.
www.kiesopmaat.nl
Deel 1 bestaat uit:
S13131 Onderzoekspracticum kwantitatieve data-analyse
S49111 Biologische grondslagen: cognitie
S25221 Biologische grondslagen: neuropsychologie en psychofarmacologie
Indien u tenminste 2 van de cursussen uit deel 1 afgerond heeft, worden de cursussen uit deel 2
geleverd.
Deel 2 bestaat uit:
Voor studenten die na de verkorte bachelor de masteropleiding Arbeids- en organisatiepsychologie
zouden willen kiezen:
S28211 Organisatiepsychologie
S29211 Personeelsmanagement
S49311 Coaching: een psychologisch perspectief
S14331 Selectiepsychologie: selectie en assessment
Voor studenten die na de verkorte bachelor de masteropleiding Gezondheidspsychologie of Klinische
psychologie of Levenslooppsychologie zouden willen kiezen:
S14311 Selectiepsychologie: selectie en assessment
S32331 Klinische psychologie 2: diagnostiek en therapie
S33331 Seksuologie
S47311 Adolescentie: een klinische en gezondheidspsychologische benadering
Minor voor verwante hbo-opleidingen via Kies op Maat
Deze minor is bedoeld voor studenten die studeren in een verwante hbo-opleiding in de psychologie,
bijvoorbeeld SPH, CMV, MWD, P&A, Social work (diverse richtingen), Verpleegkunde, Ergotherapie.
Deze minor is geschikt indien u de ambitie heeft om na het hbo door te studeren in onze bacheloropleiding psychologie. Let op: het gaat hier niet om de verkorte bacheloropleiding, deze is uitsluitend
toegankelijk voor studenten die hbo toegepaste psychologie of hbo psychodiagnostisch werk hebben
afgerond.
Deel 1 bestaat uit:
S48112 Inleiding in de psychologie
S23222 Klinische psychologie 1: persoonlijkheidstheorieën en psychopathologie
S13131 Onderzoekspracticum kwantitatieve data-analyse (let op: bij dit vak kunt u bijeenkomsten
volgen, deze zijn niet verplicht maar facultatief )
Indien u tenminste 2 van de cursussen uit deel 1 afgerond heeft, worden de cursussen uit deel 2
geleverd.
Deel 2 bestaat uit:
S49111 Biologische grondslagen: cognitie
S25221 Biologische grondslagen: neuropsychologie en psychofarmacologie
29
Vrijstellingsprofielen psychologie 2013-2014
Code Titel
Modulen/
EC punten
hbo hbo verwant
wo verwant
psychologie
Propedeuse
S48112
Inleiding in de psychologie
S09241
Sociale psychologie
2 / 8,6
2
1 / 4,3
1
2 / 8,6
2
S23222
Klinische psychologie 1: persoonlijkheids-
theorieën en psychopathologie
1
hbo niet verwant wo niet verwant
1
S13131
Onderzoekspracticum kwantitatieve
1 / 4,3
data-analyse S11141
Inleiding in de arbeids- en organisatie-
1 / 4,3
1
1*
1*
1*
1*
psychologie
S60331
Inleiding in de gezondheidspsychologie
1 / 4,3
1
1*
1*
1*
S10131
Ontwikkelingspsychologie: het begin van
van de levensloop
1 / 4,3
1
1
1
S08121
Geschiedenis van de psychologie
1 / 4,3
1
1
1
S49111
S05271
Biologische grondslagen: cognitie
1 / 4,3
S25221
S22241
Biologische grondslagen:neuropsychologie
en psychofarmacologie
1 / 4,3
Onderzoekspracticum literatuurstudie
1 / 4,3
1
1
Totaal vrijstelling
Postpropedeuse
Verplicht deel
14 / 60,2
10
5
S36111
Biologische grondslagen: evolutionaire
psychologie
1 / 4,3
1
S37211
Grondslagen van de psychologie: filosofie
1 / 4,3
S24221
Onderzoekspracticum nonparametrische
1 / 4,3
1
data-analyse
1
1
S31211
Onderzoekspracticum observatie
en interview
1 / 4,3
1
1
1
S34211
Cultuurpsychologie
1 / 4,3
1
1
1
1*
Onderzoekspracticum psychologisch
1 / 4,3
experiment
4
1
1
1
S16212 Gespreksvoering
2 / 8,6
S20221
Test- en toetstheorie
1 / 4,3
2
2
2 1
S04241
Onderzoekspracticum psychologisch survey
S26222
Psychologie van arbeid en gezondheid
2
1 / 4,3
2 / 8,6
S61321
Klinische gespreksvoering
1 / 4,3
S14331
Selectiepsychologie: selectie en assessment 1 / 4,3
Totaal vrijstelling
13 / 55,9
9
5
6
0
0
*
Kies één van de twee cursussen.
HBO (toegepaste) psychologie krijgt vrijstelling voor de cursussen Inleiding in de arbeids- en organisatiepsychologie en Inleiding in de gezondheidspsychologie, overige opleidingen moeten
een keuze maken.
30
Code Titel
Modulen/
EC punten
Postpropedeuse
Gebonden keuze: 6 modulen kiezen uit 9**
S28211
Organisatiepsychologie
1 / 4,3
hbo psychologie
hbo verwant
wo verwant
hbo niet verwant wo niet verwant
3 kiezen uit 9
3 kiezen uit 9
3 kiezen uit 9
5 kiezen uit 9
S29211
S06231
Personeelsmanagement
1 / 4,3
Ergonomie
1 / 4,3
S22321
Leren en trainen in organisaties
1 / 4,3
5 kiezen uit 9
S28311
Inleiding in conflicthantering en mediation 1 / 4,3
S32331
Klinische psychologie 2: diagnostiek en 1 / 4,3
therapie
S33331
Seksuologie
S47311 Adolescentie: een klinische en gezondheids-
psychologische benadering
1 / 4,3
1 / 4,3
S36311
Gezondheidsgedrag: interactie tussen 1 / 4,3
individu en omgeving
Totaal vrijstelling
6 / 25,8
3
3
3
1
Vrije ruimte
5 / 21,5
5
5
5
5
Bachelor Eindopdracht
S50317 Bachelorthesis Totaal vrijstelling in bacheloropleiding
1
5
4 / 17,2
42 / 180,6
27
17
19
7
7
** In de masteropleiding gelden ingangseisen voor de cursussen Psychodiagnostiek. Hiervoor verwijzen wij u naar de uitvoeringsregeling 2013-2014.
www.ou.nl/documenten
Meer informatie over verwante/niet verwante opleidingen: www.ou.nl/vrijstellingen
31
Open Bachelorprogramma
Het is bij de Open Universiteit mogelijk een open bachelorprogramma te volgen. Een open bachelorprogramma heeft als kenmerk dat de leerstof van ten minste twee faculteiten gecombineerd wordt.
Zo kunt u cursussen van bijvoorbeeld de faculteiten Psychologie en Cultuurwetenschappen inbrengen
in de Open Bachelor. Hetzelfde geldt uiteraard voor combinaties van Milieuwetenschappen en Rechtswetenschappen, Informatica en Managementwetenschappen, enzovoorts.
Facultair programma
Cursussen van de faculteit Psychologie
116,1 studiepunten
Verbredingpakket
Cursussen van een of meer andere faculteiten
43 studiepunten
Vrije ruimte
Totaal
Vrij in te vullen
21,5 studiepunten
Totaal
180,6 studiepunten
Naast nieuwe studenten die op deze wijze een eigen breed bachelorprogramma kunnen samenstellen is
de Open Bachelor ook bedoeld voor studenten die al (gedeeltelijk) een academische opleiding hebben
gevolgd. Deze studenten kunnen in het verbredingpakket en/of de vrije ruimte eerder behaalde studiepunten inbrengen. Voorwaarde hiervoor is dat de behaalde vakken een eenheid dienen te vormen en
dat het om onderwijs van academisch niveau gaat.
www.ou.nl/openbachelor
Civiel effect
Het civiel effect van een open bachelorprogramma in de psychologie is niet gelijk aan een afgeronde
brede bacheloropleiding in de psychologie. Met een open bachelorprogramma in de psychologie kunt
u alleen via een schakelprogramma toegelaten worden tot een van de varianten in de masteropleiding
psychologie. Doorgaans studeert men na het open bachelorprogramma verder direct in het open
masterprogramma.
Open masterprogramma
Met een open bachelorprogramma in de psychologie kunt u bij de facultaire toetsingscommissie toelating vragen tot een individueel samengesteld open masterprogramma in de psychologie. Ook hier is het
civiel effect niet gelijk aan de masteropleiding psychologie.
32
Basisaantekening Psychodiagnostiek
In dit hoofdstuk over de Basisaantekening Psychodiagnostiek informeren wij u over de landelijke beroepsvereniging die de Basisaantekening Psychodiagnostiek heeft ingesteld, leest u wat psychodiagnostiek inhoudt,
welke eisen er zijn om in aanmerking te kunnen komen voor de Basisaantekening Psychodiagnostiek, wie
de Basisaantekening Psychodiagnostiek aan afgestudeerde psychologen mag afgeven en op welke wijze
u de Basisaantekening Psychodiagnostiek kunt aanvragen. Na het lezen van dit hoofdstuk bent u bekend
met de eisen die gelden om in aanmerking te kunnen komen voor het behalen van de Basisaantekening
Psychodiagnostiek en heeft u voldoende informatie om een aanvraag in te kunnen dienen.
Het Nederlands Instituut van Psychologen
De landelijke beroepsvereniging van psychologen wordt gevormd door het Nederlands Instituut van
Psychologen (NIP). Dit instituut hanteert een strenge eis om lid te kunnen worden van de beroepsvereniging. Elk lid dient op academisch niveau afgestudeerd te zijn in de psychologie. Verder heeft het NIP een
aparte studentensectie (SPS-NIP) om aankomend psychologen te informeren over de beroepsgroep en
de diverse mogelijkheden binnen de beroepsgroep, bijvoorbeeld op het gebied van nascholing.
Alle informatie over het NIP kunt u vinden op hun website www.psynip.nl
De faculteit Psychologie is door het NIP gemandateerd om direct na het behalen van de masteropleiding
de basisaantekening Psychodiagnostiek af te geven aan psychologen van de Open Universiteit.
Wat is psychodiagnostiek?
Psychodiagnostiek is een onderzoeksproces dat gericht is op het doen van psychologische uitspraken
over personen. Deze uitspraken gaan over een beslissing, een behandeling en/of een advies voor een
cliënt. Tot de psychodiagnostiek behoort het psychologische onderzoek, de sociaalpsychologische vaardigheden die vereist zijn bij (intake)gesprekken met de opdrachtgever, de onderzochte en/of andere
betrokkenen en de vaardigheden vereist voor rapportage. Psychodiagnostiek kan vergaande gevolgen
hebben voor het leven van personen. Daarom is het belangrijk theoretisch en praktisch geschoold te zijn
in de psychodiagnostiek. Deze scholing kan zowel plaatsvinden in de gesuperviseerde praktijk als binnen
een postdoctorale opleiding. Tegen deze achtergrond is de regeling Basisaantekening Psychodiagnostiek
ontworpen. De praktische uitvoering van de regeling is in handen van een aantekeningen-commissie
van het NIP. Deze commissie voert het overleg met de universiteiten. Met de regeling Basisaantekening
Psychodiagnostiek wil de commissie ook bereiken dat de psychodiagnostiek volgens een algemeen
geaccepteerd kader wordt onderwezen en dat supervisoren door intervisieactiviteiten de vereiste deskundigheid verwerven. De psychodiagnostiekregeling zal de doelmatigheid van communicatie tussen
deskundigen van verschillende velden bevorderen, zodat wederzijdse ervaringen, verkregen met psychodiagnostische methoden en instrumenten, gemakkelijker worden uitgewisseld dan tot nu toe het
geval is.
Beperkte zelfstandige betekenis van de Basisaantekening
Psychodiagnostiek
Er kan in de psychodiagnostiek onderscheid worden gemaakt tussen een ‘algemeen’ en een ‘veldgericht’
gedeelte. Psychodiagnostische methoden en instrumenten hebben algemene kenmerken, maar zijn
bovendien afgestemd op de uiteenlopende doelgroepen en vraagstellingen in de verschillende velden
van de psychologie. De Basisaantekening Psychodiagnostiek is een prima opstap in de richting van een
verdere veldgerichte psychodiagnostische vorming na de masteropleiding. De beperking tot algemene
diagnostiek en de relatief geringe tijdsinvestering vormen veelal de onderbouw voor onder andere de
registraties tot psycholoog in de verschillende werkvelden.
In tegenstelling tot de veldspecifieke diagnostiek, maakt de algemene diagnostiek geen deel uit van de
postdoctorale opleidingen die leiden tot de registratie van psycholoog in een specifiek werkveld. In de
postdoctorale opleidingen dan wel in specifieke cursussen zal verder gebouwd worden aan de theoretische en praktische vorming van de veldgerichte psychodiagnostiek.
33
Eisen voor de Basisaantekening Psychodiagnostiek
Om in aanmerking te komen voor de Basisaantekening Psychodiagnostiek moet aan een aantal eisen
worden voldaan. Onderstaand treft u een overzicht aan van die eisen met daarbij de onderdelen uit het
curriculum Psychologie van de Open Universiteit waarmee aan die eisen kan worden voldaan.
Theorie
Basiseis 1 Basis Psychodiagnostiek
1. Klinische psychologie 1: persoonlijkheidstheorieën en psychopathologie
2. Biologische grondslagen: neuropsychologie en psychofarmacologie
3. Klinische psychologie 2: diagnostiek en therapie
4. Seksuologie
5. Selectiepsychologie: selectie en assessment
6. Psychodiagnostiek6
Basiseis 2 Psychometrie en Besliskunde
1. Test- en toetstheorie
2. Selectiepsychologie: selectie en assessment
3. Psychodiagnostiek6
Vaardigheden
Basiseis 3 Kennis en vaardigheid met diagnostische instrumenten en werkwijzen
1. Klinische psychologie 1: persoonlijkheidstheorieën en psychopathologie
2. Biologische grondslagen: neuropsychologie en psychofarmacologie
3. Gespreksvoering en Klinische gespreksvoering
4. Onderzoekspracticum observatie en interview
5. Selectiepsychologie: selectie en assessment
6. Psychodiagnostiek6
Basiseis 4 Praktijkvaardigheid met betrekking tot tests, gespreksvoering,
observatie en beslissen
1. Gespreksvoering en Klinische gespreksvoering
2. Psychodiagnostiek6
3. Diagnostiekstage (veldspecifiek deel)
Basiseis 5 Communicatievaardigheden
1. Gespreksvoering en Klinische gespreksvoering
2. Psychodiagnostiek6
3. Diagnostiekstage
Praktijkervaring
Basiseis 6 Drie casussen
Studenten kunnen alleen aan deze eis voldoen via het afronden van de diagnostiekstage.
Informatie over de diagnostiekstage staat in het Stageweb op Studienet.
In totaal gaat het om zes basiseisen.
De masteropleiding psychologie onderscheidt vier cursussen Psychodiagnostiek:
Psychodiagnostiek in de arbeids- en organisatiepsychologie
Psychodiagnostiek in de gezondheidspsychologie
Psychodiagnostiek in de klinische psychologie
Psychodiagnostiek in de levenslooppsychologie
6
34
Verplichte cursussen Basisaantekening Psychodiagnostiek
Hierna ziet u de cursussen die u afgerond moet hebben voor het behalen van de Basisaantekening
Psychodiagnostiek. Indien u geen certificaat heeft behaald voor de genoemde cursussen dient u deze
cursussen alsnog af te ronden. Vrijstellingen in uw studiepad tellen mee, compensaties niet. Indien in
uw studiepad bijvoorbeeld de cursus Beleidsnota’s is ingebracht op de cursus Inleiding in de neuropsychologie en psychofarmacologie, dan zult u deze laatste cursus alsnog moeten afronden om voor de
Basisaantekening Psychodiagnostiek in aanmerking te komen. Let op: indien u afgestudeerd bent komt
u na negen maanden na datum afstuderen niet meer in aanmerking om de Basisaantekening via de
Open Universiteit te behalen. U dient dan een aanvraag bij het NIP te doen. De cursussen die ontbreken
kunt u afronden via de Open Universiteit, behalve de diagnostiekstage en de casussen.
Code
Cursus
S23222 Klinische psychologie 1: persoonlijkheidstheorieën en psychopathologie
S25221 Biologische grondslagen: neuropsychologie en psychofarmacologie
S16212
Gespreksvoering*
S31211***
Onderzoekspracticum observatie en interview
S20221
Test- en toetstheorie
S14331
Keuze uit:
S32331
Selectiepsychologie: selectie en assessment
Seksuologie
S33331
Klinische psychologie 2: diagnostiek en therapie
S61321 S72311
Keuze uit:****
Psychodiagnostiek in de arbeids- en organisatiepsychologie (voor masterstudenten A&O)*/**
S73311
Psychodiagnostiek in de gezondheidspsychologie (voor masterstudenten Gezondheidspsychologie)*/**
S74311
Psychodiagnostiek in de klinische psychologie (voor masterstudenten Klinische psychologie)*/**
S75311
Psychodiagnostiek in de levenslooppsychologie* (voor masterstudenten Levenslooppsychologie)
S54317, S55317, S56317 of S52317 Klinische gespreksvoering*
Diagnostiekstage
* Studenten die hun getuigschrift niet bij de Open Universiteit hebben behaald, betalen een toeslag van € 150,- voor practicumbijeenkomsten.
** Afgestudeerde studenten die bijscholen voor de Basisaantekening Psychodiagnostiek kiezen S74311 Psychodiagnostiek in de Klinische psychologie. Afgestudeerde
studenten die bijscholen voor de GZ-opleiding mogen kiezen uit S73311 Psychodiagnostiek in de Gezondheidspsychologie of S74311 Psychodiagnostiek in de Klinische
psychologie.
*** Studenten die de cursus Methoden en technieken 2 (S05211; S05221; S05231; S05241) hebben afgerond, voldoen aan de eis van Onderzoekspracticum observatie en
interview.
**** Studenten die de cursus S62321 Testpracticum psychodiagnostiek hebben afgerond voldoen aan de eis van Psychodiagnostiek.
35
Het aanvragen van de Basisaantekening Psychodiagnostiek
Aanvraagprocedure voor afgestudeerde OU studenten
Om de Basisaantekening Psychodiagnostiek te krijgen, moet u afgestudeerd zijn als psycholoog bij de
Open Universiteit en de certificaten van de genoemde cursussen hebben behaald. Een vrijstelling voor
een van deze cursussen wordt alleen erkend als de betreffende cursus terug te vinden is in uw officiële
vrijstellingsbeschikking. Compensaties in uw studiepad tellen niet mee. Om de aanvraag te starten
stuurt u direct na uw afstuderen een e-mail naar onze medewerker onderwijszaken, [email protected],
met als onderwerp ‘aanvraag BAPD’. Let op: de aanvraag dient binnen 1 maand na datum afstuderen
geregistreerd te zijn om eventuele deficiënties nog weg te kunnen werken. De deficiënties dient u
weg te werken binnen negen maanden na datum afstuderen. Na deze negen maanden geeft de Open
Universiteit geen Basisaantekening Psychodiagnostiek meer af. Daarna kunt u de Basisaantekening
Psychodiagnostiek enkel nog bij het NIP aanvragen.
Aanvraagprocedure voor elders afgestudeerde studenten
Studenten die hun psychologiegetuigschrift bij een andere universiteit in Nederland hebben behaald
moeten de Basisaantekening aanvragen bij het NIP. U ontvangt van het NIP een studieadvies waarin de
nog af te ronden cursussen van de Open Universiteit genoemd staan.
Neem vervolgens contact op met:
Open Universiteit, faculteit Psychologie
Ambtelijk secretariaat facultaire toetsingscommissie
t.a.v. mw. S. Meijer
Postbus 2960
6401 DL Heerlen
36
Toelating tot de postdoctorale opleiding
tot gezondheidszorgpsycholoog
De Stichting Postdoctorale Opleidingen Nederland (SPON) verzorgt de centrale aanmelding voor de
postdoctorale opleiding tot gezondheidszorgpsycholoog8, die door een aantal opleidingsinstituten in
Nederland wordt aangeboden. Afhankelijk van de gevolgde vakken in uw vooropleiding voldoet u wel
of niet aan de eisen voor aanmelding. Het SPON vraagt bij de aanmelding naar een door uw faculteit van
afstuderen ondertekende ‘Verklaring vooropleidingsvakken’, waaruit kan blijken dat u bepaalde deficiënties heeft. Deze deficiënties kunt u wegwerken bij de Open Universiteit. Pas nadat u deze deficiënties
heeft weggewerkt, kunt u uw aanmelding bij het SPON vervolgen. U heeft de ‘Verklaring vooropleidingsvakken’ nodig om in aanmerking te kunnen komen voor de sollicitatieprocedure voor een opleidingsplaats. Deze verklaring en aanvullende informatie over de GZ-opleiding kunt u vinden bij
www.spon-opleidingen.nl
Verplichte cursussen
Hierna ziet u een opsomming van de verplichte cursussen van de Open Universiteit die studenten van
de Open Universiteit met een voldoende afgerond moeten hebben om voor ondertekening van de
‘Verklaring vooropleidingsvakken’ in aanmerking te komen zónder dat er deficiënties worden genoemd:
Code Cursus
S23222 Klinische psychologie 1: persoonlijkheidstheorieën en psychopathologie
S60331 Inleiding in de gezondheidspsychologie
S10131 of S47311 Ontwikkelingspsychologie: het begin van de levensloop of
Adolescentie: een klinische en gezondheidspsychologische benadering
S25221
Biologische grondslagen: neuropsychologie en psychofarmacologie
S16212 Gespreksvoering *
S31211 Onderzoekspracticum observatie en interview
S64332 Gezondheidspsychologische interventies
S32331 Klinische psychologie 2: diagnostiek en therapie
S61321 Klinische gespreksvoering *
Keuze uit:
S73311 Psychodiagnostiek in de gezondheidspsychologie *, of
S74311 Psychodiagnostiek in de klinische psychologie *, of
S75311
Psychodiagnostiek in de levenslooppsychologie*
S67321 Klinische psychologie 3: de ambulante praktijk
S54317, S55317, S56317 Stage, bestaande uit diagnostiek, indicatiestelling en behandeling **
of S52317
S57337, S58337, S59317 Empirisch afstudeeronderzoek: scriptie
of S60317
* Studenten die hun getuigschrift niet bij de Open Universiteit hebben behaald, betalen een toeslag van € 150,- voor practicumbijeenkomsten.
** Alléén diagnostiek en indicatiestelling is niet voldoende. De stage moet hebben plaatsgevonden in een klinische setting en u moet aanvullend
ten minste 104 uur betrokken zijn geweest bij ‘behandeling’.
7
De titel gezondheidszorgpsycholoog is door de overheid vastgelegd in de Wet Beroepen in de individuele Gezondheidszorg (BIG).
37
Kosten en aanvraagprocedure
Naast de cursuskosten betaalt u aanvraagkosten. Studenten die NIET bij de Open Universiteit zijn afgestudeerd betalen € 150,- voor een aanvraag. Studenten die afgestudeerd zijn aan de Open Universiteit
betalen tot 1 jaar na het behalen van hun mastergetuigschrift geen kosten, daarna wordt alsnog € 150,- in
rekening gebracht. Wij raden elke OU-student aan om de aanvraag direct na het afstuderen in te dienen.
Aanvraagprocedure voor studenten van de Open Universiteit
Afgestudeerde studenten van de Open Universiteit sturen een e-mail naar [email protected] met als onderwerpregel ‘Toelating GZ’. De facultaire toetsingscommissie bepaalt of u voldoet aan de toelatingseisen die de
GZopleiding stelt. Na het wegwerken van eventuele deficiënties wordt de ‘Verklaring vooropleidingsvakken’ door de faculteit Psychologie afgegeven. Als u deficiënties op een andere manier gaat wegwerken,
wordt uw ‘Verklaring vooropleidingsvakken’ ondertekend met vermelding van die deficiënties.
Overleg in dit geval altijd vóóraf met het SPON.
Aanvraagprocedure voor elders afgestudeerde studenten
Studenten die hun getuigschrift psychologie, pedagogische wetenschappen of gezondheidswetenschappen (studierichting GGK) bij een andere universiteit in Nederland hebben behaald, dienen bij de
universiteit waar het getuigschrift is behaald de ‘Verklaring vooropleidingsvakken’ te laten ondertekenen.
De ‘Verklaring vooropleidings-vakken’ moet altijd vóórafgaand aan een verzoek tot toelating ondertekend
worden. Deze verklaring overlegt u bij het SPON. Het SPON is geautoriseerd om werkervaring en andere
opleidingen in de beoordeling mee te nemen. Als er daarna nog deficiënties overblijven en u besluit
om die deficiënties weg te werken via de Open Universiteit, dan kunt u bij de faculteit Psychologie een
schriftelijk verzoek indienen dat het volgende omvat:
- de ondertekende ‘Verklaring vooropleidingsvakken’ met daarop aangegeven de deficiënties
- een gewaarmerkte kopie van uw doctoraal- of bachelor- en mastergetuigschrift
- gewaarmerkte cijferlijsten van het bachelor- en masterprogramma of het propedeuse- en
doctoraalprogramma
- relevante studiegidsbeschrijvingen
- relevante afspraken die met het SPON gemaakt zijn.
De facultaire toetsingscommissie bepaalt aansluitend welke cursussen u nog moet afronden om aan de
gestelde eisen te voldoen. Let op: het is niet nodig dat u een vrijstelling gaat aanvragen, u gaat namelijk
geen volledige opleiding bij de Open Universiteit afronden.
U stuurt uw gegevens naar:
Open Universiteit, faculteit Psychologie,
Ambtelijk secretariaat facultaire toetsingscommissie
t.a.v. mw. S. Meijer
Postbus 2960
6401 DL Heerlen
Na ontvangst van uw aanvraag en betaling krijgt u een overzicht van de nog af te ronden cursussen.
38
Cursusbeschrijvingen
Bacheloropleiding Psychologie
De cursusbeschrijvingen zijn gerangschikt volgens de opleidingsschema’s. De meest actuele cursusinformatie vindt u op
de website. Bij elke cursusbeschrijving in deze gids staat het
webadres dat direct toegang geeft tot deze informatie.
Inleiding in de psychologie
Cursuscode: S48112
Studielast: 2 modulen
Wat is psychologie? Dat is de centrale vraag in deze cursus.
Het antwoord daarop is niet eenvoudig. Algemeen gesteld
bestudeert de psychologie het gedrag van mensen, in
relatie tot zichzelf en in relatie tot hun sociale en fysieke
omgeving. Een psycholoog is dan ook voornamelijk bezig
met het observeren en inzichtelijk maken van gedrag,
gevoelens en gedachten.
Om dergelijke zaken op een verantwoorde manier te kunnen verklaren moet u over psychologische basiskennis
beschikken. Het voornaamste doel van deze cursus is om
u die basiskennis bij te brengen. Zo leert u onder andere
over de biologische grondslagen van de psychologie:
in hoeverre hangt ons gedrag af van onze evolutionaire
voorgeschiedenis? Hoe werkt ons zenuwstelsel? Hoe functioneert de chemische huishouding van onze hersenen?
Aan de hand van dit soort vragen krijgt u inzicht in drijfveren en emoties van de mens, maar ook in de werking van
bepaalde medicijnen en drugs.
Veel gedrag is het gevolg van leerprocessen. Vaardigheden
zoals het spreken van taal of fietsen, maar ook allerhande
voorkeuren zijn veelal aangeleerd. U leert hoe mensen de
wereld waarnemen, hoe zij informatie onthouden, hoe
ze kunnen redeneren, beslissen en problemen oplossen.
Gedrag krijgt vrijwel nooit vorm in isolatie, maar in plaats
daarvan in een sociale en culturele context. Mensen reageren anders wanneer ze in een groep zijn dan wanneer
ze alleen zijn. Menselijk gedrag verschilt van situatie tot
situatie. Bovendien verandert menselijk gedrag gedurende
de levensloop. Ook daarover gaat deze cursus.
Voorkennis
Er is geen speciale voorkennis vereist.
www.ou.nl/studieaanbod/S48112
bacheloropleiding
39
Sociale psychologie
Klinische psychologie 1:
persoonlijkheidstheorieën en
psychopathologie
Cursuscode: S09241
Studielast: 1 module
Buren, collega’s, vrienden, familieleden of uw partner: in
het dagelijks leven hebt u vrijwel altijd te maken met anderen. De sociale psychologie biedt verklaringen voor veel
herkenbare gedachten, gevoelens en gedragingen van
mensen in relatie tot elkaar. Zo weten we door de sociale
psychologie bijvoorbeeld onder welke omstandigheden
mensen bereid zijn om hulp te bieden, welke factoren een
rol spelen bij het ontstaan van vriendschappen en relaties,
en hoe groepen beslissingen nemen.
In de cursus Sociale psychologie maakt u kennis met de
belangrijkste theorieën en inzichten binnen de sociale
psychologie. Er zal worden ingegaan op thema’s zoals het
waarnemen van individuen, zelfbeeld en zelfwaardering,
stereotypen en discriminatie, sociale identiteit, attitudes
en attitudeverandering, agressie en conflict, en prosociaal
gedrag. Daarnaast krijgt u inzicht in sociaal-psychologische methoden van onderzoek en leert u hoe sociaalpsychologische theorieën kunnen worden toegepast om
gedrag te veranderen.
De cursus Sociale psychologie is een basiscursus voor
psychologiestudenten. U raakt vertrouwd met sociaal-psychologische inzichten, die veel worden toegepast in alle
afstudeervarianten binnen de masteropleiding psychologie van de Open Universiteit.
Voorkennis
Vanwege het Engelstalige tekstboek is passieve kennis van
de Engelse taal gewenst. Tevens zijn enkele artikelen in de
reader in het Engels.
www.ou.nl/studieaanbod/S09241
Cursuscode: S23222
Studielast: 2 modulen
In Nederland zoeken steeds meer mensen hulp bij instellingen of personen in de geestelijke gezondheidszorg.
De wachttijden bij instellingen voor ambulante geestelijke
gezondheidszorg kunnen oplopen tot meer dan een half
jaar, terwijl telefonische hulpdiensten dag en nacht hulpvragen krijgen van mensen die ‘het niet meer zien zitten’.
Sommige deskundigen voorspellen een verdere toename
van psychische problemen onder de bevolking in de westerse wereld. Voor de klinische psychologie dienen zich dan
ook voortdurend nieuwe vraagstukken op. De cursus
Klinische psychologie 1 beoogt een inleiding te geven in het
vakgebied van de klinische psychologie. Het belangrijkste
onderwerp in deze tak van wetenschap is afwijkend, slecht
aangepast of ‘abnormaal’ gedrag dat door individuen zelf
en/of hun omgeving als ongewenst wordt ervaren.
Men spreekt in dit verband ook wel van psychische of
psychiatrische stoornissen, of kortweg van psychopathologie. Deze stoornissen ontstaan uit een combinatie van
biologische, psychologische en sociale factoren. Het accent
ligt in deze cursus op de verschillende theorieën over het
ontstaan en voortduren van psychische stoornissen en op
de uiteenlopende wijzen waarop psychische problematiek
zich kan manifesteren. Het tekstboek bij deze cursus bestaat
uit 4 delen en vormt de leerstof voor het tentamen. Deel I
bevat een nadere aanduiding van het vakgebied van de klinische psychologie. In deel II wordt een aantal theoretische
benaderingen van psychopathologie beschreven. Deel III
gaat over classificatie en diagnostiek in de klinische psychologie. In deel IV ten slotte komt het brede scala van psychopathologische stoornissen aan bod. Het werkboek bevat
hulpmiddelen om de toegankelijkheid van het tekstboek te
vergroten en bevat daarnaast opdrachten en voorbeelden
bij de verschillende hoofdstukken uit het tekstboek.
Deze cursus maakt deel uit van het cursuspakket van de
Open Universiteit voor het behalen van de Basisaantekening
Psychodiagnostiek van het Nederlands Instituut van
Psychologen (NIP).
Voorkennis
Voor deze cursus is geen specifieke voorkennis vereist.
www.ou.nl/studieaanbod/S23222
40
Onderzoekspracticum kwantitatieve
data-analyse
Inleiding in de arbeids- en
organisatiepsychologie
Nieuwe cursus
Cursuscode: S13131
Studielast: 1 module
In het onderzoekspracticum kwantitatieve data-analyse
raakt u vertrouwd met de belangrijkste statistische
begrippen en technieken voor psychologisch onderzoek.
U krijgt informatie over verschillende methoden voor het
ordenen, analyseren en presenteren van gegevens die
door onderzoek zijn verkregen. Bovendien leert u gebruik
te maken van het statistische computerprogramma SPSS.
Begrippen en technieken worden besproken aan de hand
van vier onderzoeken. Van elk van deze vier onderzoeken
wordt een casusbeschrijving gegeven, met daarin de doelstelling en vraagstelling van het onderzoek én de manier
waarop het onderzoek is uitgevoerd. Bij ieder onderzoek
hoort een bestaande SPSS-datafile met de gegevens die in
het betreffende onderzoek verzameld zijn. In de loop van
de cursus analyseert u deze datasets, stap voor stap.
In de cursus maakt u kennis met begrippen als frequentie,
centrummaat en spreiding. U leert ook statistisch toetsen;
bijvoorbeeld om na te gaan of de gemiddelden van meerdere groepen van elkaar verschillen, of om vast te stellen
of er een relatie bestaat tussen twee variabelen. U krijgt
niet alleen inzicht in het doel en de uitvoering van de statistische technieken, maar kunt straks ook bepalen welke
techniek bij welke hypothese gebruikt moet worden.
Voor het tentamen gaat u thuis aan de hand van een serie
opdrachten en SPSS de dataset van een nieuw onderzoek
analyseren. U neemt de resultaten van uw analyses mee
naar het tentamen. Als u de opdrachten op de juiste wijze
hebt uitgevoerd, kunt u de antwoorden op een groot aantal tentamenvragen vinden in de uitdraai van uw eigen
analyses. De overige tentamenvragen betreffen algemene
statistische kennis en achtergronden.
Voorkennis
Specifieke voorkennis is niet vereist.
www.ou.nl/studieaanbod/S13131
Cursuscode: S11141
Studielast: 1 module
De cursus Inleiding in de Arbeids- en Organisatiepsychologie
is de kennismakingscursus voor de richting Arbeids- en
Organisatie (A&O) psychologie. Centraal staat daarbij het
verklaren en voorspellen van het gedrag van mensen op
het werk. De cursus is opgebouwd rond de volgende vier
thema’s: de werkplek en taken, de werknemer op het individuele niveau, de leidinggevende, de organisatie
Deze cursus laat de student kennismaken met vier rollen die
psychologen binnen dit werkveld kunnen vervullen en de
bijbehorende praktijkgerichte tools (vb. meetinstrumenten,
interventietechnieken, evaluatie mogelijkheden) die beschikbaar zijn. A&O-psychologen die de rol van arbeidsdeskundige vervullen, worden ingezet om werkplekken/taken te
analyseren en medewerkers te begeleiden op het gebied van
gezondheid en welzijn op het werk. In deze rol onderzoekt
de A&O-psycholoog bijvoorbeeld oorzaken van fysieke of
mentale werkbelasting en stress en zoekt naar oplossingen.
De A&O-psycholoog die werkzaam is als HRM professional
begeeft zich op het terrein van selectie en loopbaanbegeleiding. In deze rol is de A&O-psycholoog bijvoorbeeld
betrokken bij het aantrekken van nieuwe medewerkers, het
ontwikkelen van assessment procedures en de ontwikkeling
van de competenties van medewerkers. Als trainer/coach
worden A&O-psychologen vaak ingeschakeld voor de begeleiding en ondersteuning van leerprocessen. De trainer biedt
werknemers vooral leerdoelgerichte instructie en feedback.
De coach opereert meer op de achtergrond en is op gezette
tijden een klankbord en mentor voor de gecoachte. A&Opsychologen fungeren als organisatie-adviseur/consultant
bij interne organisatieveranderingen zoals reorganisaties,
overnames en aansturingsproblemen. Daarnaast bestaan er
ook interne veranderaars of change agents die zorgdragen
voor de interne procesbegeleiding tijdens de daadwerkelijke
implementatie van veranderingen.
Behalve voor studenten van de opleiding Psychologie is
deze cursus ook geschikt voor studenten managementwetenschappen, personeelsfunctionarissen, leidinggevenden,
leden van ondernemingsraden of andere mensen met
belangstelling voor gedrag binnen organisaties.
Voorkennis
Vanwege het Engelstalige tekstboek is passieve kennis van
de Engelse taal gewenst.
www.ou.nl/studieaanbod/S11141
bacheloropleiding
41
Inleiding in de gezondheidspsychologie
Ontwikkelingspsychologie:
het begin van de levensloop
Nieuwe cursus
Cursuscode: S60331
Studielast: 1 module
Vraag aan een willekeurige Nederlander wat het belangrijkste is in het leven en de kans groot dat hij of zij zal
zeggen: gezondheid. Dat wij onze gezondheid serieus
nemen, blijkt ook uit het grote aantal publicaties over dit
onderwerp. Met de regelmaat van de klok verschijnen
allerhande zelfhulpgidsen, die ons moeten helpen te
stoppen met roken, af te vallen, een optimaal welzijn te
bereiken, of in geestelijk evenwicht te komen. Kortom, de
gezondheid houdt ons nogal bezig. Dat wil echter niet
zeggen dat ons gedrag erop gericht is om die gezondheid
zo optimaal mogelijk te houden. Deze inleidende cursus
geeft een overzicht van wetenschappelijke inzichten in
relaties tussen gedrag en gezondheid. Het is een verplicht
onderdeel van de bachelor opleiding psychologie maar is
ook als losse cursus interessant.
De volgende onderwerpen komen aan de orde: de werking van het menselijk lichaam (o.a. de werking van het
zenuwstelsel); stressproblematiek (o.a. oorzaken, gevolgen, hoe kunnen we omgaan met stress); theorieën die
gezond en ongezond gedrag kunnen verklaren; her- en
erkenning en acceptatie van ziekte; gebruik van medische
en gezondheidsbevorderende voorzieningen; pijnproblematiek en chronische aandoeningen.
Bij deze cursus zijn geen begeleidingsbijeenkomsten. De
cursus is zodanig opgezet dat het digitale werkboek van
de cursus uw leeractiviteiten aanstuurt. Als u het tekstboek, het digitale werkboek en de reader helemaal hebt
doorgenomen, is de leerstof in grote lijnen aan de orde
geweest. Vanuit het digitale werkboek wordt verwezen
naar de hoofdstukken uit het tekstboek en de reader. U
wordt aangeraden om u door middel van de opdrachten
in het digitaal werkboek door de stof te laten leiden. Ook
kunt u in het digitaal werkboek testen of u voldoende
kennis hebt opgedaan door zelftoetsen en voorbeeldtentamens te maken.
Voorkennis
Vanwege het Engelstalige tekstboek is passieve kennis van
de Engelse taal gewenst.
www.ou.nl/studieaanbod/S60331
42
Cursuscode: S10131
Studielast: 1 module
De geboorte van een kindje is voor veel mensen een wonderbaarlijke gebeurtenis. Minstens even verwonderlijk is
het rappe tempo waarin het kind nieuwe vaardigheden
verwerft. De kindertijd vertegenwoordigt een periode van
opmerkelijke fysieke, cognitieve, sociale en emotionele
ontwikkeling.
De ontwikkelingspsychologie probeert om de complexe
veranderingen in denken, redeneren, gedrag en functioneren te beschrijven en te verklaren.
Deze module behandelt de ontwikkeling van het kind
vanaf de conceptie tot aan de adolescentie. U leert de
belangrijkste theorieën en onderzoeken uit het vakgebied
kennen, uitgelegd aan de hand van de meest recente
vakliteratuur. De cursus is ontworpen voor studenten in
de bachelorfase die geen of weinig kennis hebben van de
ontwikkelingspsychologie, en legt de theoretische basis
voor verdere bestudering van de menselijke levensloop.
Voorkennis
Geen speciale voorkennis vereist.
www.ou.nl/studieaanbod/S10131
Geschiedenis van de psychologie
Biologische grondslagen: cognitie
Cursuscode: S08121
Studielast: 1 module
De cursus Geschiedenis van de psychologie bestaat uit
twee tekstboeken en een digitaal werkboek. Het eerste
boek (Pioneers of Psychology) gaat over het werk van
enkele psychologen uit de negentiende en het begin
van de twintigste eeuw. Zij stonden aan de wieg van het
vakgebied en hun werk heeft mede de grondslag gelegd
voor de hedendaagse wetenschappelijke psychologie.
Veel oude controverses blijken nog steeds opvallend
actueel. Het tweede boek (A Social History of Psychology)
gaat over de professionalisering van de psychologie en de
gelijktijdige psychologisering van het sociale leven. Het
boek schetst de geschiedenis van deze opmerkelijke wisselwerking vanaf de negentiende eeuw.
Voorkennis
Passieve kennis van de Engelse taal is gewenst vanwege
de Engelstalige tekstboeken.
www.ou.nl/studieaanbod/S08121
Cursuscode: S49111
Studielast: 1 module
Waarom kunnen we ons wel herinneren wie we jaren
geleden zijn tegengekomen, maar vergeten we soms meteen na een tentamen die ene naam van die theorie? Hoe
kan het dat we tijdens een feest in gesprek kunnen zijn
met iemand en toch ook een interessant gesprek ernaast
kunnen volgen? Welke experimenten worden gedaan om
hier meer informatie over te vergaren? Binnen deze cursus
komt u in aanraking met functies die ten grondslag liggen
aan uw leer- en denkprocessen: geheugen, aandacht, hogere orde functies en sociale cognities. Niet alleen vanuit
de cognitieve psychologie, maar ook vanuit de biologische psychologie, met name door hersenonderzoek, zijn
wetenschappers de laatste jaren enorm veel te weten gekomen. Vanuit al deze onderzoeksgebieden verschaft de
cursus u kennis en inzichten over onze cognitieve functies.
Om duidelijkheid te krijgen over de verschillende cognitieve functies en de mechanismen die eraan ten grondslag liggen wordt er binnen dit onderwerp veel gebruik
gemaakt van experimenten. U zult daarom gedurende de
cursus zelf psychologische experimenten ondergaan en er
kritisch op leren te reflecteren.
Voorkennis
Passieve kennis van de Engelse taal is gewenst vanwege
de Engelstalige tekstboeken.
www.ou.nl/studieaanbod/S49111
bacheloropleiding
43
Onderzoekspracticum psychologisch
experiment
Biologische grondslagen: neuropsychologie en psychofarmacologie
Nieuwe cursus
Cursuscode: S05271
Studielast: 1 module
Bij experimenteel onderzoek gaat het om een door de
onderzoeker gecreëerde situatie, die een min of meer
kunstmatig karakter heeft. Daarin heeft de onderzoeker
controle over wie er deelnemen aan het experiment, wat
er precies gebeurt tijdens het experiment en onder welke
omstandigheden dat gebeurt. De onderzoeker manipuleert
de onafhankelijke variabele, ook wel de experimentele of
oorzaakvariabele genoemd, door een bepaalde categorie
mensen bloot te stellen aan een experimentele stimulus of
experimentele ingreep, bijvoorbeeld een voorlichtingsfilm
over de gevolgen van roken, en een andere categorie mensen daar niet aan bloot te stellen. Door deze manipulatie
kan de onderzoeker nagaan of en zo ja, in welke mate de
onafhankelijke variabele, het al dan niet aanbieden van de
voorlichtingsfilm, het beoogde effect heeft op de afhankelijke variabele ofwel het gedrag of houdingen van de deelnemers, in dit geval het rookgedrag. De categorie mensen
aan wie de experimentele stimulus wordt aangeboden
wordt de experimentele groep genoemd; zij bevinden zich
in de experimentele conditie. De categorie mensen die
niets krijgt aangeboden vormt de controlegroep.
Er zijn zeer veel verschijningsvormen van het experiment.
In de cursus wordt behandeld wat de sterke en zwakke
punten van diverse veelgebruikte experimentele opzetten
zijn, hoe de groepen zodanig kunnen worden samengesteld dat ze in uitgangspositie als gelijkwaardig aan elkaar
mogen worden beschouwd, hoe het gedrag of de houding
van de proefpersonen waargenomen kan worden, zowel via
de vraag- als de observatiemethode, en hoe de gegevens
geanalyseerd kunnen worden met het statistisch pakket
SPSS. De verworven kennis en vaardigheden past u toe op
verschillende psychologische experimenten. Uw kennis met
betrekking tot psychologisch experimenteel onderzoek
wordt getoetst middels een meerkeuze tentamen.
Tevens maakt u kennis met de wetenschappelijke verslaglegging. U schrijft een deel van een wetenschappelijk
artikel. Deze opdracht maakt eveneens deel uit van het
tentamen.
Ingangseisen
U dient de cursus Onderzoekspracticum kwantitatieve
data-analyse te hebben afgerond. Studenten met een
andere vooropleiding dienen aantoonbaar vergelijkbare
voorkennis te hebben.
Cursuscode: S25221
Studielast: 1 module
De laatste decennia is de kennis over hersenen en gedrag
enorm toegenomen. Dat heeft gevolgen voor de wijze waarop psychologen aankijken tegen menselijk gedragingen
en het ontstaan van psychopathologie. Neuropsychologen
bestuderen in het bijzonder de relatie tussen enerzijds specifieke hersenstructuren en -processen, neurotransmitters en
hormonen, en anderzijds cognities, emoties en gedragingen.
Ook proberen ze steeds beter inzicht te krijgen in de problemen die ontstaan bij een hersenbeschadiging.
De focus van de klinische neuropsychologie ligt op bestudering van intacte en gestoorde cognitieve functies en gedrag.
Haar inzichten dragen bij aan een betere diagnostiek,
behandeling en begeleiding van mensen met functiestoornissen. Cognitieve vaardigheden van patiënten zijn hierbij
van belang, maar ook de wijze waarop patiënten met die
vaardigheden omgaan. Neuropsychologie is een multidisciplinaire wetenschap geworden waarin kennis over psychologische fenomenen wordt geïntegreerd met kennis over
biologische en medische factoren.
Bij veel psychopathologische aandoeningen, zoals depressie, schizofrenie en ADHD spelen biologische mechanismen
een belangrijke rol. Voor onderzoek, interventie en diagnostiek is inzicht in de biologische basis van psychopathologie
daarom onontbeerlijk, evenals inzicht in de therapeutische
effecten van psychofarmaca. ‘Psychofarmaca’ verwijst naar
een verzameling geneesmiddelen en stoffen die worden
gebruikt ter behandeling van psychopathologische beelden
dan wel op de een of andere manier ons gedrag, stemming,
cognitie en psychisch welzijn beïnvloeden.
De cursus begint met een algemene inleiding in het werkveld van de neuropsychologie en psychofarmacologie.
Daarna wordt ingegaan op cognitieve domeinen, zoals het
geheugen en de aandacht. Vervolgens richt de aandacht
zich op ziektebeelden waarbij neuropsychologie een
belangrijke rol speelt, zoals dementie, epilepsie, bloedingen
in het brein, Parkinson, ADHD en schizofrenie. Hierbij komt
ook de psychofarmacologie aan bod. Het accent ligt binnen
dit laatste deel op psychofarmacologische middelen in
engere (farmaceutische) zin, maar ook op andere middelen
die gedragingen en stemmingen beïnvloeden. Denk hierbij
aan soft en hard drugs, nicotine, koffie, thee, alcohol en
koolhydraten.
Voorkennis
Wij raden dringend aan om eerst de cursus Inleiding in de
psychologie te volgen.
www.ou.nl/studieaanbod/S05271
www.ou.nl/studieaanbod/S25221
44
Onderzoekspracticum literatuurstudie
Biologische grondslagen:
evolutionaire psychologie
Cursuscode: S22241
Studielast: 1 module
Voor het opzetten van een wetenschappelijk onderzoek
is het nodig zicht te krijgen op de stand van zaken in de
wetenschappelijke literatuur. Een literatuurstudie kan richting geven aan de onderzoeksvraag, een beeld geven van
de relevantie van een onderzoeksvraag, weergeven vanuit
welke theoretische invalshoeken tot nu toe naar het
probleem is gekeken en met welk resultaat, en uiteindelijk
leiden tot nieuwe onderzoeksvragen.
In diverse onderzoekspractica in de bachelor- en masteropleidingen zal van u gevraagd worden om een literatuurstudie te verrichten. In dit onderzoekspracticum
leert u hoe u zo’n literatuuronderzoek opzet, uitvoert en
rapporteert. Hierbij zult u de vaardigheden gebruiken
die u in eerdere methoden en technieken cursussen uit
de propedeuse opdeed. De nadruk zal in dit practicum
liggen op het opstellen van een probleemstelling en een
zoekplan voor literatuuronderzoek, het uitvoeren van een
literatuurzoektocht, het interpreteren van de gevonden
informatie en het rapporteren hierover.
Ingangseisen
In deze module maakt u gebruik van de kennis en vaardigheden die u eerder heeft opgedaan in de propedeuse
psychologie. U dient de cursussen Onderzoekspracticum
kwantitatieve data-analyse en Onderzoekspracticum
psychologisch experiment te hebben afgerond. Studenten
met een andere vooropleiding dienen aantoonbaar vergelijkbare voorkennis op propedeuseniveau te hebben.
www.ou.nl/studieaanbod/S22241
Cursuscode: S36111
Studielast: 1 module
Wat betekent Darwin’s evolutietheorie voor ons begrip van het menselijk gedrag en de menselijke geest?
Die vraag staat centraal in de cursus evolutionaire
psychologie.
Evolutionaire psychologie is een jong vakgebied dat
een alternatief en soms verrassend perspectief biedt op
psychologische theorieën en onderzoeksresultaten. Het
voornaamste doel van de cursus is dat u dit perspectief
leert begrijpen en toepassen. De cursus is daartoe inhoudelijk breed opgezet, zodat u niet alleen de basisprincipes
van de evolutionaire psychologie leert hanteren, maar
ook uiteenlopende voorbeelden krijgt van toepassing van
deze principes.
Het uitgangspunt bij evolutionaire psychologie is altijd
dat de mens, net als elke andere soort, een product is van
de evolutie en dus vanuit dat perspectief begrepen moet
worden. Daarom ligt binnen het vakgebied een nadruk op
gedrag dat in de kern het overleven en voortplanten van
de mens dient: seksualiteit, kinderzorg en sociale verhoudingen. Vanuit dit vertrekpunt wordt gekeken naar allerlei
andere menselijke gedragingen, motieven en ontwikkelingen tot aan culturele uitingen toe.
Aan de hand van het tekstboek worden de verschillende
thema’s onderzocht. Daarbij wordt niet alleen gekeken
naar de betekenis van de oorspronkelijke evolutietheorie,
maar ook naar belangwekkende ontwikkelingen die zich
sinds Darwin in het vakgebied hebben voorgedaan. Een
multimediaal digitaal werkboek leidt u door het tekstboek
en biedt ruimschoots gelegenheid om de nieuw opgedane kennis toe te passen.
Voorkennis
Vanwege het Engelstalige tekstboek is passieve kennis van
de Engelse taal gewenst.
www.ou.nl/studieaanbod/S36111
bacheloropleiding
45
Grondslagen van de psychologie:
filosofie
Onderzoekspracticum
nonparametrische data-analyse
Cursuscode: S37211
Studielast: 1 module
Deze cursus heeft vooral zo’n lange titel gekregen om
goed laten zien wat de cursus niet is, en wat hij wel is.
Ten eerste is het geen filosofiecursus pur sang. Hij is niet
bedoeld om het filosoferen als methode onder de knie
te krijgen. In deze cursus bestudeert u de filosofie als de
grondslag voor de psychologie als wetenschap. Robert
Pirsig gebruikte ooit het mooie onderscheid tussen
filosofie en filosofologie om dit verschil goed duidelijk te
maken: de filosoof filosofeert, de filosofoloog bestudeert
de denkbeelden van de filosoof, meestal vanuit historisch
perspectief. Vergelijk het met het onderscheid tussen
kunst en kunstgeschiedenis. Kunstgeschiedenis is geen
kunst, maar gaat over kunst. Op diezelfde manier gaat
deze cursus over filosofie: we bestuderen de geschiedenis
van de filosofie en bekijken wat we daar van kunnen leren.
Ten tweede blijkt uit de titel dat dit een cursus is voor en
door psychologen. We pretenderen geen filosofen te zijn
die wat te zeggen hebben over de psychologie. We zijn
psychologen en proberen vanuit dat perspectief lering te
trekken uit de filosofie. De kritische reflectie op het wetenschappelijk bedrijf die zij biedt, wordt dus met name toegespitst op de sociale wetenschappen en in het bijzonder
de psychologie. Hoe kan de mens tot kennis komen over
de wereld? Wat is wetenschap? Waarin onderscheidt de
psycholoog zich van andere wetenschappers?
Deze wisselwerking tussen psychologie en wetenschapsfilosofie is overigens een mes dat aan twee kanten snijdt.
Immers, de psycholoog bestudeert de mens en wetenschappers zijn net mensen. Als de psycholoog dus iets
zegt over het vermogen van mensen om de wereld te
zien, dan zegt dat ook iets over de beperkingen van de
wetenschap, wat op zijn beurt weer implicaties heeft voor
de manier waarop de filosoof het wetenschappelijk bedrijf
modelleert.
Voorkennis
Vanwege het Engelstalige tekstboek is passieve kennis van
de Engelse taal gewenst.
www.ou.nl/studieaanbod/S37211
46
Cursuscode: S24221
Studielast: 1 module
Het Onderzoekspracticum nonparametrische data-analyse
maakt u vertrouwd met de belangrijkste nonparametrische statistische begrippen en technieken. Deze begrippen en technieken bieden verschillende methoden voor
het ordenen, analyseren en presenteren van nominale en
ordinale gegevens die door onderzoek zijn verkregen.
In de cursus worden de begrippen en technieken besproken aan de hand van vier onderzoeken. Van elk van de
vier onderzoeken wordt een casusbeschrijving gegeven.
Daarin wordt ingegaan op de doelstelling en vraagstelling
van het onderzoek en de manier waarop het onderzoek is
uitgevoerd. Bij elk onderzoek wordt er een SPSS-datafile
gegeven met gegevens die in het onderzoek verzameld
zijn. Met behulp van de gegevens leert u de verschillende
nonparametrische statistische begrippen te hanteren
en statistische technieken uit te voeren. De datasets
worden in de loop van de cursus, stap voor stap, door u
geanalyseerd.
Elke studietaak bestaat uit een serie opdrachten. Die
opdrachten hebben betrekking op het lezen van bronnen,
het formuleren van doelstelling en hypothesen, het analyseren van gegevens, het interpreteren van de resultaten
en het trekken van conclusies.
U leert niet alleen het doel van de statistische technieken
en de wijze waarop zij uitgevoerd moeten worden, maar
ook leert u bepalen welke techniek bij welke hypothese
gebruikt moet worden. En u leert de uitdraai van SPSS te
interpreteren.
Ingangseisen
U dient het onderzoekspracticum kwantitatieve dataanalyse te hebben afgerond.
www.ou.nl/studieaanbod/S24221
Onderzoekspracticum observatie en
interview
Cultuurpsychologie
Cursuscode: S31211
Studielast: 1 module
Cursuscode: S34211
Studielast: 1 module
Psychologisch onderzoek tracht kennis te verzamelen over
het gedrag en functioneren van mensen in zeer uiteenlopende situaties. Dat kan door middel van kwantitatief
onderzoek maar ook met kwalitatief onderzoek. De voorafgaande onderzoekspractica betroffen de eerste soort
onderzoek. In dit practicum wordt vooral aandacht besteed
aan kwalitatief onderzoek. De nadruk ligt daarbij op de binnen de psychologie meest gebruikte kwalitatieve onderzoeksmethoden: observatie en interview.
Deze cursus beoogt een psychologisch perspectief aan te
reiken op kenmerkende patronen in gedrag. Van u wordt
verwacht dat u een eigen, gefundeerde kijk ontwikkelt op
actuele thema’s uit media en politiek. Cultuurpsychologie
gaat over kenmerkende gedragspatronen in elke willekeurige situatie, en niet per sé over interculturele verschillen.
Het perspectief dat u ontwikkelt, is dus ook van toepassing op uw eigen gedrag en omgeving: binnen het gezin,
in de supermarkt, op elk feestje.
U studeert in dit practicum volgens de aanwijzingen in het
digitaal werkboek. Daarin vindt u vier studietaken. De eerste drie taken beslaan de onderdelen in het proces van
kwalitatief onderzoek. In elke studietaak dient u delen uit
het tekstboek te bestuderen en opdrachten te maken die
over het onderzoeksproces gaan. Een deel van de opdrachten gaat over een oefencasus die door de eerste drie studietaken loopt. De opdrachten over deze oefencasus helpen
u om het geleerde toe te passen op een praktijkvoorbeeld,
met realistisch onderzoeksmateriaal. Dat betekent dat u telkens onderdelen oefent in de context van een gehele taak,
en dat de opdrachten op elkaar voortbouwen. Benodigde
aanvullende bronnen zijn aan het digitaal werkboek gekoppeld, evenals de uitwerkingen van de opdrachten. Die uitwerkingen vormen een verdieping van de stof in het boek
en zijn ook onderdeel van de examenstof. In de vierde
studietaak oefent u met observeren en interviewen in
kwantitatief onderzoek. Daartoe wordt gebruik gemaakt
van een cd-rom met een module over observatie uit de
serie Vaardigheden in psycho-diagnostisch onderzoek
(VIP). Ook neemt u een psychologische test af door middel
van observatie. De output van de test dient u volgens de
aanwijzingen naar de examinator te sturen. De test moet
voldoende zijn uitgevoerd om toegang te krijgen tot het
tentamen. Het tentamen is een open-boek tentamen
waarbij alle cursusmaterialen (handboek, prints van het
werkboek en de feedback en aantekeningen) geraadpleegd
mogen worden. Deze cursus maakt deel uit van het cursuspakket van de Open Universiteit voor het behalen van de
Basisaantekening Psychodiagnostiek van het Nederlands
Instituut van Psychologen (NIP).
De cursus kent drie accenten die overeenkomen met de
drie delen in het tekstboek. Ten eerste wordt uitgelegd
hoe een cultuurpsycholoog naar gedrag kijkt. Centraal
staat de vraag hoe gedrag, voorkeuren en gevoelens
onder invloed van de groep waarin men leeft als het ware
inslijten in het lichaam. De crux is te begrijpen dat deze
patronen in gedrag hardnekkig zijn: mensen komen er
niet zomaar aan en ook niet zomaar weer vanaf.
Het tweede deel is een uitstap naar beschavingsgeschiedenissen, met name die van Europa en het Midden-Oosten.
Onder welke voorwaarden hebben het voornamelijk
christelijke Westen en islamitische Oosten beschavingsoffensieven voortgebracht die resulteerden in hun eigen
karakteristieke gedragspatronen? Dit deel van de cursus
beoogt een brug te slaan naar de thema’s die vandaag
aan de orde zijn tussen en binnen regio’s in ‘West’ en
‘Oost’. Tegelijk wil dit deel afrekenen met al te simpele
voorstellingen als zouden West en Oost eenvoudigweg
botsen, als zouden ‘cultuur’ en ‘religie’ tegenover elkaar
staan, enzovoorts. Het gaat altijd om handelende mensen,
niet om botsende structuren. In het derde deel komen
vijf gedragsdomeinen aan bod. Deze domeinen vormen
een soort matrijs waarmee u kunt kijken naar wat er om u
heen of in de samenleving gebeurt. Achterstandswijken;
glazen plafonds; het verafgoden van regenten, film- of
popsterren; geslaagde opvoeding; integratie - dit zijn zo
maar een paar thema’s die besproken worden aan de hand
van de domeinen en het cultuurpsychologisch perspectief uit de voorgaande delen. Het is de bedoeling dat u
zelf andere thema’s en situaties leert beoordelen op een
vergelijkbare kritische wijze.
Voorkennis
Voor deze cursus is geen specifieke voorkennis vereist.
Voorkennis
Geen speciale voorkennis vereist.
www.ou.nl/studieaanbod/S31211
www.ou.nl/studieaanbod/S34211
bacheloropleiding
47
Gespreksvoering
Test- en toetstheorie
Cursuscode: S16212
Studielast: 2 modulen
‘Met die vent valt niet te praten!’, ‘Ach, uit dat mens is toch
geen zinnig woord te krijgen.’ Mogelijk hebt u ervaring
met ernstiger gevolgen van slechte communicatie: verkeerd begrepen opdrachten, langs elkaar heen werken, ruzie en uiteindelijk een verziekte werksfeer. Er is bijna geen
beroep te bedenken waarin het voeren van gesprekken
geen essentiële rol speelt. Sterker nog, de kwaliteit van uw
werk hangt in belangrijke mate af van de wijze waarop u
gesprekken voert.
De cursus Gespreksvoering bestaat naast een tekstboek
uit een computerprogramma en een zogenaamd ‘zelfinstructieprogramma’. Dit houdt in dat u samen met medestudenten aan de hand van oefeningen en opdrachten
verschillende gespreksvaardigheden en gespreksmodellen oefent. De cursus kent een opbouw van eenvoudig
naar complex. Eerst krijgt u uitleg over de basisvaardigheden die iedereen moet beheersen om een gesprek te kunnen voeren: luisteren, vragen stellen, samenvatten, kritiek
geven, enzovoorts. Vervolgens dient u deze gespreksvaardigheden toe te passen in gesprekken zoals die vaak in
arbeidsorganisaties gevoerd worden, zoals adviesgesprekken, slecht-nieuwsgesprekken en onderhandelingen.
Het oefenen met medestudenten doet u tijdens een
verplicht practicum dat bestaat uit tien bijeenkomsten van
tweeënhalf uur in verschillende studiecentra in Nederland.
Tijdens de eerste bijeenkomst helpt de docent uw groep
op weg, waarna u in de volgende bijeenkomsten zelfstandig met elkaar verder oefent aan de hand van concrete
aanwijzingen uit het zelfinstructieprogramma. De docent is
vervolgens nog bij drie bijeenkomst aanwezig en is bovendien ‘tijdens de rit’ te consulteren. Per studiejaar worden er
regionaal in de studiecentra practica georganiseerd. Zodra
het rooster bekend is, wordt dit op de cursussite geplaatst.
Het is aan te bevelen om de cursus zo vroeg mogelijk in het
studiejaar te bestellen, zodat u zich direct kunt aanmelden
voor plaatsing in het practicum van uw eerste keuze.
Cursuscode: S20221
Studielast: 1 module
Er is veel belangstelling voor het in kaart brengen van individuele verschillen met behulp van vragenlijsten, schoolvorderingentoetsen, intelligentietests. De selectie-instrumenten voor verschillende functies en beroepen zijn hiervan een goed voorbeeld. Het ontwikkelen van een test om
een bepaald psychologisch construct te meten, is op zijn
beurt van invloed op de theorievorming over dat construct.
Belangrijke testtheoretische begrippen zijn betrouwbaarheid en validiteit. Om met behulp van een test geldige uitspraken te kunnen doen over een persoon, moet die test
betrouwbaar en valide zijn. Voor elke nieuw ontwikkelde
test moeten daarom de bijbehorende validiteit en betrouwbaarheid bepaald worden. De test- en toetstheorie is dan
ook niet voor niets bij alle Nederlandse universiteiten een
verplicht onderdeel van het basisprogramma psychologie.
Een evenwichtig curriculum biedt immers niet alleen vakinhoudelijke kennis, maar verschaft ook inzicht in het ontwerpen en construeren van allerlei psychologische tests
en ander diagnostisch materiaal.
In deze cursus ligt het accent op de testtheoretische principes die ten grondslag liggen aan de aard, de constructie en
het gebruik van de psychologische test. Het primaire doel
van deze cursus is u in staat te stellen om de verschillende
tests, en publicaties over tests en hun toepassingen,te evalueren en indien nodig een kritische keuze te maken.
Technische aanwijzingen voor de constructie van tests
staan niet centraal. Evenmin krijgt u een bespreking van
de grote hoeveelheden tests die op de binnen- en buitenlandse markt beschikbaar zijn. U krijgt daarentegen wel
een goed overzicht van de theorie die noodzakelijk is om
met allerlei vormen van tests en toetsen te werken.
Deze cursus maakt deel uit van het cursuspakket van de
Open Universiteit voor het behalen van de Basisaantekening Psychodiagnostiek van het Nederlands Instituut van
Psychologen (NIP)
Voorkennis
Ingangseisen
U dient tenminste 8 modulen van de propedeuse psychologie afgerond te hebben, waaronder de cursus Inleiding
in de psychologie. Daarnaast is een goede actieve beheersing van de Nederlandse taal vereist.
www.ou.nl/studieaanbod/S16212
48
Voor deze cursus is geen speciale voorkennis vereist.
www.ou.nl/studieaanbod/S20221
Onderzoekspracticum psychologisch
survey
Psychologie van arbeid en gezondheid
Cursuscode: S04241
Studielast: 1 module
Dit practicum is het zesde in de onderzoekscompetentielijn. In elk onderzoekspracticum van de opleiding Psychologie doorloopt u een of meerdere malen het gehele
onderzoeksproces. Vakken als onderzoeksmethoden en
statistiek bieden we niet meer apart aan, maar zijn geïntegreerd met casussen uit de psychologie. We onderscheiden
vier fasen binnen het onderzoeksproces:
Fase 1: u start met een psychologisch getinte onderzoeksvraag die u beantwoordt met een voorlopige psychologisch-theoretische uitwerking.
Fase 2: u concretiseert uw theoretisch antwoord door het
te toetsen aan de ‘harde’ werkelijkheid in het onderzoeksveld.
Fase 3: u analyseert de gegevens die u hebt verkregen in
de empirie.
Fase 4: u rapporteert over uw zoektocht naar de bewijsvoering en onderbouwing van uw theoretisch antwoord op de
onderzoeksvraag.
In dit practicum staat vragenlijstonderzoek (survey) centraal. U maakt kennis met schaaltechnieken en enkele
statistische technieken. Het practicum bestaat uit vier casussen. Elke casus behandelt een survey uit een bepaald
gebied van de psychologie. Wat deze surveys gemeen hebben, is het gebruik van vragenlijsten en schaaltechnieken
in een onderzoeksmodel met (minstens) drie variabelen.
Tussen twee variabelen wordt een oorzakelijk verband
verondersteld (de onafhankelijke of oorzaakvariabele
bepaalt de afhankelijke of gevolgvariabele) en dat verband wordt mogelijk beïnvloed door een derde, de modererende variabele.
Ingangseisen
Cursuscode: S26222
Studielast: 2 modulen
Kent u iemand die last heeft van werkstress, van een burnout, of die vanwege werkgerelateerde problemen langdurig ziek is? Wat zijn oorzaken van werkstress en burn-out?
Waarom gaan sommige mensen sneller ten onder aan
werkstress dan andere mensen? Hoe kunnen we gezondheid en welbevinden van individuele werknemers meten?
En wat kunnen we er aan doen om gezondheidsproblemen
van werknemers te voorkomen of om ze weer gezond aan
het werk te krijgen? Op dit soort vragen wordt antwoord
gezocht in deze boeiende cursus psychologie van arbeid
en gezondheid.
De psychologie van arbeid en gezondheid bestudeert en
bevordert het welzijn en de gezondheid op het werk.
Ze bestrijkt het hele veld van interventies en richt zich
zowel op het individu als op de organisatie. Ze heeft aandacht voor primaire en secundaire preventie, maar ook
voor behandeling en reïntegratie.
Na een algemene inleiding op het vakgebied, wordt
dieper ingegaan op (emotionele) arbeidsbelasting, stress
en ziekteverzuim. Vervolgens wordt aandacht besteed aan
werkverslaving, burn-out en arbeidsreïntegratie.
Ook de gezondheid van minderheidsgroepen in organisaties komt aan de orde. Ten slotte wordt ingegaan op de
vraag hoe de gezondheid op de werkplek bevorderd kan
worden.
Voorkennis
Specifieke voorkennis is niet noodzakelijk. De readers
bevatten enkele Engelstalige artikelen, daarom is passieve
kennis van de Engelse taal gewenst.
www.ou.nl/studieaanbod/S26222
U dient de onderzoekspractica kwantitatieve data-analyse,
psychologisch experiment, literatuurstudie en nonparametrische data-analyse te hebben afgerond.
www.ou.nl/studieaanbod/S04241
bacheloropleiding
49
Klinische gespreksvoering
Selectiepsychologie:
selectie en assessment
Cursuscode: S61321
Studielast: 1 module
Hulp bieden aan iemand in psychische nood doen we
allemaal wel eens. Een schouder bieden om eens lekker
op uit te huilen of een gewillig oor bieden kan iemand al
enorm helpen. Maar soms is dat onvoldoende en wordt de
deskundige hulp van een psycholoog of andere hulpverlener ingeroepen.
Het gesprek is één van de belangrijkste instrumenten bij
psychologische begeleiding en hulpverlening. De cursus
Klinische gespreksvoering behandelt onderwerpen als
hoe nuanceer ik iemands kijk op het eigen probleem, hoe
confronteer ik iemand met tegenstrijdigheden in diens
verhaal of gedrag, en hoe stel ik samen met mijn cliënt
een actieplan op voor de veranderingen die hij of zij wil
doorvoeren?
Cursuscode: S14331
Studielast: 1 module
Voor een personeelsbestand van hoge kwaliteit is effectief
werven en selecteren van groot belang. Om de meest
geschikte personen te selecteren, probeert men hun
eventuele toekomstige functioneren binnen een specifieke arbeidssituatie en binnen het team en de organisatie
als geheel te voorspellen. Hoewel er veel kennis bestaat
en veel ‘werkende’ selectie-instrumenten beschikbaar zijn,
is het werk van selectiedeskundigen vaak verbrokkeld en
reactief. Dat komt omdat zij zelden betrokken worden
bij het strategisch beleid van de organisatie. Toch vraagt
effectieve selectie juist om een koppeling met de bredere
organisatorische condities, zowel intern (zoals andere
HRM-activiteiten, de samenstelling van het bestaande
personeelsbestand en de mate van integratie in de organisatie) als extern (economische, technologische, maatschappelijke en culturele trends).
Practicum
De cursus bestaat uit een theoretische voorbereiding en
een verplicht practicum van acht bijeenkomsten. Aan de
hand van video-opnames van zelfgevoerde gesprekken
schrijft u thuis een kort zelfreflectieverslag. Na iedere serie
gesprekken volgt een terugkomdag. Na afloop schrijft u
een eindverslag over enkele door u gevoerde gesprekken.
Deze cursus maakt deel uit van het cursuspakket van de
Open Universiteit voor het behalen van de Basisaantekening Psychodiagnostiek van het Nederlands Instituut van
Psychologen (NIP).
Het vertrekpunt in deze cursus is daarom strategische
selectie, waarin personeelsselectie vanuit het perspectief
van de organisatiestrategie wordt beschreven.
U leert hoe selectieprincipes en -technieken zich verhouden tot het strategische (HRM) beleid van organisaties.
Veelgebruikte technieken zoals de psychologische test,
het selectie-interview en het assessment center komen
gedetailleerd aan bod. Ook behandelt de cursus basiszaken als betrouwbaarheid, validiteit, bias en discriminatie.
U leert hoe en in welke gevallen een selectietechniek
‘werkt’. Ten slotte is in de cursus aandacht voor het nut van
voorbereidingen die sollicitanten kunnen treffen.
Ingangseisen
U dient de propedeuse psychologie afgerond te hebben.
Daarnaast dient u in de postpropedeuse 10 modulen te
hebben afgerond, waaronder de cursus Gespreksvoering.
Een goede actieve beheersing van de Nederlandse taal is
vereist.
Deze cursus maakt deel uit van het cursuspakket
van de Open Universiteit voor het behalen van de
Basisaantekening Psychodiagnostiek van het Nederlands
Instituut van Psychologen (NIP).
Voorkennis
www.ou.nl/studieaanbod/S61321
Specifieke voorkennis is niet vereist.
www.ou.nl/studieaanbod/S14331
50
Organisatiepsychologie
Cursuscode: S28211
Studielast: 1 module
In de kern bestaan organisaties uit een samenwerkingsverband van mensen. Maar dit samenwerkingsverband is
allerminst vanzelfsprekend. Hoe zitten organisaties in
elkaar en wat is de rol van de organisatiecultuur?
Wat verklaart het succes van teams? Over welke kwaliteiten
beschikt een effectieve leidinggevende? Waarom zijn
mensen geneigd zich tegen verandering te verzetten en
wat maakt dat werknemers bereid zijn om zich extra in te
zetten?
De organisatiepsychologie neemt het ‘samenspel’ van
organisatieleden nader onder de loep. Deze cursus is opgebouwd rond vier thema’s. Het eerste thema schetst een
beeld van de organisatie zelf, door in te gaan op organisatietypen, -cultuur en veranderingsprocessen. Het tweede
thema gaat over de samenwerking binnen groepen en
teams. In het derde thema staat de aansturing van medewerkers centraal, waarbij wordt ingegaan op leiderschap,
macht, rechtvaardigheid en ethiek. Ten slotte richt het
vierde thema zich op de individuele medewerker, met
aandacht voor diens betrokkenheid, tevredenheid en
motivatie in relatie tot het werk.
Voorkennis
Vanwege het Engelstalige tekstboek is passieve kennis
van de Engelse taal gewenst.
www.ou.nl/studieaanbod/S28211
Personeelsmanagement
Cursuscode: S29211
Studielast: 1 module
Op de vraag wat personeelsmanagement inhoudt antwoorden veel mensen met een opsomming van typische
activiteiten als werven en selecteren, opleiden, beoordelen en belonen. Dergelijke activiteiten vormen inderdaad
het meest zichtbare deel van het personeelsmanagement
in een organisatie. U leert mede op grond van wetenschappelijke inzichten uit de arbeids- en organisatiepsychologie hoe u als personeelsfunctionaris deze activiteiten
het beste kunt aanpakken. Maar deze activiteiten kunnen
slechts effectief en efficiënt worden uitgevoerd wanneer
ze onderling consistent samenhangen en wanneer ze
steunen op doordachte strategische beslissingen over de
organisatiedoelen. In deze cursus besteden we daarom
ook aandacht aan de vraag hoe personeelsmanagement
verankerd moet zijn in het globale beleid van een organisatie. Het samenspel tussen omgeving, organisatie en
personeelsmanagement voor arbeidrelaties krijgt daarbij
veel aandacht.
In de eerste vier studietaken maakt u kennis met het werkveld van personeelsmanagement en het belang van de
strategische dimensie daarin. Het gaat dan onder meer
om het optimaliseren van de bekwaamheid, de motivatie
en de betrokkenheid van de aangestelde medewerkers.
In de volgende studietaken spitten we telkens een kernactiviteit van personeelsmanagement uit. Achtereenvolgens komen aan bod: (1) personeelsplanning, werving en
selectie, en het beheer van de uitstroom van medewerkers
uit de organisatie; (2) het optimaliseren van arbeidsprestaties, onder meer door middel van beoordelingssystemen; (3) billijke beloning van de arbeidsprestaties; (4)
de professionele ontwikkeling van medewerkers tijdens
hun actieve beroepsloopbaan; (5) het loopbaanbeleid in
moderne organisaties.
De afsluitende studietaak gaat het over de belangrijkste
toekomstige uitdagingen voor het personeelsmanagement: de voortschrijdende toepassing van informatie- en
communicatietechnologie op het terrein van het personeelsmanagement, de uitbesteding van activiteiten
in het personeelsmanagement en de opkomst van
kennismanagement.
Voorkennis
Vanwege het Engelstalige tekstboek is passieve kennis
van de Engelse taal gewenst.
www.ou.nl/studieaanbod/S29211
bacheloropleiding
51
Ergonomie
Leren en trainen in organisaties
Cursuscode: S06231
Studielast: 1 module
Als u thuis of in uw werksituatie een opsomming zou maken van uw irritaties bij het gebruik van apparaten, dan
komt u hoogstwaarschijnlijk snel tot een lijstje. Kastjes hangen te hoog, de steel van de stofzuiger is te kort, en voor
het schoonmaken van een trap lijkt dit apparaat helemaal
niet gemaakt te zijn, stoelen zijn ongemakkelijk en veel
bedieningsknoppen zitten op onmogelijke plaatsen.
Veel van deze irritaties zijn vermijdbaar, soms oplosbaar.
Ook andere irritaties als geluidsoverlast, tocht of een hoge
werkdruk kunnen u thuis behoorlijk belasten. In werksituaties doen zich soortgelijke problemen voor, maar daar is het
vermijden van irritaties minder gemakkelijk. Aanpassingen
zijn ook niet altijd mogelijk of worden niet toegestaan.
Daarbij komt dat in een werksituatie dezelfde handelingen
vaak langdurig achtereen uitgevoerd moeten worden.
Denkt u maar eens aan een onderzoeker die erg veel achter
een beeldscherm moet werken. Fouten door een slechte
afstemming tussen mens en machine in werksituaties hebben bovendien soms grote gevolgen. De cursus schetst
eerst een algemeen beeld van de ergonomie. Hoe is de
ergonomie ontstaan? Welke disciplines liggen eraan ten
grondslag? Hoe werken ergonomen in de praktijk?
Vervolgens gaat u specifiek in op de ergonomische analyse
van werksituaties. U leert welke problemen er zich binnen
verschillende werkplekken kunnen voordoen, welke wettelijke normen er zijn ten aanzien van de werkplek (inhoud
van het werk, werktijden, meubilair, hulpmiddelen, enzovoorts). Ook maakt u kennis met het uitvoeren van een
werkplekonderzoek en wordt duidelijk dat een ergonomisch
advies niet alleen is gebaseerd op wettelijke richtlijnen en
normen, maar ook bijvoorbeeld op psychologische inzichten. Ten slotte leert u hoe u planmatig een ergonomische
interventie kunt ontwikkelen om een ongezonde werkwijze
gezonder te maken.
De cursus is bedoeld voor studenten psychologie, waarbij
de relatie arbeid en gezondheid centraal staat. Verder is
de cursus interessant voor een ieder die betrokken is bij
het ontwerp van mens-machinesystemen. Bijvoorbeeld,
studenten in de technische wetenschappen zijn ook vaak
rechtstreeks betrokken bij het ontwerpen van systemen
waarin ook mensen een rol spelen.
Voorkennis
Voor deze cursus is geen speciale voorkennis vereist.
www.ou.nl/studieaanbod/S06231
52
Cursuscode: S22321
Studielast: 1 module
Leren en trainen zijn cruciale activiteiten in organisaties.
Door snelle veranderingen in de samenleving en de
omgeving van organisaties is het belangrijk dat personeel
up-to-date en breed inzetbaar is. Deze ontwikkeling impliceert dat er professionals moeten zijn die kennis en inzicht
hebben op het gebied van leren en trainen. Zij kunnen
organisaties adviseren over de ontwikkelbehoeften in organisaties, over de benodigde trainingen en opleidingen,
en over het gestructureerd evalueren van deze trainingen.
De cursus Leren en trainen in organisaties heeft als doel
deze kennis en inzichten te ontwikkelen.
In de cursus komen verschillende aspecten van het leren
en trainen van medewerkers in organisaties aan de orde.
In de eerste plaats is er aandacht voor het vaststellen van
de opleidingsbehoefte. Daarnaast komen verschillende
modellen voor leren aan bod. Ook wordt ingegaan op de
kenmerken van een training, de deelnemers en de organisatie/ werkomgeving die de effectiviteit van een training
kunnen verhogen. Er wordt gekeken naar manieren waarop trainingen en leerprocessen kunnen worden vormgegeven. Ten slotte wordt aandacht besteed aan de uitkomsten die men van de training kan verwachten en aan
methoden waarmee de effectiviteit van een training kan
worden vastgesteld.
De leerstof is georganiseerd rond drie thema’s die aan bod
komen in de drie studietaken: (1) het analyseren van ontwikkelbehoeften (needs assessment), (2) het systematisch
ontwerpen van interventies, in dit geval trainingen, en (3)
het zorgvuldige evalueren van trainingsprogramma’s.
Op deze wijze biedt de cursus een bruikbaar kader waarmee u organisaties kunt adviseren over het leren
en trainen.
Voorkennis
Er is geen specifieke voorkennis vereist.
www.ou.nl/studieaanbod/S22321
Inleiding in conflicthantering en
mediation
Klinische psychologie 2:
diagnostiek en therapie
Cursuscode: S28311
Studielast: 1 module
In de cursus Inleiding in conflicthantering en mediation
leert u vaardigheden die van belang zijn bij het begeleiden
van conflicten. Via inzicht in uw persoonlijke omgang met
conflicten leert u geleidelijk de rol van bemiddelaar in een
conflict tussen derden.
In de eerste plaats leert u conflictsituaties herkennen en
analyseren. Vervolgens gaat u uw eigen manier van omgaan met (persoonlijke) conflicten kritisch analyseren.
Door middel van zelf-scoring krijgt u feedback over uw
stijl van conflicthantering. Duidelijk zal worden dat verschillende situaties vragen om een verschillende aanpak.
U maakt daarom ook kennis met verschillende methoden
van conflicthantering. Aan de hand van videofragmenten
worden verschillende soorten interventies verduidelijkt.
Eén daarvan is bemiddelen of ‘mediation’ en u gaat zelf als
bemiddelaar aan de slag? Uiteindelijk bent u in staat om
zelf een realistisch mediation-plan op te stellen.
Het tekstboek van deze cursus bestaat uit drie delen: (1)
de analyse van de persoonlijke stijl van conflicthantering;
(2) de diagnose van conflicten en (3) conflicthantering als
methode: de derde-partijinterventie. Het boek gaat uit
van het principe van ervaringsleren en dit principe wordt
ook in deze cursus gehanteerd. In een reeks studietaken
in het digitaal werkboek, ligt de nadruk op het toepassen
van kennis. Uw interventievaardigheden worden ingeoefend tijdens twee verplichte studiebijeenkomsten.
Door middel van rollenspellen wordt de rol van mediator
geoefend. Extra theoretische verdieping wordt geboden
in de reader. Hierin worden onderwerpen toegelicht
die minder aandacht krijgen in het handboek zoals de
typologie van conflicten en verschillen tussen derde-partij
interventies.
Cursuscode: S32331
Studielast: 1 module
Het vakgebied klinische psychologie gaat over deviant of
gestoord gedrag dat als problematisch wordt ervaren door
het individu en/of zijn omgeving. Zelfhulpboeken zijn
vaak bestsellers, programma’s als ‘Dr Phil’ en ‘Oprah
Winfrey’ halen hoge kijkcijfers, maar ook de geestelijke
gezondheidszorg krijgt steeds meer aanmeldingen.
Tussen 2000 en 2008 groeide deze sector met gemiddeld
ruim 6 procent per jaar. Met name de ambulante geestelijke gezondheidszorg neemt met zo’n 14 procent per jaar
toe, aldus het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Deze cursus is een vervolg op Klinische psychologie 1,
waarin theoretische referentiekaders in de klinische
psychologie, verschillende psychische stoornissen en de
internationale classificatie van psychopathologie volgens
DSM-IV beschreven worden. Klinische psychologie 2 gaat
over de vraag hoe deze psychische stoornissen kunnen
worden gediagnosticeerd en behandeld.
Het tekstboek bij deze cursus bestaat uit drie delen.
Het tekstboek wordt ondersteund met een digitaal en
multimediaal werkboek.
Deze cursus maakt deel uit van het cursuspakket van de
Open Universiteit voor het behalen van de Basisaantekening Psychodiagnostiek van het Nederlands Instituut van
Psychologen (NIP).
Voorkennis
De inhoud van de cursus Klinische psychologie 1:
persoonlijkheidstheorieën en psychopathologie wordt
bekend verondersteld.
www.ou.nl/studieaanbod/S32331
Ingangseisen
U dient de volledige propedeuse en daarnaast de cursus
Gespreksvoering afgerond te hebben.
www.ou.nl/studieaanbod/S28311
bacheloropleiding
53
Seksuologie
Adolescentie: een klinische en gezondheidspsychologische benadering
Cursuscode: S33331
Studielast: 1 module
Seksuologie is de wetenschap van de lichamelijke, psychologische en sociale grondslagen van seksualiteit. Die diversiteit komt terug in het brede palet aan onderwerpen in
deze cursus, waaronder intimiteit, seksueel functioneren,
maatschappelijke invloeden op seksueel gedrag, seksuele
voorkeuren, preventie van soa’s en seksuele disfuncties.
U krijgt inzicht in theorievorming, onderzoek, hulpverlening, voorlichting en preventie met betrekking tot
seksualiteit.
In aanvulling op de onderwerpen in het tekstboek, bevat
het digitale werkboek twee uitgebreide virtuele praktijkcasussen over ‘de preventie van soa’s’ en ‘seksuele hulpverlening’.
Uw academische vaardigheden worden getraind in twee
virtuele praktijkcasussen. Tijdens twee practicumbijeenkomsten staat seksuele hulpverlening en communicatie
over seksualiteit centraal. Gedurende de hele cursus wordt
uitgebreid aandacht besteed aan uw eigen attitude ten
aanzien van de verschillende aspecten van seksualiteit.
Cursuscode: S47311
Studielast: 1 module
De adolescentie is zowel vanuit klinisch als gezondheidspsychologisch perspectief een interessante periode.
De adolescentie markeert immers de transitie van kindertijd naar volwassenheid. Allerhande ingrijpende ontwikkelingen spelen zich af op het lichamelijke, cognitieve, sociale
en morele domein. Het is de ontwikkelingstaak van de adolescent om deze domeinen met elkaar te integreren en om
aldus vorm te geven aan de eigen identiteit. Hierbij moeten
ook belangrijke keuzes worden gemaakt m.b.t gezondheidsgedrag. In de cursus worden de belangrijkste veranderingen per ontwikkelingsgebied besproken, alsmede de
implicaties daarvan voor de identiteitsontwikkeling.
Het ontwikkelen van een stabiele en herkenbare identiteit
is geen makkelijke opdracht. Het is doorgaans een proces
van vallen en opstaan waarbij gedrag en emoties soms de
grenzen van het acceptabele overschrijden. In de cursus
wordt dan ook dieper ingegaan op risicofactoren voor een
disfunctionele ontwikkeling van de adolescent. Er worden
treffende voorbeelden gegeven van waar, hoe en waarom
het kan mislopen. Ook mogelijkheden tot preventie en
interventie worden uitgebreid besproken en geïllustreerd.
Practicum
Bij deze cursus worden twee verplichte practicumbijeenkomsten georganiseerd. Ter voorbereiding op het practicum
doorloopt u twee virtuele praktijkcasussen in het digitale
werkboek. Nadere informatie is op de cursussite en in het
digitaal werkboek te vinden. Tijdens de practicumbijeenkomsten dient u actief te participeren in groepsactiviteiten
en groepsdiscussies.
Aan het einde van de cursus bent u in staat om de adolescentieperiode vanuit een klinisch en gezondheidspsychologisch perspectief te bekijken. U kunt typische adolescentiefenomen vanuit dit kader observeren, analyseren en
interpreteren.
Voorkennis
Een passieve kennis van de Engelse taak is gewenst.
Deze cursus maakt deel uit van het cursuspakket van de
Open Universiteit voor het behalen van de Basisaantekening Psychodiagnostiek van het Nederlands Instituut van
Psychologen.
Ingangseisen
U dient de volledige propedeuse psychologie en daarnaast de cursus Gespreksvoering afgerond te hebben.
www.ou.nl/studieaanbod/S33331
54
www.ou.nl/studieaanbod/S47311
Gezondheidsgedrag: interactie tussen
individu en omgeving
Cursuscode: S36311
Studielast: 1 module
Onze omgeving is van invloed op ons gezondheidsgedrag.
De mate waarin we bewegen, de voedingskeuze, het
weerstaan van ongezonde verleidingen maar ook onze
mentale gezondheid worden sterk beïnvloed door fysieke,
sociale, economische en politieke omgevingsfactoren.
Tegelijkertijd neemt iedereen zijn of haar omgeving op
eigen wijze waar: het individu staat in interactie met de
omgeving.
Onderzoek naar de verklaring en beïnvloeding van
(on)gezond gedrag is tot nu toe vooral gedaan vanuit een
sociaal-psychologische traditie met weinig aandacht voor
de omgeving. In een omgeving die ons verleidt tot ongezonde gewoontes, wordt van het individu een bewuste
keuze voor een gezonde leefstijl verwacht. Het individu
heeft echter maar beperkte energie en capaciteit om
bewust en rationeel gezonde keuzes te maken. Daardoor
is de rol van de omgeving in het onderzoek naar gedragsverandering zo belangrijk. De psycholoog van de toekomst
wordt uitgedaagd om kennis en inzicht te hebben van de
invloed van de omgeving op gezondheid en gedrag en
deze kennis in te zetten om het gezonde gedrag gemakkelijker te maken.
De cursus geeft u een overzicht van de empirische en
theoretische inzichten wat betreft de interactie tussen
persoonlijke en omgevingsfactoren in (gezondheids)gedrag. De problematiek wordt hierbij vanuit een praktijkrelevante context geschetst te weten: overgewicht in relatie
tot diabetes type 2, depressie, roken en alcoholgebruik.
Om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de beroepspraktijk,
doorloopt u de cursus in de vorm van virtuele snuffelstages
(o.a. bij het RIVM en in een huisartsenpraktijk).
De cursus is een keuzevak binnen de psychologieopleiding
maar is ook te koop voor mensen die de opleiding niet
volgen. Deze cursus is interessant voor beleidsmakers op
het gebied van gezondheid, gezondheidszorg-professionals en voor wetenschappers met belangstelling voor
nieuwe inzichten in gezondheidsvoorlichting en
-bevordering.
Voorkennis
Een passieve kennis van de Engelse taal is gewenst.
www.ou.nl/studieaanbod/S36311
bacheloropleiding
55
Bachelorthesis
Cursuscode: S50317
Studielast: 4 modulen
In dit zesde en laatste onderzoekspracticum in de onderzoekscompetentielijn van de bacheloropleiding Psychologie
zult u een wetenschappelijk artikel schrijven dat als afsluiting van de bacheloropleiding geldt. Om dit artikel te kunnen schrijven leert u waaraan wetenschappelijke artikelen
moeten voldoen en krijgt u vaardigheden aangereikt om
wetenschappelijke artikelen kritisch te beschouwen en te
beoordelen. Daarbij heeft u het geleerde in de voorafgaande onderzoekspractica uit de bacheloropleiding nodig.
Daarna werkt u in een groep van vijf tot zeven studenten
samen aan de verzameling van data om de vooraf geformuleerde individuele onderzoeksvragen te beantwoorden.
Elke student schrijft vervolgens op basis van deze data een
individueel werkstuk in de vorm van een manuscript voor
een wetenschappelijk artikel. Dit proces wordt door een
docent begeleid in vijf bijeenkomsten. De eerste bijeenkomst kan een face-to-face bijeenkomst in een studiecentrum zijn, terwijl de overige bijeenkomsten virtueel zijn.
Van aantal en vorm van de bijeenkomsten kan indien nodig
afgeweken worden.
U studeert in dit practicum volgens de aanwijzingen in het
digitaal werkboek. Daarin vindt u acht studietaken, A tot en
met H. De eerste vier studietaken betreffen het beoordelen
of reviewen van wetenschappelijke artikelen. Bij het doorlopen van deze vier studietaken maakt u gebruik van het
boek Evaluating Information (Katzer, Cook & Crouch, 1998),
waarin aanwijzingen te vinden zijn om de opdrachten te
kunnen maken. In die studietaken wordt gebruik gemaakt
van realistisch casusmateriaal in de vorm van concept artikelen en fragmenten uit reële reviewprocedures. Studietaak A
leidt u door het reviewproces, waarbij telkens een hoofdstuk
uit het boek bestudeerd moet worden en inzichtvragen
beantwoord dienen te worden. In de studietaken B oefent
u zelfstandig de onderdelen uit het reviewproces. Die
onderdelen zijn geplaatst in de context van een gehele taak,
die het hele proces omvat. Studietaak C gaat in op het probleem van plagiaat, waaraan schrijvers zich vaak schuldig
maken zonder zich ervan bewust te zijn. Deze taak dient
om u te wijzen op diverse vormen van plagiaat, en om te
leren hoe deze voorkomen kunnen worden. De benodigde
aanvullende bronnen zijn aan het digitaal werkboek gelinkt,
evenals de uitwerkingen van de opdrachten.
56
Omdat de studietaken de volgorde van het onderzoeksproces volgen, dient u ze in de volgorde A, B, C te doorlopen.
In studietaak D schrijft u zelf een review van een verstrekt
artikel volgens de methode die in de eerdere studietaken
werd gedemonstreerd. Uw review en die van uw medestudenten worden met de studiebegeleider in de groep
besproken. Via studietaken E tot H voert u een eigen onderzoek uit, deels in samenwerking met uw medestudenten.
Dit proces houdt in het opstellen van onderzoekvragen, het
schrijven van een inleiding die tot die onderzoeksvragen
leidt, het operationaliseren van de begrippen, het technisch
ontwerp van de studie, de dataverzameling en -analyse, en
de verslaglegging van resultaten en discussie. Dit proces
wordt via groepsbijeenkomsten begeleid (zie begeleiding).
Aan het eind van de cursus wordt uw product gereviewd
door een van uw medestudenten. De begeleider reviewt uw
manuscript ook. Op basis van de twee reviews reviseert u
uw manuscript. Dit gereviseerde manuscript wordt door de
begeleider beoordeeld, evenals de zgn. coverletter, waarin
u gedetailleerd aangeeft hoe u met de kritiekpunten bent
omgegaan.
Aan het practicum is een planning verbonden die uitgaat
van een studiebelasting van ongeveer 15 uur per week
(doorlooptijd ¾ jaar). Bij de indeling in groepen zal zoveel
mogelijk rekening worden gehouden met de voorkeur
van studenten voor onderwerp en begeleider.
Ingangseisen
U heeft 34 modulen (inclusief vrijstellingen) uit de bacheloropleiding afgerond waaronder de cursussen:
- Onderzoekspracticum kwantitatieve data-analyse
- Onderzoekspracticum psychologisch experiment
- Onderzoekspracticum literatuurstudie
- Onderzoekspracticum nonparametrische data-analyse
- Onderzoekspracticum observatie en interview
- Onderzoekspracticum psychologisch survey.
www.ou.nl/studieaanbod/S50317
Master Psychology
variant Arbeids- en organisatiepsychologie
Psychodiagnostiek in de arbeids- en
organisatiepsychologie
Coachen van managers
Cursuscode: S72311
Studielast: 1 module
In de cursus Psychodiagnostiek in de arbeids- en organisatiepsychologie leert u alle onderdelen beheersen van het
psychologisch onderzoek of assessment, zoals dat door
professionele psychologen afgenomen wordt in de A&O setting. Dat onderzoek bestaat meestal uit een combinatie
van gesprekken, vragenlijsten en psychologische tests.
Doorgaans zijn de beslissingen die hierop worden gebaseerd voor de cliënt van groot belang. Daarom dient de
psycholoog hierbij zeer zorgvuldig te werk gaan. Dat betekent dat u deskundig moet zijn op het gebied van het testgebruik maar ook op het totale proces van psychodiagnostiek. Dit diagnostische proces loopt van het verhelderen van
de vragen van de cliënt, via testgebruik naar het uiteindelijke schriftelijk gerapporteerde advies aan de cliënt of opdrachtgever. In de cursus maakt u kennis met een aantal
veel gebruikte Nederlandse tests en vragenlijsten. U leert
inschatten bij welke vragen en welke cliënten de tests en
vragenlijsten gebruikt kunnen worden, u neemt tests af bij
medestudenten (en zij bij u), en u leert kritisch kijken naar
de betrouwbaarheid en de betekenis van de uitkomsten.
Ten slotte leert u deze uitkomsten op een verantwoorde
wijze te interpreteren en terug te vertalen naar de cliënt
middels een schriftelijke rapportage conform de eisen van
het NIP.
Deze cursus maakt deel uit van het cursuspakket van de
Open Universiteit voor het behalen van de Basisaantekening Psychodiagnostiek van het Nederlands Instituut van
Psychologen (NIP).
Ingangseisen
Om in te kunnen schrijven voor deze cursus moet u minstens 32 modulen afgerond hebben in de bacheloropleiding, waaronder in ieder geval: Klinische psychologie 1:
persoonlijkheidstheorieën en psychopathologie, Test- en
toetstheorie en Klinische gespreksvoering. Daarnaast dient
u minstens 3 modulen afgerond te hebben van de volgende 5: Personeelsmanagement, Organisatie-psychologie,
Ergonomie, Leren en trainen in organisaties, Inleiding in
conflicthantering en mediation. Een goede actieve beheersing van de Nederlandse taal is vereist.
www.ou.nl/studieaanbod/S72311
Cursuscode: S27311
Studielast: 1 module
Deze cursus gaat over wat coaches kunnen doen om te
bereiken dat hun cliënten (nog) betere managers worden.
Deze cursus gaat ook over wat u kunt doen om coach te
worden. Coaching kan worden omschreven als een manier
van communicatie waarin de coach aansluit bij het perspectief van de cliënt met het doel dit perspectief te verbreden, teneinde diens keuzemogelijkheden te vergroten.
Het uiteindelijke doel van de coachingsgesprekken is dat
de manager op een manier gaat handelen die hem of haar
meer voldoening biedt, die effectiever gericht is op het
bereiken van de organisatiedoelstellingen en die door diens
omgeving als plezieriger wordt ervaren. Dit is een prachtig
doel: de cliënt ervaart dat hij meer grip op zijn leven heeft,
de manier waarop de cliënt handelt, schenkt hem voldoening, en de cliënt wordt door de mensen om hem heen als
een prettig persoon ervaren. Hoe waardevol zou het zijn dit
doel voor ogen te hebben met onszelf en de mensen om
ons heen! Coaching kan dan ook worden gezien als een manier van leven, een leven waarin men altijd openstaat voor
velerlei manieren waarop een situatie kan worden bekeken,
een leven waarin men probeert anderen te ondersteunen
bij het bereiken van wat voor hen belangrijk is in hun leven,
een leven waarin men elk moment volledig en bewust ervaart en beleeft. Deze cursus bestaat uit zes taken. De eerste
taken vormen het theoretisch fundament van de cursus. Ze
gaan over wat coaching is en de manier waarop de sociaalcognitieve theorie van Bandura bij coaching kan worden
toegepast. U leert onder meer hypo-thesen te stellen en te
toetsen in coachingsgesprekken met cliënten. De derde taak
gaat over de manier waarop u zich persoonlijk tot coach
kunt ontwikkelen en de ethische principes die voor coaches
gelden. In elk van de laatste drie taken staat een kernactiviteit van managers centraal, te weten: het beïnvloeden van
de productiviteit van medewerkers, het verbeteren van de
eigen productiviteit, en het leiden van organisatieveranderingen. Aan de hand van casusmateriaal wordt geïllustreerd
hoe u managers op deze kernactiviteiten kunt coachen.
In één van deze taken kunt u op de computer zelf met een
manager een coachingsgesprek voeren.
Voorkennis
Vanwege het gebruik van een Engelstalig artikel in het
tekstboek is passieve kennis van de Engelse taal gewenst.
www.ou.nl/studieaanbod/S27311
masteropleiding
57
Groepen in organisaties
Cursuscode: S30211
Studielast: 1 module
Of je nu freelancer bent of elke dag binnen hetzelfde team
samenwerkt, andere mensen beïnvloeden de kwaliteit van
je werk en of je je prettig voelt in je werk. Conflicten kunnen bijvoorbeeld het werkplezier aardig vergallen.
Aan de andere kant kunnen meningsverschillen, als ze
goed worden besproken, juist leiden tot een verbeterd
inzicht in het onderwerp van het meningsverschil.
Voor arbeids- en organisatiepsychologen is het belangrijk
de psychologische context van arbeid goed te begrijpen.
Hiermee kan men zich onderscheiden van de grote en
gevarieerde groep organisatieadviseurs, waarvan bijvoorbeeld bedrijfskundigen en economen deel uitmaken. Vaak
wordt bijvoorbeeld zonder duidelijke reden of benodigde
deskundigheid besloten dat het goed is om werkgroepen
in te stellen. De arbeids- en organisatiepsycholoog kan van
betekenis zijn bij het invoeren of bij het afraden van zulke
interventies. Het is daarom van belang kennis van de
sociale context van arbeid te kunnen toepassen in praktisch
zinnige interventies in organisaties. Ook is het belangrijk
zelf onderzoek uit te kunnen voeren in de organisatie waar
men werkt, om zodoende de benodigde kennis te vergaren.
De cursus is opgebouwd rond vier thema’s. Het eerste thema is inleidend van aard. Hierin worden zaken aan de orde
gesteld als ‘Wat is eigenlijk een groep?’, ‘Wat voor soorten
groepen zijn er zoal?’ en ‘Wat voor functies hebben groepen
eigenlijk voor mensen?’ Verder wordt nader ingegaan op
het begrip ‘organisatie’, omdat organisaties een belangrijke
context vormen voor groepen en omdat een organisatie
zelf ook gezien kan worden als een groep. Er wordt kennis
gemaakt met belangrijke theorieën om groepsgedrag
te verklaren, zoals de sociale vergelijkingstheorie en de
sociale identiteitstheorie. Ook wordt aandacht besteed aan
de bestudering en inzet van groepen om organisaties te
verbeteren.
In thema twee wordt dieper ingegaan op algemene groepskenmerken. Ten eerste de groepsstructuur: In groepen
wordt vaak een rolverdeling tussen de leden aangebracht.
Bijna altijd is er ook een statusverdeling terug te vinden.
Hiermee hangen belangrijke structurele kenmerken samen
als de machtsverdeling in groepen en het leiderschap in
een groep.
58
Ook worden allerlei aspecten van rechtvaardigheid
behandeld, omdat dit normen betreft die het gedrag van
organisatieleden voor een groot deel sturen. Een laatste
aspect van dit thema is de ontwikkeling van groepen in
verschillende stadia.
Thema drie behandelt de groepseffectiviteit. Het begrijpen
van de oorzaak van verschillen in effectiviteit is van evident
belang voor organisatieverandering. Een paar voorbeelden
van vragen rondom effectiviteit die in dit thema aan de
orde komen zijn ‘Waarom worden standpunten van mensen
na een groepsdiscussie eigenlijk extremer?’ en ‘Hoe kun je
een groep die belangrijke beslissingen neemt zo vormgeven dat men alle alternatieven in overweging neemt?’
Of meer algemeen: ‘Hoe beïnvloeden groepsleden elkaar
eigenlijk?’ en ‘Waarom is samenwerken soms goed voor
prestaties en soms juist slecht?’ Een belangrijk doel van
deze kennis is interventies te bedenken die de effectiviteit
van groepen vergroten.
Thema vier gaat nader in op conflicten zoals die zich binnen groepen en tussen groepen kunnen afspelen. Ook de
tegenhanger van conflict, coöperatie, komt uitgebreid aan
de orde. De onderbouwing van deze onderwerpen wordt
gevormd door twee centrale theorieën uit de sociale
psychologie, te weten de sociale identiteitstheorie en de
zelf-categorisatietheorie. Deze worden hier dan ook uitgebreid behandeld. Omdat deze theorieën een groot aantal
al eerder behandelde fenomenen op een geïntegreerde
manier kunnen verklaren, wordt met deze ‘theoretische bril
op’ ook teruggeblikt op de voorgaande thema’s.
Voorkennis
Kennis van de cursussen Sociale psychologie en Inleiding in
de arbeids- en organisatiepsychologie wordt aanbevolen.
Passieve kennis van de Engelse taal is gewenst vanwege het
Engelstalige tekstboek. Verder is het nuttig om op basisniveau kennis te hebben van methoden en technieken van
onderzoek.
www.ou.nl/studieaanbod/S30211
Interventies bij organisatieverandering
Onderzoekspracticum scriptieplan
Cursuscode: S63321
Studielast: 1 module
Organisaties worden voortdurend geconfronteerd met
nieuwe ontwikkelingen en uitdagingen op het terrein van
afzetmarkt, arbeidsmarkt, technologie, productie en
arbeidsorganisatie. Al deze turbulentie in hun omgeving
en de steeds internationaler wordende economie dwingen
organisaties zich aan te passen. Soms verlopen de aanpassingen spontaan, maar vaak is bewuste sturing en planning
in de vorm van interventiestrategieën nodig.
Deze cursus gaat in op de wijze waarop vorm gegeven kan
worden aan veranderingsprocessen. De cursus geeft een
overzicht van opvattingen over verandering en veranderingsmanagement en een aantal bekende methoden en
technieken die veel gebruikt worden bij de implementatie
van veranderingen. Er komen opvattingen aan bod over de
manier waarop veranderingsplannen geïmplementeerd
kunnen worden (ontwerp- en ontwikkelingsvraagstuk).
Bij de interventiestrategieën wordt een vierdeling gehanteerd in ‘human process’ interventies, techno-structurele
interventies, ‘human resources’ management interventies
en strategisch veranderen interventies. Bij procesinterventies gaat het om gedragswetenschappelijke methoden en
technieken om de onderlinge communicatie te verbeteren,
conflicten op te lossen, leiderschap te verbeteren en de
besluitvorming te optimaliseren. De techno-structurele
interventies zijn gericht op de technologie en de structuur
van de organisatie. Human resourcesinterventies richten
zich op een betere integratie en aansturing van personeel.
De strategische interventies ten slotte, zijn bedoeld om de
koppeling tussen het intern functioneren van de organisatie en de omgeving te versterken.
Cursuscode: S71332
Studielast: 2 modulen
De cursus Onderzoekspracticum scriptieplan biedt een
brede methodologische basis voor het ontwerpen van een
onderzoek, als eerste stap van het empirisch afstudeeronderzoek (S57337/S58337/S59317/S60317) waar het
uitvoeren van een empirisch onderzoek centraal staat.
In deze cursus werkt u een aantal opdrachten uit welke via
het Studienet worden aangeboden. Tijdens de verschillende opdrachten leert u aan welke methodologische eisen
een scriptievoorstel moet voldoen. Vervolgens gaat u voor
uw eigen scriptieonderwerp een probleemgebied verkennen, een conceptueel model opstellen, doelstellingen en
vraag-stellingen formuleren, een technisch ontwerp opstellen en een goede tijdsplanning maken. Ook de ethische en
juridische kanten van het doen van onderzoek komen in de
opdrachten aan bod. De uitwerking van de opdrachten
doet u deels individueel en deels begeleid door de vakinhoudelijk docent (uw eerste scriptiebegeleider).
Communicatie verloopt grotendeels via e-mail.
Ingangseisen
Deze cursus is alleen voor masterstudenten psychologie.
U moet de Bachelorthesis hebben behaald of uw schakelprogramma hebben afgerond. Het goed afronden van het
scriptieplan is een vereiste om aan uw afstudeerscriptie te
mogen beginnen.
www.ou.nl/studieaanbod/S71332
In het digitale werkboek staan praktijkgevallen van veranderingsprocessen, waarmee u zelf aan het werk kunt. Het is
de bedoeling dat u aan de hand van de casussen zelfstandig
veranderingsprocessen analyseert: van diagnose tot en met
evaluatie. Bovendien leert u een inschatting te maken van
effecten van gekozen strategieën. In het digitale werkboek
zijn verder aanvullende artikelen opgenomen bij het tekstboek.
Voorkennis
Wij raden aan om eerst de cursussen Sociale psychologie
en Inleiding in de arbeids- en organisatiepsychologie te
bestuderen.
www.ou.nl/studieaanbod/S63321
masteropleiding
59
Stage arbeids- en
organisatiepsychologie
Cursuscode: S54317
Studielast: 4 modulen
De stage is vooral een leersituatie en verschilt in die zin van
een volwaardige beroepsuitoefening. Stagewerkzaamheden zijn tijdelijk en vinden plaats onder supervisie van
een academisch gekwalificeerde psycholoog. Voorwaarde is
dat in de stage kennis en vaardigheden die in de opleiding
opgedaan zijn, op een theoretisch en praktisch verantwoorde wijze worden toegepast.
Er zijn verschillende stagevormen mogelijk: een interventiestage, een diagnostiekstage en een onderzoeksstage.
Daarnaast onderscheiden we de praktijkstage en de stage
met inbreng van werkervaring. In een interventiestage ontwikkelt u een eigen interventie die in de organisatie waar u
stage loopt toegepast wordt. U kunt ook een substantiële
bijdrage leveren aan de ontwikkeling en/of uitvoering van
een interventie in de stageverlenende instelling. De ontwikkeling van interventieprogramma’s gebeurt in samenspraak
met de stagebiedende instantie. In de diagnostiekstage
leert u psychodiagnostische methoden zoals deze aan de
orde komen in de cursus Psychodiagnostiek in de arbeidsen organisatiepsychologie (gespreksvaardigheden, tests
en interviews), toe te passen. Deze diagnostiekstage vormt
een onderdeel van de voorwaarden om in aanmerking te
komen voor de Basisaantekening psychodiagnostiek.
Een onderzoeksstage biedt u de gelegenheid een onderzoek uit te voeren met een empirische component, waarbij
u niet afhankelijk hoeft te zijn van een stagebiedende organisatie. Het onderzoek kan een voorbereiding op de scriptie
zijn, maar kan ook op zichzelf staan. De onderzoeksstage
kan een alternatief zijn voor die studenten die door hun
beroep al zeer vertrouwd zijn met organisaties in het werkveld. Het is ook een alternatief voor hen die door specifieke
omstandigheden niet in staat zijn enkele dagdelen per
week in een stagebiedende organisatie aanwezig te zijn.
De praktijkstage is de meer traditionele vorm van de stage:
u past de door u verworven kennis en inzichten toe in een
daartoe geëigende arbeidssituatie en maakt zo (misschien
voor het eerst) kennis met organisaties in het werkveld van
de psycholoog. De stage met inbreng van werkervaring is
een stagevorm voor studenten die al werken in een psychologische setting.
60
Uitgebreide informatie over inhoud, vorm en doelstellingen
van de verschillende vormen van de stage vindt u in de stagehandleiding op het Stageweb van de opleiding psychologie (alleen toegankelijk voor studenten die ingeschreven
staan voor een cursus van de opleiding Psychologie).
Deze cursus maakt deel uit van het cursuspakket van de
Open Universiteit voor het behalen van de Basisaantekening Psychodiagnostiek van het Nederlands Instituut van
Psychologen (NIP). Let op: dan dient u de diagnostiekstage
afgerond te hebben.
Ingangseisen
Deze cursus is alleen voor masterstudenten arbeids- en
organisatiepsychologie. U bent in het bezit van een toelatingbeschikking voor de masteropleiding Psychologie.
U heeft uw bacheloropleiding psychologie of het schakelprogramma volledig afgerond.
Wie een interventiestage wil doen dient de cursus
Interventies bij organisatieverandering te hebben afgerond. Wie een diagnostiekstage wil doen dient de cursussen Klinische gespreksvoering en Psychodiagnostiek in de
arbeids- en organisatiepsychologie te hebben afgerond.
www.ou.nl/studieaanbod/S54317
Empirisch afstudeeronderzoek: scriptie
arbeids- en organisatiepsychologie
Cursuscode: S57337
Studielast: 4 modulen
De scriptiefase wordt voorafgegaan door de cursus Onderzoekspracticum scriptieplan. In deze voorafgaande cursus
heeft de student de doelstellingen en onderzoeksvraagstellingen voor het onderzoek opgesteld. Daarnaast is er een
gedegen onderzoeksontwerp gemaakt van het scriptieonderzoek dat de student wil gaan uitvoeren. Tijdens de
scriptiefase gaat de student dit scriptieplan daadwerkelijk
uitvoeren en gaat hij of zij hierover wetenschappelijk
verslag doen.
Meer specifiek gaat u tijdens de scriptiefase de volgende
taken uitvoeren:
- de eerder gedane literatuurverkenning en theoretische
onderbouwing verder uitwerken
- het zoeken van een geschikt meetinstrument of het zelf
ontwikkelen van een meetinstrument
- het verzamelen en invoeren van uw onderzoeksgegevens
- het analyseren en interpreteren van de door u gevonden
onderzoeksdata
- het schrijven en presenteren van de verschillende fasen
van uw wetenschappelijk onderzoek in een scriptie.
De benodigde ondersteunende materialen die u nodig
hebt bij het uitvoeren van de scriptie (scriptiehandleiding)
kunt u downloaden via de scriptiepagina van de opleiding
psychologie.
Na positieve afronding van uw scriptieplan of tijdens het
uitvoeren van het scriptieonderzoek zult u eenmaal een
mondelinge presentatie moeten geven over uw scriptieonderzoek. Dit gebeurt tijdens de landelijke scriptiedag.
Deze presentatie kan gaan over uw scriptieplan, maar ook
over de resultaten van uw onderzoek. U bent zelf vrij om
te kiezen over welke fase van uw scriptieonderzoek u wilt
presenteren.
Ingangseisen
Deze cursus is alleen voor masterstudenten A&Opsychologie. Studenten die willen inschrijven voor deze
cursus, dienen de cursus Onderzoekspracticum scriptieplan
te hebben afgerond.
www.ou.nl/studieaanbod/S57337
bacheloropleiding
61
Master Psychology
variant Gezondheidspsychologie
Psychodiagnostiek in de
gezondheidspsychologie
Gezondheidspsychologische
interventies
Cursuscode: S73311
Studielast: 1 module
In de cursus Psychodiagnostiek in de gezondheidspsychologie leert u de stappen van het psychologisch onderzoek
dat gedaan wordt om vragen van cliënten te beantwoorden
zoals een psycholoog die tegenkomt in de gezondheidspsychologische setting. Dat onderzoek bestaat meestal uit
een combinatie van gesprekken en psychologische tests.
Doorgaans zijn de beslissingen die hierop worden gebaseerd voor de cliënt van groot belang. Daarom dient de
psycholoog hierbij zeer zorgvuldig te werk gaan. Dat betekent dat u deskundig moet zijn op het gebied van het testgebruik maar ook op het hele proces van psychodiagnostiek. Dit diagnostische proces loopt van het verhelderen
van de vragen en problemen van de cliënt, via testgebruik
naar het uiteindelijke advies aan de cliënt.
In de cursus maakt u kennis met een aantal veel gebruikte
Nederlandse tests. U leert inschatten bij welke vragen en
welke cliënten de tests gebruikt kunnen worden, u neemt
tests af bij medestudenten (en zij bij u), en u leert kritisch
kijken naar de betrouwbaarheid en de betekenis van de
uitkomsten. Ten slotte leert u deze uitkomsten op een
verantwoorde wijze te interpreteren en terug te vertalen
naar de cliënt.
Cursuscode: S64332
Studielast: 2 modulen
‘Je bent een rund als je met vuurwerk stunt’ is een van de
bekendere voorbeelden van een slogan uit een gezondheidspsychologische interventie. Deze voorlichtingsboodschap, die via de massamedia is verspreid, heeft bijna
elke Nederlander bereikt. Om tot een effectieve gezondheidspsychologische interventie te komen, wordt er veelal
gebruikgemaakt van een stappenplan (de interventiecyclus).
In deze cursus leert u werken met die interventie-cyclus en
met vergelijkbare planningsmodellen. Zo leert u om op een
planmatige wijze een gezondheidsprobleem te analyseren,
de oorzaken ervan in kaart te brengen, een interventie te
ontwikkelen, en deze interventie te implementeren en te
evalueren. De cursus bestaat uit twee modulen en omvat
een tekstboek , een reader met aanvullende literatuur en een
digitaal werkboek. Om de beroepspraktijk zo veel mogelijk
te benaderen, werkt u in het digitaal werkboek aan opdrachten in de context van een GGD-omgeving. In deze fictieve
virtuele stage bij een GGD wordt u aangesproken als student
gezondheidspsychologie. Aldaar participeert u in een interventieproject. Een GGD-functionaris ondersteunt u hierbij.
Als tentamenopdracht werkt u zelf een interventieproject uit.
Voorkennis
Deze cursus maakt deel uit van het cursuspakket van de
Open Universiteit voor het behalen van de Basisaantekening Psychodiagnostiek van het Nederlands Instituut van
Psychologen (NIP).
Ingangseisen
Om in te kunnen schrijven voor deze cursus moet u
minstens 32 modulen afgerond hebben in de bacheloropleiding, waaronder in ieder geval: Klinische psychologie 1:
persoonlijkheidstheorieën en psychopathologie, Test- en
toetstheorie en Klinische gespreksvoering.
Verder dient u minstens 3 modulen afgerond te hebben uit
de volgende 6: Adolescentie: een klinische en gezondheidspsychologische benadering, Klinische psychologie 2: diagnostiek en therapie, Gezondheidsgedrag: interactie tussen
individu en omgeving, Inleiding in conflicthantering en
mediation, Ergonomie, (Inleiding in de) Seksuologie.
www.ou.nl/studieaanbod/S73311
62
Wij raden aan om de cursussen Inleiding in de psychologie,
Inleiding in de gezondheidspsychologie, Ergonomie en
Onderzoekspracticum literatuurstudie te volgen of cursussen
met soortgelijke inhoud. Bovendien dient u onderzoeksresultaten die in wetenschappelijke artikelen zijn beschreven (de
resultaten van bijvoorbeeld een survey of een experiment)
kritisch te kunnen interpreteren. Verder zijn kennis van de
Engelse taal en enige computervaardigheden vereist.
www.ou.nl/studieaanbod/S64332
Adaptatie en gedragsverandering bij
chronisch zieken
Onderzoekspracticum scriptieplan
Cursuscode: S76311
Studielast: 1 module
Deze cursus behandelt de psychologische veranderingen
die patiënten meemaken tijdens een ziekte dat patiënten
doorlopen tijdens een ziekte in een breed kader te behandelen, vanaf de eerste gezondheidsklachten tot en met
het leren omgaan een chronische ziekte na de behandeling. Ook de terminale fase van ziekte komt aan de orde.
De cursus is gericht op gezondheidspsychologische
aspecten en voorlichting, en niet zozeer op de medische
behandeling.
U leert om professionele gezondheidspsychologische
interventies te ontwikkelen voor mensen met somatische
klachten of aandoeningen. Deze interventies helpen
patiënten om zo goed mogelijk om te gaan met een
gezondheidsprobleem (tertiare preventie), of te herstellen
daarvan (curatie). Alle fasen van de interventiecyclus
(diagnose, voorbereiding, implementatie, evaluatie)
worden in de cursus systematisch behandeld volgens
competentieniveaus zes en zeven. Dat wil zeggen dat u de
interventiecyclus uiteindelijk zelfstandig kunt doorlopen.
Voorkennis
U dient enige voorkennis te hebben op het gebied van de
gezondheidspsychologie, bijvoorbeeld de cursus Inleiding
in de gezondheidspsychologie of een vergelijkbare cursus
bij een andere universiteit kan hiervoor een goede basis
zijn.
Cursuscode: S71332
Studielast: 2 modulen
De cursus Onderzoekspracticum scriptieplan biedt een
brede methodologische basis voor het ontwerpen van een
onderzoek, als eerste stap van het empirisch afstudeeronderzoek (S57337/S58337/S59317/S60317) waar het
uitvoeren van een empirisch onderzoek centraal staat.
In deze cursus werkt u een aantal opdrachten uit welke via
het Studienet worden aangeboden. Tijdens de verschillende opdrachten leert u aan welke methodologische eisen
een scriptievoorstel moet voldoen. Vervolgens gaat u voor
uw eigen scriptieonderwerp een probleemgebied verkennen, een conceptueel model opstellen, doelstellingen en
vraag-stellingen formuleren, een technisch ontwerp opstellen en een goede tijdsplanning maken. Ook de ethische en
juridische kanten van het doen van onderzoek komen in de
opdrachten aan bod. De uitwerking van de opdrachten
doet u deels individueel en deels begeleid door de vakinhoudelijk docent (uw eerste scriptiebegeleider).
Communicatie verloopt grotendeels via e-mail.
Ingangseisen
Deze cursus is alleen voor masterstudenten psychologie.
U moet de Bachelorthesis hebben behaald of uw schakelprogramma hebben afgerond. Het goed afronden van het
scriptieplan is een vereiste om aan uw afstudeerscriptie te
mogen beginnen.
www.ou.nl/studieaanbod/S71332
www.ou.nl/studieaanbod/S76311
masteropleiding
63
Stage gezondheidspsychologie
Cursuscode: S55317
Studielast: 4 modulen
De stage is vooral een leersituatie en verschilt in die zin
van een volwaardige beroepsuitoefening. Stagewerkzaamheden zijn tijdelijk en vinden plaats onder supervisie van een academisch gekwalificeerde psycholoog.
Voorwaarde is dat in de stage kennis en vaardigheden
die in de opleiding onderricht zijn, op een theoretisch en
praktisch verantwoorde wijze worden toegepast.
Er zijn verschillende stagevormen mogelijk: een interventiestage, een diagnostiekstage en een onderzoeksstage.
Daarnaast kennen we de praktijkstage en de stage met
inbreng van werkervaring. In een interventiestage ontwikkelt u een eigen interventie die in de organisatie waar u
stage loopt toegepast wordt. U kunt ook een substantiële
bijdrage leveren aan de ontwikkeling en/of uitvoering van
een interventie in de stageverlenende instelling.
De ontwikkeling van interventieprogramma’s gebeurt in
samenspraak met de stagebiedende instantie. In de diagnostiekstage leert u psychodiagnostische methoden zoals
deze aan de orde komen in de cursus Psychodiagnostiek
in de gezondheidspsychologie (gespreksvaardigheden,
tests en interviews), toe te passen. Een onderzoeksstage
biedt u de gelegenheid een onderzoek uit te voeren met
een empirische component, waarbij u niet afhankelijk
hoeft te zijn van een stagebiedende organisatie.
Het onderzoek kan een voorbereiding op de scriptie zijn,
maar kan ook op zichzelf staan. De onderzoeksstage
kan een alternatief zijn voor die studenten die door hun
beroep al zeer vertrouwd zijn met organisaties in het
werkveld. Het is ook een alternatief voor hen die door specifieke omstandigheden niet in staat zijn enkele dagdelen
per week in een stagebiedende organisatie aanwezig te
zijn. De praktijkstage is de meer traditionele vorm van de
stage: u past de door u verworven kennis en inzichten
toe in een daartoe geëigende arbeidssituatie en maakt
zo (misschien voor het eerst) kennis met organisaties in
het werkveld van de psycholoog. De stage met inbreng
van werkervaring is een stagevorm voor studenten die al
werken in een psychologische setting.
Uitgebreide informatie over inhoud, vorm en doelstellingen van de verschillende vormen van de stage vindt u in
de stagehandleiding op het Stageweb van de opleiding
psychologie (alleen toegankelijk voor studenten die
ingeschreven staan voor een cursus van de opleiding
Psychologie).
64
Deze cursus maakt deel uit van het cursuspakket van de
Open Universiteit voor het behalen van de Basisaantekening Psychodiagnostiek van het Nederlands Instituut van
Psychologen (NIP). Let op: dan dient u de diagnostiekstage afgerond te hebben.
Ingangseisen
Deze cursus is alleen voor masterstudenten gezondheidspsychologie. U bent in het bezit van toelatingbeschikking
voor de masteropleiding Psychologie. U heeft uw bacheloropleiding psychologie of het schakelprogramma volledig
afgerond.
Wie een interventiestage wil doen, dient de cursus Gezondheidspsychologische interventies te hebben afgerond.
Wie een diagnostiekstage wil doen, dient de cursussen
Klinische gespreksvoering en Psychodiagnostiek in de
gezondheidspsychologie te hebben afgerond. De cursus
Klinische psychologie 3: de ambulante praktijk is in deze
variant niet verplicht, maar het wordt aangeraden deze
cursus voorafgaand aan de stage gevolgd te hebben.
www.ou.nl/studieaanbod/S55317
Empirisch afstudeeronderzoek:
scriptie gezondheidspsychologie
Cursuscode: S58337
Studielast: 4 modulen
De scriptiefase wordt voorafgegaan door de cursus
Onderzoekspracticum scriptieplan. In deze voorafgaande
cursus heeft de student de doelstellingen en onderzoeksvraagstellingen voor het onderzoek opgesteld. Daarnaast
is er een gedegen onderzoeksontwerp gemaakt van het
scriptieonderzoek dat de student wil gaan uitvoeren.
Tijdens de scriptiefase gaat de student dit scriptieplan
daadwerkelijk uitvoeren en gaat hij of zij hierover wetenschappelijk verslag doen.
Meer specifiek gaat u tijdens de scriptiefase de volgende
taken uitvoeren:
- De eerder gedane literatuurverkenning en theoretische
onderbouwing verder uitwerken.
- Het zoeken van een geschikt meetinstrument of het zelf
ontwikkelen van een meetinstrument.
- Het verzamelen en invoeren van uw onderzoeks gegevens.
- Het analyseren en interpreteren van de door u gevonden
onderzoeksdata.
- Het schrijven en presenteren van de verschillende fasen
van uw wetenschappelijk onderzoek in een scriptie.
De benodigde ondersteunende materialen die u nodig
hebt bij het uitvoeren van de scriptie (scriptiehandleiding)
kunt u downloaden via de scriptiepagina van de opleiding
psychologie.
Na positieve afronding van uw scriptieplan of tijdens het
uitvoeren van het scriptieonderzoek zult u eenmaal een
mondelinge presentatie moeten geven over uw scriptieonderzoek. Dit gebeurt tijdens de landelijke scriptiedag.
Deze (poster)presentatie kan gaan over uw scriptieplan,
maar ook over de resultaten van uw onderzoek. U bent zelf
vrij om te kiezen over welke fase van uw scriptieonderzoek u wilt presenteren.
Ingangseisen
Deze cursus is alleen voor masterstudenten Gezondheidspsychologie. Studenten die willen inschrijven voor deze
cursus, dienen de cursus Onderzoekspracticum scriptieplan te hebben afgerond.
www.ou.nl/studieaanbod/S58337
masteropleiding
65
Master Psychology
variant Klinische psychologie
Psychodiagnostiek in de
klinische psychologie
Klinische psychologie 3:
de ambulante praktijk
Cursuscode: S74311
Studielast: 1 module
In de cursus Psychodiagnostiek in de klinische psychologie leert u de stappen van het psychologisch onderzoek
dat gedaan wordt om vragen van cliënten te beantwoorden zoals een psycholoog die tegenkomt in de klinische
setting. Dat onderzoek bestaat meestal uit een combinatie
van gesprekken en psychologische tests. Doorgaans zijn
de beslissingen die hierop worden gebaseerd voor de
cliënt van groot belang. Daarom dient de psycholoog
hierbij zeer zorgvuldig te werk gaan. Dat betekent dat u
deskundig moet zijn op het gebied van het testgebruik
maar ook op het hele proces van psychodiagnostiek. Dit
diagnostische proces loopt van het verhelderen van de
vragen en problemen van de cliënt, via testgebruik naar
het uiteindelijke advies aan de cliënt.
In de cursus maakt u kennis met een aantal veel gebruikte
Nederlandse tests. U leert inschatten bij welke vragen en
welke cliënten de tests gebruikt kunnen worden, u neemt
tests af bij medestudenten (en zij bij u), en u leert kritisch
kijken naar de betrouwbaarheid en de betekenis van de
uitkomsten. Ten slotte leert u deze uitkomsten op een
verantwoorde wijze te interpreteren en terug te vertalen
naar de cliënt.
Deze cursus maakt deel uit van het cursuspakket
van de Open Universiteit voor het behalen van de
Basisaantekening Psychodiagnostiek van het Nederlands
Instituut van Psychologen (NIP).
Ingangseisen
Om in te kunnen schrijven voor deze cursussen moet u
minstens 32 modulen afgerond hebben in de bacheloropleiding, waaronder in ieder geval: Klinische psychologie 1:
persoonlijkheidstheorieën en psychopathologie, Test- en
toetstheorie en Klinische gespreksvoering.
Verder dient u minstens 2 modulen afgerond te hebben
van de volgende 3: Klinische psychologie 2: diagnostiek
en therapie, (Inleiding in de) Seksuologie, Adolescentie:
een klinische en gezondheidspsychologische benadering.
Een goede actieve beheersing van de Nederlandse taal is
vereist.
Cursuscode: S67321
Studielast: 1 module
De ambulante geestelijke gezondheidszorg heeft haar
eigen doelgroepen en vraagt deels om haar eigen (therapeutische) technieken. Als klinisch georiënteerd psycholoog is het van belang hiermee nader kennis te maken.
In onze cursussen Klinische psychologie 1 en 2 hebt u dit
al gedeeltelijk in theorie gedaan. In deze cursus Klinische
psychologie 3 ligt de nadruk vooral op de praktijk, op het
verkrijgen van verschillende relevante therapeutische
vaardigheden. De praktijk van de ambulante GGZ is zeer
divers en beslaat een breed terrein. U maakt in deze cursus
kennis met een selectie uit de verscheidenheid aan stoornissen en therapeutische technieken. Hoofdzakelijk wordt
er in deze cursus aandacht besteed aan angststoornissen,
stemmingsstoornissen en eetstoornissen. Bij de behandelingen ligt de nadruk op cognitieve (gedrags)therapie.
In de cursus wordt ook uitgebreid aandacht gegeven aan
recente ontwikkelin-gen binnen het vakgebied zoals het
protocollair behandelen en internetbehandeling. In deze
cursus doorloopt u de studiestof alsof u als student(e)
Klinische Psychologie praktijkstage loopt bij een instelling voor ambulante geestelijke gezondheidszorg. In deze
stage ontmoet u ‘op papier’ cliënten met angststoornissen,
stemmingsstoornissen en eetproblematiek. U kunt deze
cursus gebruiken als voorbereiding op een therapeutische praktijkstage alwaar u onder supervisie het een en
ander echt in praktijk kunt brengen. We benadrukken dat
deze cursus niet de pretentie heeft u te scholen in het
zelfstandig uitvoeren van psychotherapie. Daarvoor is een
uitgebreide postdoctorale opleiding noodzakelijk.
Deze cursus maakt deel uit van het cursuspakket van de
Open Universiteit voor het behalen van de Basisaantekening Psychodiagnostiek van het Nederlands Instituut van
Psychologen (NIP).
Voorkennis
Wij raden aan om eerst de cursussen Klinische psychologie 1: persoonlijkheidstheorieën en psychopathologie,
Klinische psychologie 2: diagnostiek en therapie, (Klinische)
gespreksvoering en Psychodiagnostiek in de klinische
psychologie te bestuderen.
www.ou.nl/studieaanbod/S67321
www.ou.nl/studieaanbod/S74311
66
Psychogerontologie
E-mental health-interventies
Cursuscode: S45311
Studielast: 1 module
Door de toenemende vergrijzing van de bevolking zullen
psychologen binnen de gezondheidszorg steeds meer te
maken krijgen met ouderen. Volgens schattingen zal in
2025 twintig procent van de bevolking 65 jaar of ouder
zijn. Hierdoor wordt de gezondheidszorg steeds meer
geconfronteerd met stoornissen specifiek voor deze
doelgroep, denk aan dementie of de ziekte van Parkinson.
Daarnaast blijken psychische stoornissen bij ouderen
duidelijk toe te nemen, waarbij de problematiek vaak
complex is vanwege comorbiditeit en de onduidelijke
presentatie van klachten. Dit maakt het waardevol dat een
psycholoog in spé op de hoogte is van de stoornissen binnen deze groep en de factoren die een rol spelen bij het
ouder worden.
Binnen deze cursus wordt veroudering benaderd vanuit
een biopsychosociaal perspectief, waarbij heterogeniteit
en het multidisciplinaire karakter cruciaal zijn. U komt in
aanraking met de meest recente internationale wetenschappelijke bevindingen op het vakgebied, waarbij u een
antwoord zult vinden op vragen als ‘Waarom worden we
ouder?’, ‘Hoe kenmerken psychopathologische stoornissen zich bij ouderen?’, ‘Welke behandelmogelijkheden
zijn er te onderscheiden?’, ‘Welke specifieke professionele
houding kan worden aangenomen in het contact met ouderen?’ De cursus heeft een sterk praktijkgericht karakter.
Zo worden er tal van opdrachten gegeven met voorbeelden uit de klinische praktijk. Ook zult u zelf aan de slag
gaan met twee specifieke vaardigheidsopdrachten gericht
op psychodiagnostiek en behandeling bij ouderen.
Cursuscode: S43311
Studielast: 1 module
Nu ICT en internet steeds meer verweven zijn met ons
dagelijks leven, maken zorgaanbieders in toenemende
mate gebruik van e-mental health toepassingen.
Geprotocolleerde behandelingen worden via internet
aangeboden en een groeiend aantal psychologische
interventies is beschikbaar in de vorm van smartphoneapplicaties. Daarnaast worden sociale media als Twitter,
Hyves en Facebook steeds meer ingezet om cliënten aan
te trekken. E-mental health-toepassingen zijn zeer divers
en groeien snel in aantal en populariteit.
De psycholoog van de toekomst zal voor een deel ook
e-hulpverlener worden en preventie, behandeling en
(na)zorg aanbieden door middel van e-mental healthtoepassingen. Een vergroting van kennis en inzicht in de
achtergrond, het gebruik en toepassing van ICT en internettechnologie binnen de GGZ is daarom onmisbaar.
Deze cursus gaat in op de betekenis van e-mental health
voor de klinische praktijk. De inzet van e-mental healthtoepassingen op het gebied van psychotherapie, psychodiagnostiek en onderzoek wordt hierbij behandeld.
Daarbij komen ook ethische kwesties en wetgeving aan
bod. Verder zal er aandacht uitgaan naar theoretische
stromingen en therapeutische benaderingswijzen van online behandeling. Daarnaast richt de cursus zich op online
communicatie en de aard van de therapeutische relatie
bij online behandeling. Ten slotte passeren verschillende
toepassingsgebieden voor de online praktijk, zoals virtual
reality behandeling en serious gaming, de revue.
Voorkennis
Wij raden aan om eerst de cursussen Klinische psychologie 1: persoonlijkheidstheorieën en psychopathologie,
(Klinische) gespreksvoering en Psychodiagnostiek in de
klinische psychologie te volgen.
www.ou.nl/studieaanbod/S45311
Voorkennis
Wij raden aan om de cursussen (Klinische) gespreksvoering, Psychodiagnostiek in de klinische psychologie,
Klinische psychologie 1: persoonlijkheidstheorieën en
psychopathologie, Klinische psychologie 2: diagnostiek en
therapie en Klinische psychologie 3: de ambulante praktijk
te hebben afgerond. Passieve kennis van de Engelse taal is
gewenst vanwege de Engelstalige tekstboeken.
www.ou.nl/studieaanbod/S43311
masteropleiding
67
Stage klinische psychologie
Onderzoekspracticum scriptieplan
Cursuscode: S56317
Studielast: 4 modulen
Deze cursus maakt deel uit van het cursuspakket van de
Open Universiteit voor het behalen van de Basisaantekening Psychodiagnostiek van het Nederlands Instituut van
Psychologen (NIP). U dient dan een diagnostiekstage te
hebben afgerond. In de klinische variant raden wij aan een
diagnostiekstage af te ronden. Andere stagevormen zijn
slechts mogelijk in overleg met de stagecommissie.
De stage is vooral een leersituatie en verschilt in die zin
van een volwaardige beroepsuitoefening. Stagewerkzaamheden zijn tijdelijk en vinden plaats onder supervisie van
een academisch gekwalificeerde psycholoog. Voorwaarde is
dat in de stage kennis en vaardigheden die in de opleiding
onderricht zijn, op een theoretisch en praktisch verantwoorde wijze worden toegepast.
In de diagnostiekstage leert u psychodiagnostische methoden zoals deze aan de orde komen in de cursus Psychodiagnostiek in de klinische psychologie (gespreksvaardigheden,
tests en interviews), toe te passen. Alleen in overleg met de
stagecommissie is een andere stagevorm mogelijk.
Uitgebreide informatie over inhoud, vorm en doelstellingen
van de stage vindt u in de stagehandleiding op het Stageweb van de opleiding psychologie (alleen toegankelijk voor
studenten die ingeschreven staan voor een cursus van de
opleiding Psychologie).
Aanmelding voor een stage gaat via het digitale aanmeldformulier dat u kunt vinden op de stagepagina van de
opleiding psychologie.
Deze cursus maakt deel uit van het cursuspakket van de
Open Universiteit voor het behalen van de Basisaantekening Psychodiagnostiek van het Nederlands Instituut van
Psychologen (NIP). Let op: dan dient u de diagnostiekstage
afgerond te hebben.
Ingangseisen
Deze cursus is alleen voor masterstudenten psychologie.
U bent in het bezit van een toelatingsbeschikking voor de
masteropleiding Psychologie. U heeft uw bacheloropleiding
psychologie of het schakelprogramma volledig afgerond.
Voor een diagnostiekstage dient u de cursussen Klinische
gespreksvoering en Psychodiagnostiek in de klinische
psychologie te hebben afgerond. Wij raden aan de cursus
Klinische psychologie 3: de ambulante praktijk te hebben
bestudeerd.
www.ou.nl/studieaanbod/S56317
68
Cursuscode: S71332
Studielast: 2 modulen
De cursus Onderzoekspracticum scriptieplan biedt een
brede methodologische basis voor het ontwerpen van een
onderzoek, als eerste stap van het empirisch afstudeeronderzoek (S57337/S58337/S59317/S60317) waar het
uitvoeren van een empirisch onderzoek centraal staat.
In deze cursus werkt u een aantal opdrachten uit welke via
het Studienet worden aangeboden. Tijdens de verschillende opdrachten leert u aan welke methodologische eisen
een scriptievoorstel moet voldoen. Vervolgens gaat u voor
uw eigen scriptieonderwerp een probleemgebied verkennen, een conceptueel model opstellen, doelstellingen en
vraag-stellingen formuleren, een technisch ontwerp opstellen en een goede tijdsplanning maken. Ook de ethische en
juridische kanten van het doen van onderzoek komen in de
opdrachten aan bod. De uitwerking van de opdrachten
doet u deels individueel en deels begeleid door de vakinhoudelijk docent (uw eerste scriptiebegeleider).
Communicatie verloopt grotendeels via e-mail.
Ingangseisen
Deze cursus is alleen voor masterstudenten psychologie.
U moet de Bachelorthesis hebben behaald of uw schakelprogramma hebben afgerond. Het goed afronden van het
scriptieplan is een vereiste om aan uw afstudeerscriptie te
mogen beginnen.
www.ou.nl/studieaanbod/S71332
Empirisch afstudeeronderzoek:
scriptie klinische psychologie
Cursuscode: S59317
Studielast: 4 modulen
De scriptiefase wordt voorafgegaan door de cursus
Onderzoekspracticum scriptieplan. In deze voorafgaande
cursus heeft de student de doelstellingen en onderzoeksvraagstellingen voor het onderzoek opgesteld. Daarnaast
is er een gedegen onderzoeksontwerp gemaakt van het
scriptieonderzoek dat de student wil gaan uitvoeren.
Tijdens de scriptiefase gaat de student dit scriptieplan
daadwerkelijk uitvoeren en gaat hij of zij hierover wetenschappelijk verslag doen.
Meer specifiek gaat u tijdens de scriptiefase de volgende
taken uitvoeren:
- De eerder gedane literatuurverkenning en theoretische
onderbouwing verder uitwerken.
- Het zoeken van een geschikt meetinstrument of het zelf
ontwikkelen van een meetinstrument.
- Het verzamelen en invoeren van uw onderzoeks gegevens.
- Het analyseren en interpreteren van de door u gevonden
onderzoeksdata.
- Het schrijven en presenteren van de verschillende fasen
van uw wetenschappelijk onderzoek in een scriptie.
De benodigde ondersteunende materialen die u nodig
hebt bij het uitvoeren van de scriptie (scriptiehandleiding)
kunt u downloaden via de scriptiepagina van de opleiding
psychologie.
Na positieve afronding van uw scriptieplan of tijdens het
uitvoeren van het scriptieonderzoek zult u eenmaal een
mondelinge presentatie moeten geven over uw scriptieonderzoek. Dit gebeurt tijdens de landelijke scriptiedag.
Deze (poster)presentatie kan gaan over uw scriptieplan,
maar ook over de resultaten van uw onderzoek. U bent
zelf vrij om te kiezen over welke fase van uw scriptieonderzoek u wilt presenteren.
Ingangseisen
Deze cursus is alleen voor masterstudenten Klinische
psychologie. Studenten die willen inschrijven voor deze
cursus, dienen de cursus Onderzoekspracticum scriptieplan te hebben afgerond.
www.ou.nl/studieaanbod/S59317
masteropleiding
69
Master Psychology
variant Levenslooppsychologie
Psychodiagnostiek in de
levenslooppsychologie
Nieuwe cursus
Cursuscode: S75311
Studielast: 1 module
In de cursus Psychodiagnostiek in de levenslooppsychologie leert u de stappen van het psychologisch onderzoek
dat gedaan wordt om vragen van cliënten te beantwoorden zoals een psycholoog die tegenkomt in de levensloopsetting. Dat onderzoek bestaat meestal uit een combinatie
van gesprekken en psychologische tests. Doorgaans zijn
de beslissingen die hierop worden gebaseerd voor de
cliënt van groot belang. Daarom dient de psycholoog hierbij zeer zorgvuldig te werk gaan. Dat betekent dat u deskundig moet zijn op het gebied van het testgebruik maar
ook op het hele proces van psychodiagnostiek. Dit diagnostische proces loopt van het verhelderen van de vragen
en problemen van de cliënt, via testgebruik naar het
uiteindelijke advies aan de cliënt.
In de cursus maakt u kennis met een aantal veel gebruikte
Nederlandse tests. U leert inschatten bij welke vragen en
welke cliënten de tests gebruikt kunnen worden, u neemt
tests af bij medestudenten (en zij bij u), en u leert kritisch
kijken naar de betrouwbaarheid en de betekenis van de
uitkomsten. Ten slotte leert u deze uitkomsten op een
verantwoorde wijze te interpreteren en terug te vertalen
naar de cliënt.
Deze cursus maakt deel uit van het cursuspakket van de
Open Universiteit voor het behalen van de Basisaantekening Psychodiagnostiek van het Nederlands Instituut van
Psychologen (NIP).
Ingangseisen
Om in te kunnen schrijven voor deze cursussen moet u
minstens 32 modulen afgerond hebben in de bacheloropleiding, waaronder in ieder geval: Klinische psychologie 1:
persoonlijkheidstheorieën en psychopathologie, Test- en
toetstheorie en Klinische gespreksvoering.
Verder wordt ten zeerste aanbevolen dat u de cursussen
Levenslooppsychologie en Coaching: een psychologisch
perspectief hebt gedaan voordat u deze module volgt.
Een goede actieve beheersing van de Nederlandse taal is
vereist.
www.ou.nl/studieaanbod/S75311
70
Levenslooppsychologie
Cursuscode: S48311
Studielast: 1 module
Hoe ziet de natuurlijke menselijke ontwikkeling eruit?
Welke keuzes maken mensen in hun leven en waarom?
Dit zijn enkele vragen die ieder van ons wel eens bezighouden en binnen de cursus een antwoord krijgen.
Levenslooppsychologie is dan ook een vakgebied waar
iedereen persoonlijk ervaring mee heeft. Dit maakt het tot
een unieke discipline, die niet louter bestaat uit theorieën
en concepten, maar daarnaast ook de kern raakt van wie
we zijn.
zoals verpleeghuizen of kinderdagverblijven. Daarnaast kan
gedacht worden aan de functies van schoolpsycholoog en
beleidsmedewerker of adviseur, en ook voor (toekomstige)
coaches, mentoren, vertrouwenspersonen, loopbaanbegeleiders, echtscheidingsbemiddelaren en jeugdwerkers biedt
deze cursus aanknopingspunten. Ten slotte is de cursus een
aanrader voor een ieder die geïnteresseerd is in de menselijke ontwikkeling en op zoek is naar nieuwe inzichten met
betrekking tot de (eigen) levensloop.
De ontwikkeling van de mens wordt traditioneel binnen
een biologisch kader bestudeerd, hierbij de nadruk leggend
op de biologische rijping vanaf de geboorte tot aan de adolescentie. Deze biologische benadering is echter te eenzijdig om inzicht te krijgen in de unieke complexiteit van het
individu. Immers, sociale, culturele en historische invloeden
spelen een net zo grote rol in onze ontwikkeling als biologische factoren. Bovendien stagneert onze ontwikkeling niet
wanneer we de volwassenheid bereiken. Iedere levensfase
kent nieuwe kansen en uitdagingen die mede koersbepalend zijn voor de verdere ontwikkeling. Hierbij ontwikkelen
we ons in verschillende richtingen waarbij de uiteindelijke
richting zich slechts binnen zeer brede grenzen laat voorspellen door de vroege (biologische) ontwikkeling.
Voorkennis
Basiskennis van de psychologie in het algemeen of ontwikkelingspsychologie in het bijzonder kan u helpen om de
module gemakkelijker te doorlopen.
www.ou.nl/studieaanbod/S48311
Om als psycholoog inzicht te krijgen in het unieke levenspad van het individu dient men over actuele wetenschappelijke kennis van de menselijke levensloop te beschikken
en te begrijpen welke biologische, sociale, culturele en
historische invloeden iemand maken tot wie hij is. In de cursus worden per levensfase, beginnend bij de jongvolwassenheid, de belangrijkste ontwikkelingsterreinen (fysiek,
cognitief, persoonlijk en sociaal) behandeld. Hierbij worden
vanuit het levensloopperspectief inhoudelijke klemtonen
gelegd waarbij theorie, onderzoek en praktijk op een toegankelijke manier geïntegreerd worden. Op deze manier
verschaft de cursus een uniek beeld van de menselijke
ontwikkeling vanaf de jongvolwassenheid tot aan de dood.
De cursus Levenslooppsychologie is relevant voor iedereen
die interesse heeft in de mens en deze bij zijn ontwikkeling
wil ondersteunen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een
psycholoog functie in de eerstelijnshulpverlening, in een
algemeen ziekenhuis, maar ook in andere (zorg)instellingen
masteropleiding
71
Coaching: een psychologisch
perspectief
Cursuscode: S49311
Studielast: 1 module
Coaching is een vaak gebruikte term voor diverse vormen
van professionele begeleiding. Een sportcoach is een algemeen bekend fenomeen, maar wat is nu eigenlijk een lifecoach of een executive coach? En waarin verschilt hun
werkwijze van bijvoorbeeld de hulpverlening van een psychotherapeut? Deze vragen worden onder andere beantwoord in de cursus ‘Coaching: een psychologisch perspectief’. Een coach werkt per definitie met mensen.
Psychologische kennis is daarom onontbeerlijk in de coachingspraktijk om de cliënt op een effectieve en wetenschappelijk onderbouwde manier verder te helpen. In deze
cursus wordt coaching dan ook vanuit het perspectief van
de psychologische wetenschap benaderd.
De cursus bestaat uit vijf thema’s. In het eerste wordt ingegaan op het vakgebied van coaching, alsook op de ethische
beroepscode. De coach die ethisch verantwoord werkt,
houdt zijn of haar professionele deskundigheid in stand en
houdt de recente ontwikkelingen in wetenschappelijk
onderzoek bij. Naast een bespreking van het wetenschappelijk onderzoek naar coaching wordt in dit thema ingegaan op de positieve psychologie. De positieve psychologie
bestudeert het optimale functioneren van het individu en
richt zich op wat ons leidt naar geluk, vervulling en groei.
Door wetenschappelijke kennis te gebruiken over menselijk
geluk, positieve emoties, persoonlijke groei en kracht wordt
coaching evidence-based.
Evidence-based werken in coaching betekent ook dat er
gebruikgemaakt wordt van de reeds bestaande kennis uit
de klinische psychologie. Psychotherapie biedt immers een
scala aan mogelijke concepten en technieken die ook bij
het coachen gebruikt kunnen worden. In thema 2 wordt
daarom een aantal psychotherapeutische concepten
besproken en met behulp van praktijkgerichte oefeningen
toegelicht en gespiegeld aan de positieve psychologie.
Echter, coachen is meer dan het louter toepassen van een
bepaalde methode of technieken. Het gaat voor een belangrijk deel om de kwaliteit van de coach-coacheerelatie.
In thema 3 wordt op deze relatie ingegaan. Zo komen er
diverse gesprekstechnieken die de kwaliteit van de coachcoacheerelatie bevorderen, uitgebreid aan bod.
Ieder gesprek kent een bepaalde structuur met een duidelijk begin en einde. Ook het stellen van effectieve doelen
is een belangrijk element binnen een gestructureerde
coachingssessie. In thema 4 worden verschillende mogelijkheden om het coachingsgesprek te structureren aangereikt
en worden de kenmerken van effectieve doelen besproken.
72
De cursus wordt, in thema 5, afgesloten met een praktijkoefening waarbij de verworven theoretische kennis en
bestudeerde vaardigheden toegepast worden.
Let op: deze module is geen volledige praktijkgerichte opleiding tot coach. De nadruk ligt op wetenschappelijke kennis uit de coachingspsychologie en theoretische concepten
die aan de basis liggen van de coachingspraktijk.
Voorkennis
Geen voorkennis vereist. Voorkennis op het gebied van
(klinische) gespreksvoering en (klinische) psychologie kan
u echter wel helpen de module gemakkelijker te doorlopen.
Passieve kennis van het Engels is nodig voor het lezen van
het studiemateriaal.
www.ou.nl/studieaanbod/S49311
Psychogerontologie
Onderzoekspracticum scriptieplan
Cursuscode: S45311
Studielast: 1 module
Door de toenemende vergrijzing van de bevolking zullen
psychologen binnen de gezondheidszorg steeds meer te
maken krijgen met ouderen. Volgens schattingen zal in
2025 twintig procent van de bevolking 65 jaar of ouder
zijn. Hierdoor wordt de gezondheidszorg steeds meer
geconfronteerd met stoornissen specifiek voor deze doelgroep, denk aan dementie of de ziekte van Parkinson.
Daarnaast blijken psychische stoornissen bij ouderen duidelijk toe te nemen, waarbij de problematiek vaak complex
is vanwege comorbiditeit en de onduidelijke presentatie
van klachten. Dit maakt het waardevol dat een psycholoog
in spé op de hoogte is van de stoornissen binnen deze
groep en de factoren die een rol spelen bij het ouder
worden.
Binnen deze cursus wordt veroudering benaderd vanuit
een biopsychosociaal perspectief, waarbij heterogeniteit
en het multidisciplinaire karakter cruciaal zijn. U komt in
aanraking met de meest recente internationale wetenschappelijke bevindingen op het vakgebied, waarbij u een
antwoord zult vinden op vragen als ‘Waarom worden we
ouder?’, ‘Hoe kenmerken psychopathologische stoornissen
zich bij ouderen?’, ‘Welke behandelmogelijkheden zijn er te
onderscheiden?’, ‘Welke specifieke professionele houding
kan worden aangenomen in het contact met ouderen?’
De cursus heeft een sterk praktijkgericht karakter.
Zo worden er tal van opdrachten gegeven met voorbeelden uit de klinische praktijk. Ook zult u zelf aan de slag
gaan met twee specifieke vaardigheidsopdrachten gericht
op psychodiagnostiek en behandeling bij ouderen.
Cursuscode: S71332
Studielast: 2 modulen
De cursus Onderzoekspracticum scriptieplan biedt een
brede methodologische basis voor het ontwerpen van een
onderzoek, als eerste stap van het empirisch afstudeeronderzoek (S57337/S58337/S59317/S60317) waar het
uitvoeren van een empirisch onderzoek centraal staat.
In deze cursus werkt u een aantal opdrachten uit welke via
het Studienet worden aangeboden. Tijdens de verschillende opdrachten leert u aan welke methodologische eisen
een scriptievoorstel moet voldoen. Vervolgens gaat u voor
uw eigen scriptieonderwerp een probleemgebied verkennen, een conceptueel model opstellen, doelstellingen en
vraag-stellingen formuleren, een technisch ontwerp opstellen en een goede tijdsplanning maken. Ook de ethische en
juridische kanten van het doen van onderzoek komen in de
opdrachten aan bod. De uitwerking van de opdrachten
doet u deels individueel en deels begeleid door de vakinhoudelijk docent (uw eerste scriptiebegeleider).
Communicatie verloopt grotendeels via e-mail.
Ingangseisen
Deze cursus is alleen voor masterstudenten psychologie.
U moet de Bachelorthesis hebben behaald of uw schakelprogramma hebben afgerond. Het goed afronden van het
scriptieplan is een vereiste om aan uw afstudeerscriptie te
mogen beginnen.
www.ou.nl/studieaanbod/S71332
Voorkennis
Wij raden aan om eerst de cursussen Klinische psychologie 1: persoonlijkheidstheorieën en psychopathologie,
(Klinische) gespreksvoering en Psychodiagnostiek in de
klinische psychologie te volgen.
www.ou.nl/studieaanbod/S45311
masteropleiding
73
Stage levenslooppsychologie
Cursuscode: S52317
Studielast: 4 modulen
De stage is vooral een leersituatie en verschilt in die zin
van een volwaardige beroepsuitoefening. Stagewerkzaamheden zijn tijdelijk en vinden plaats onder supervisie
van een academisch gekwalificeerde psycholoog.
Voorwaarde is dat in de stage kennis en vaardigheden
die in de opleiding onderricht zijn, op een theoretisch en
praktisch verantwoorde wijze worden toegepast.
Er zijn verschillende stagevormen mogelijk: een interventiestage, een diagnostiekstage en een onderzoeksstage.
Daarnaast kennen we de praktijkstage en de stage met
inbreng van werkervaring. In een interventiestage ontwikkelt u een eigen interventie die in de organisatie waar u
stage loopt toegepast wordt. U kunt ook een substantiële
bijdrage leveren aan de ontwikkeling en/of uitvoering van
een interventie in de stageverlenende instelling.
De ontwikkeling van interventieprogramma’s gebeurt in
samenspraak met de stagebiedende instantie. In de diagnostiekstage leert u psychodiagnostische methoden zoals
deze aan de orde komen in de cursus Psychodiagnostiek
in de levenslooppsychologie (gespreksvaardigheden, tests
en interviews), toe te passen. Een onderzoeksstage biedt
u de gelegenheid een onderzoek uit te voeren met een
empirische component, waarbij u niet afhankelijk hoeft
te zijn van een stagebiedende organisatie. Het onderzoek
kan een voorbereiding op de scriptie zijn, maar kan ook op
zichzelf staan. De onderzoeksstage kan een alternatief zijn
voor die studenten die door hun beroep al zeer vertrouwd
zijn met organisaties in het werkveld. Het is ook een alternatief voor hen die door specifieke omstandigheden niet
in staat zijn enkele dagdelen per week in een stagebiedende organisatie aanwezig te zijn. De praktijkstage is de meer
traditionele vorm van de stage: u past de door u verworven
kennis en inzichten toe in een daartoe geëigende arbeidssituatie en maakt zo (misschien voor het eerst) kennis met
organisaties in het werkveld van de psycholoog. De stage
met inbreng van werkervaring is een stagevorm voor
studenten die al werken in een psychologische setting.
Uitgebreide informatie over inhoud, vorm en doelstellingen van de verschillende vormen van de stage vindt u in
de stagehandleiding op het Stageweb van de opleiding
psychologie (alleen toegankelijk voor studenten die
ingeschreven staan voor een cursus van de opleiding
Psychologie).
74
Deze cursus maakt deel uit van het cursuspakket van de
Open Universiteit voor het behalen van de Basisaantekening Psychodiagnostiek van het Nederlands Instituut van
Psychologen (NIP). Let op: dan dient u de diagnostiekstage
afgerond te hebben.
Ingangseisen
Deze cursus is alleen voor masterstudenten levenslooppsychologie. U bent in het bezit van toelatingbeschikking voor
de masteropleiding Psychologie. U heeft uw bacheloropleiding psychologie of het schakelprogramma volledig
afgerond.
Wie een interventiestage wil doen, dient de cursus
Gezondheidspsychologische interventies te hebben afgerond. Wie een diagnostiekstage wil doen, dient de cursussen Klinische gespreksvoering en Psychodiagnostiek in
de levenslooppsychologie te hebben afgerond. De cursus
Klinische psychologie 3: de ambulante praktijk is in deze
variant niet verplicht, maar het wordt aangeraden deze
cursus voorafgaand aan de stage gevolgd te hebben.
www.ou.nl/studieaanbod/S52317
Empirisch afstudeeronderzoek:
scriptie levenslooppsychologie
Cursuscode: S60317
Studielast: 4 modulen
De scriptiefase wordt voorafgegaan door de cursus
Onderzoekspracticum scriptieplan. In deze voorafgaande
cursus heeft de student de doelstellingen en onderzoeksvraagstellingen voor het onderzoek opgesteld. Daarnaast
is er een gedegen onderzoeksontwerp gemaakt van het
scriptieonderzoek dat de student wil gaan uitvoeren.
Tijdens de scriptiefase gaat de student dit scriptieplan
daadwerkelijk uitvoeren en gaat hij of zij hierover wetenschappelijk verslag doen.
Meer specifiek gaat u tijdens de scriptiefase de volgende
taken uitvoeren:
- De eerder gedane literatuurverkenning en theoretische
onderbouwing verder uitwerken.
- Het zoeken van een geschikt meetinstrument of het zelf
ontwikkelen van een meetinstrument.
- Het verzamelen en invoeren van uw onderzoeks gegevens.
- Het analyseren en interpreteren van de door u gevonden
onderzoeksdata.
- Het schrijven en presenteren van de verschillende fasen
van uw wetenschappelijk onderzoek in een scriptie.
De benodigde ondersteunende materialen die u nodig
hebt bij het uitvoeren van de scriptie (scriptiehandleiding)
kunt u downloaden via de scriptiepagina van de opleiding
psychologie.
Na positieve afronding van uw scriptieplan of tijdens het
uitvoeren van het scriptieonderzoek zult u eenmaal een
mondelinge presentatie moeten geven over uw scriptieonderzoek. Dit gebeurt tijdens de landelijke scriptiedag.
Deze (poster)presentatie kan gaan over uw scriptieplan,
maar ook over de resultaten van uw onderzoek. U bent
zelf vrij om te kiezen over welke fase van uw scriptieonderzoek u wilt presenteren.
Ingangseisen
Deze cursus is alleen voor masterstudenten
Levenslooppsychologie. Studenten die willen inschrijven
voor deze cursus, dienen de cursus Onderzoekspracticum
scriptieplan te hebben afgerond.
www.ou.nl/studieaanbod/S60317
masteropleiding
75
Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en
examenregeling 2013-2014
WO bacheloropleiding Psychologie
De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2013 en heeft een zelfde werkingsduur als de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2013-2014 voor de bacheloropleiding Psychologie.
A. Overgangsmaatregelen op cursus- dan wel opleidingsniveau
Maatregelen op cursusniveau
Revisies
Ten aanzien van de in de OER 2013-2014 opgenomen gereviseerde cursussen geldt dat studenten die zich voor een ‘oude’
versie van de cursus hebben ingeschreven voordat de gereviseerde versie beschikbaar komt, de ‘oude’ versie kunnen
inbrengen. Deze regeling is van toepassing als hierna geen specifieke regeling voor de inbreng van de oude cursus is
opgenomen. De oude cursus en de gereviseerde cursus zijn wederzijds uitsluitend. Dit betekent dat indien een bepaalde
cursus verplicht of als gebonden keuze in het desbetreffende programma voorkomt, de desbetreffende uitsluitende cursus
niet kan worden ingebracht in de vrije ruimte.
Klinische gespreksvoering (S61321)
Sinds 1 september 2009 is de cursus Klinische gespreksvoering (S61321) verplaatst van de masteropleiding naar de bacheloropleiding.
- Studenten die vóór 1-9-2009 de cursus Interventies bij organisatieverandering (S63321) hebben besteld, mogen deze in
de bacheloropleiding inbrengen voor Klinische gespreksvoering.
- Studenten die voor 1-9-2009 de cursus Gezondheidspsychologische interventies (S64332) hebben besteld mogen deze
in de bacheloropleiding inbrengen voor Klinische gespreksvoering en Gezondheidsgedrag: interactie tussen individu en
omgeving (S36311).
Zie ook de uitvoeringsregeling van de masteropleiding Psychology 2013-2014.
Geschiedenis van de psychologie (S08121)
Deze cursus is sinds 1 september 2009 verplaatst van de postpropedeuse naar de propedeuse. Studenten die voor 1 september 2009 de cursus Intelligentie en sociale competentie (S35311) hebben besteld of vrijgesteld gekregen, mogen deze
in de propedeuse inbrengen in plaats van de cursus Geschiedenis van de psychologie (S08121) ten behoeve van de aanvraag van de propedeuseverklaring.
Bij voortzetting van de bacheloropleiding dient Geschiedenis van de psychologie (S08121) alsnog te worden afgerond in
de postpropedeuse.
Selectiepsychologie: selectie en assessment (S14331)
Deze cursus is sinds 1 september 2011 verplaatst van de gebonden keuze in de postpropedeuse naar het verplichte deel
van de postpropedeuse. Voor studenten die vóór 1 september 2011 hun gebonden keuze hebben afgerond zonder dat
deze cursus daarin is opgenomen, wordt deze cursus gecompenseerd met een andere afgeronde cursus uit de gebonden
keuze ruimte.
De student dient er rekening mee te houden dat deze cursus verplicht onderdeel is voor het behalen van de Basisaantekening psychodiagnostiek. In deze eisen kunnen geen compensaties ingebracht worden.
Onderzoekspractica
De cursussen Onderzoekspracticum kwantitatieve data-analyse (S13131), Onderzoekspracticum nonparametrische dataanalyse (S24221) en Onderzoekspracticum observatie en interview (S31211) vervangen de oude cursussen Statistiek 1,
Statistiek 2 én Gegevensverwerking met SPSS.
In het studiepad kan de student zien hoe studieresultaten van oude cursussen zijn ingebracht.
De onderzoekspractica moeten gezien de ingangseisen in onderstaande volgorde bestudeerd worden:
- S13131 Onderzoekspracticum kwantitatieve data-analyse
- S05271 Onderzoekspracticum psychologisch experiment
- S22241 Onderzoekspracticum literatuurstudie
- S24221 Onderzoekspracticum nonparametrische data-analyse
76
- S31211 Onderzoekspracticum observatie en interview
- S04241 Onderzoekspracticum psychologisch survey
- S50317 Bachelorthesis.
Onderzoekspracticum psychologisch survey (S04241)
Deze cursus is sinds 1 september 2008 verplaatst van de propedeuse naar de postpropedeuse. Studenten die voor 1
september 2008 de cursus Onderzoekspracticum psychologisch survey hebben besteld of vrijgesteld gekregen, mogen
deze in de propedeuse inbrengen in plaats van de cursus Onderzoekspracticum psychologisch experiment (S05271) ten
behoeve van de aanvraag van de propedeuseverklaring.
Bij voortzetting van de bacheloropleiding dient het Onderzoekspracticum psychologisch experiment (S05271) alsnog te
worden afgerond in de postpropedeuse.
Onderzoekspracticum psychologische surveys (S68312) en Onderzoekspracticum psychologische experimenten (S69312)
Deze onderzoekspractica zijn sinds 1 september 2009 vervangen door de Bachelorthesis (S50317).
1.Heeft de student certificaten en/of vrijstellingen voor beide onderzoekpractica, dan worden deze ingebracht voor de
Bachelorthesis (S50317).
2.Heeft de student slechts een certificaat of vrijstelling voor één van deze onderzoekspractica, dan is inbreng niet mogelijk
en moet de student de Bachelorthesis (S50317) afronden.
Inbreng van cursussen die niet meer voorkomen in de bacheloropleiding psychologie
Personeelsmanagement (S02232)
Deze cursus is sinds 1 februari 2013 vervangen door de cursussen Organisatiepsychologie (S28211) en Personeelsmanagement (S29211). Studenten die de cursus Personeelsmanagement (S02232) hebben afgerond of vrijgesteld gekregen,
kunnen het behaalde resultaat inbrengen voor de twee nieuwe cursussen Organisatiepsychologie (S28211) en Personeelsmanagement (S29211).
Gezondheid in perspectief (N39211)
Studenten die de cursus Gezondheid in perspectief (N39211) hebben aangeschaft vóór 1 september 2013, kunnen het
behaalde resultaat inbrengen voor de cursus Gezondheidsgedrag: interactie tussen individu en omgeving (S36311).
Wetenschapsleer (C01221)
Studenten die de cursus Wetenschapsleer (C01221) hebben aangeschaft vóór 1 september 2010, kunnen het behaalde
resultaat inbrengen voor de cursus Grondslagen van de psychologie: filosofie (S37211).
Intelligentie en sociale competentie (S35311)
Het behaalde resultaat voor deze cursus wordt ingebracht voor Biologische grondslagen: evolutionaire psychologie
(S36111).
Functieleer en biologische psychologie (S09131)
Het behaalde resultaat voor deze cursus wordt ingebracht voor Biologische grondslagen: cognitie (S49111).
Gespreksvoering (S17211, 1 module) en Sociologie (S02121)
1. Heeft de student certificaten en/of vrijstellingen voor beide cursussen, dan worden deze ingebracht voor de 2-moduulscursus Gespreksvoering (S16212).
2. Heeft de student alleen een certificaat of vrijstelling voor Gespreksvoering (S17211), dan vindt inbreng plaats op
2-moduulscursus Gespreksvoering (S16212). Het tekort van één module wordt aangevuld met een 1-moduulscursus uit
de gebonden keuze van de bacheloropleiding. Hiervoor moet de student een verzoek tot een individuele overgangsregeling aanvragen.
3. Heeft de student alleen een certificaat of vrijstelling voor Sociologie (S02121), dan vindt inbreng plaats in onderstaande
volgorde:
- S37211 Grondslagen van de psychologie: filosofie of
- S22321 Leren en trainen in organisaties of
- S47311 Adolescentie: een klinische en gezondheidspsychologische benadering of
- vrije ruimte.
Indien bovenstaande opties niet mogelijk zijn kan de student een individuele overgangsregeling aanvragen.
Interventies in groepen: conflicthantering en mediation (S66312)
1. Een certificaat of vrijstelling voor deze cursus wordt ingebracht voor de cursussen Inleiding in conflicthantering en
mediation (S28311) en Ergonomie (S06231).
77
2. Indien de cursus Ergonomie (S06231) al afgerond is kan de student een individuele overgangsregeling aanvragen voor
de inbreng van de resterende 4,3 studiepunten.
Leiderschap in arbeidsorganisaties (S29311) en Mentale belasting in het werk (S39311)
1. Heeft de student certificaten en/of vrijstellingen voor beide cursussen, dan worden deze ingebracht voor de 2-moduuls cursus Psychologie van arbeid en gezondheid (S26222).
2. Heeft de student alleen een certificaat of vrijstelling voor Leiderschap in arbeidsorganisaties (S29311) dan vindt inbreng
plaats in onderstaande volgorde:
- S06231 Ergonomie of
- vrije ruimte.
Indien bovenstaande opties niet mogelijk zijn kan de student een individuele overgangsregeling aanvragen.
3. Heeft de student alleen een certificaat of vrijstelling voor Mentale belasting in het werk (S39311) dan wordt dit ingebracht op Psychologie van arbeid en gezondheid (S26212). Het tekort van één module wordt aangevuld met een
1-moduulscursus uit de gebonden keuze van de bacheloropleiding. Hiervoor kan de student een individuele overgangsregeling aanvragen.
Arbeid en gezondheid 1 (S19211), Arbeid en gezondheid 2 (S37311) en Mentale belasting in het werk (S39311)
1. Heeft de student certificaten en/of vrijstellingen voor alle drie de cursussen, dan worden deze ingebracht voor Psychologie van arbeid en gezondheid (S26222) en voor Adolescentie: een klinische en gezondheids-psychologische benadering (S47311).
2. Heeft de student certificaten en/of vrijstellingen voor twee van de drie cursussen, dan worden deze ingebracht voor
Psychologie van arbeid en gezondheid (S26222).
3. Heeft de student een certificaat of vrijstelling voor Arbeid en gezondheid 1 (S19211) óf voor Arbeid en gezondheid 2
(S37311), dan wordt dit ingebracht voor Adolescentie: een klinische en gezondheidspsychologische benadering
(S47311).
Arbeidspsychologie en -sociologie (S07231)
Studenten die de cursus Arbeidspsychologie en -sociologie (S07231) hebben aangeschaft vóór 1 september 2013, kunnen
het behaalde resultaat inbrengen in het gebonden keuzeblok in de Postpropedeuse.
B. Wederzijdse uitsluitingen op cursusniveau
Elkaar wederzijds uitsluitende cursussen mogen niet tegelijk inde bacheloropleiding worden ingebracht.
Cursus
Wederzijds uitsluitend met:
S03121 Inleiding psychologie 1a
S12112 of S48112 Inleiding in de psychologie
S04121 Inleiding psychologie 1b
S12112 of S48112 Inleiding in de psychologie
S12112 Inleiding in de psychologie
S48112 Inleiding in de psychologie
S09131 Functieleer en biologische psychologie
S49111 Biologische grondslagen: cognitie
S13331 Gegevensverwerking met SPSS S13131 Onderzoekspracticum kwantitatieve data-analyse
S25211 Inleiding in de neuropsychologie en
S25221 Biologische grondslagen: neuropsychologie en
psychofarmacologiepsychofarmacologie
C01221 Wetenschapsleer
S37211 Grondslagen van de psychologie: filosofie
S24221 Onderzoekspracticum nonparametrische data-analyse S13331 Gegevensverwerking met SPSS
S17211 Gespreksvoering
S16212 Gespreksvoering
S02232 Personeelsmanagement
S29211 Personeelsmanagement
B01111 Human resource management
B01111 Human resource management
S29211 Personeelsmanagement
S33321 Inleiding in de seksuologie
S33331 Seksuologie
S39311 Mentale belasting in het werk
S26212 Psychologie van arbeid en gezondheid
S66312 Interventies in groepen: conflicthantering en mediation S28311 Inleiding in conflicthantering en mediation
S21212 Leeronderzoek
S68312 Onderzoekspracticum psychologische surveys
78
S21212 Leeronderzoek
S68312 Onderzoekspracticum psychologische surveys
S69312 Onderzoekspracticum psychologische experimenten
S50317 Bachelorthesis
S50317 Bachelorthesis
S50317 Bachelorthesis
C. Bepalingen ten aanzien van cursusdeelname: ingangsvoorwaarden op cursusniveau
In een aantal gevallen is het met goed gevolg afgelegd hebben van tentamens voorwaarde voor de toelating tot het afleggen van andere tentamens. De student mag niet inschrijven voor de cursus indien er geen certificaten behaald zijn voor de
cursussen die als ingangseis gelden.
Cursus
Ingangseisen
S05271 Onderzoekspracticum psychologisch experiment
S22241 Onderzoekspracticum literatuurstudie
S24221 Onderzoekspracticum nonparametrische data-analyse
S13131 Onderzoekspracticum kwantitatieve data-analyse
S04241 Onderzoekspracticum psychologisch survey
S33331 Seksuologie
S16212 Gespreksvoering
S61321 Klinische gespreksvoering
S28311 Inleiding in conflicthantering en mediation
S50317 Bachelorthesis
S22241 Onderzoekspracticum literatuurstudie +
S24221 Onderzoekspracticum nonparametrische data-analyse
S13131 Onderzoekspracticum kwantitatieve data-analyse +
S05271 Onderzoekspracticum psychologisch experiment +
6 andere modulen uit de propedeuse psychologie
S13131 Onderzoekspracticum kwantitatieve data-analyse
Afgeronde propedeuse Psychologie +
S16212 Gespreksvoering
S48112 Inleiding in de psychologie +
6 andere modulen uit de propedeuse psychologie
Propedeuse psychologie +
S16212 Gespreksvoering +
8 andere modulen uit de postpropedeuse
Propedeuse +
S16212 Gespreksvoering
Afgerond 34 modulen (inclusief vrijstellingen) waaronder:
S13131 Onderzoekspracticum kwantitatieve data-analyse +
S05271 Onderzoekspracticum psychologisch experiment +
S22241 Onderzoekspracticum literatuurstudie +
S24221 Onderzoekspracticum nonparametrische data-analyse +
S31211 Onderzoekspracticum observatie en interview +
S04241 Onderzoekspracticum psychologisch survey
Gebonden keuzeblok en ingangseisen cursussen uit masteropleiding Psychology
Bij de keuze van cursussen uit het gebonden keuzeblok dient de student rekening te houden met de ingangseisen op cursusniveau voor de mastercursussen uit de masteropleiding Psychology:
- S72311 Psychodiagnostiek in de arbeids- en organisatiepsychologie
- S73311 Psychodiagnostiek in de gezondheidspsychologie en
- S74311 Psychodiagnostiek in de klinische psychologie
- S75311 Psychodiagnostiek in de levenslooppsychologie.
Voor deze 4 cursussen is de algemene ingangseis dat de student tenminste 32 modulen heeft afgerond in de bacheloropleiding psychologie inclusief de cursussen:
S23222 Klinische psychologie 1: persoonlijkheidstheorieën en psychopathologie
S20221 Test- en toetstheorie en
S61321 Klinische gespreksvoering
Per cursus gelden bovendien aanvullende ingangseisen:
79
Psychodiagnostiek in de arbeids- en organisatiepsychologie (S72311)
De student dient tenminste 3 modulen afgerond te hebben van de volgende 6:
S28211 Organisatiepsychologie
S29211 Personeelsmanagement
S06231 Ergonomie
S07231 Arbeidspsychologie en -sociologie (per 1-9-2013 uit het aanbod)
S22321 Leren en trainen in organisaties
S28311 Inleiding in conflicthantering en mediation
Psychodiagnostiek in de Gezondheidspsychologie (S73311)
De student dient tenminste 3 modulen afgerond te hebben van de volgende 6:
S47311 Adolescentie: een klinische en gezondheidspsychologische benadering
S32331 Klinische psychologie 2: diagnostiek en therapie
S36311 Gezondheidsgedrag: interactie tussen individu en omgeving
S28311 Inleiding conflicthantering en mediation
S06231 Ergonomie
S33331 Seksuologie
Psychodiagnostiek in de Klinische psychologie
De student dient tenminste 2 modulen afgerond te hebben van de volgende 3:
S32331 Klinische psychologie 2: diagnostiek en therapie
S33331 Seksuologie
S47311 Adolescentie: een klinische en gezondheidspsychologische benadering
Psychodiagnostiek in de levenslooppsychologie
De student dient de volgende 3 modulen afgerond te hebben:
S10131 Ontwikkelingspsychologie: het begin van de levensloop
S32331 Klinische psychologie 2: diagnostiek en therapie
S47311 Adolescentie: een klinische en gezondheidspsychologische benadering
Raadpleeg de uitvoeringsregeling van de Masteropleiding Psychology 2013-2014 voor alternatieve inbreng
D. Inbreng mastercursussen en individuele regelingen
1. Het is niet toegestaan om mastercursussen uit de op de bacheloropleiding aansluitende mastervariant(en) op te nemen
in de vrije ruimte van de bacheloropleiding, tenzij het een cursus betreft die noodzakelijk is voor de toelating tot de GZopleiding èn die niet voorkomt in de uiteindelijk te kiezen mastervariant.
2. Indien voldaan wordt aan de ingangseisen op cursusniveau, is inbreng van cursussen van andere masteropleidingen
van de Open Universiteit in de vrije ruimte van de bacheloropleiding Psychologie toegestaan, tenzij inschrijving voor
deze cursussen is voorbehouden aan studenten die formeel zijn toegelaten tot de masteropleiding waarvan die cursussen deel uitmaken.
E. Bepalingen ten aanzien van aanschuifonderwijs
1. De student moet voordat hij een cursus bij een instelling voor Hoger onderwijs gaat volgen schriftelijk toestemming
vragen voor de inbreng van een bepaalde cursus in de bacheloropleiding Psychologie.
Een verzoek om toestemming wordt door de student gericht aan de Facultaire toetsingscommissie (FTC) van de faculteit psychologie.
2. De student dient tegelijkertijd de Engelstalige benaming van de betreffende cursus aan te leveren.
3. De FTC zorgt voor een schriftelijke reactie aan de student. In deze reactie wordt altijd vermeld voor hoeveel studiepunten die desbetreffende cursus kan worden ingebracht. Indien de toestemming wordt verleend, doet de FTC daarvan
ook mededeling aan de Commissie voor examens.
4. De toestemming zoals bedoeld onder punt 1 geldt alleen voor de desbetreffende opleiding.
Toestemming wordt alleen dan verleend wanneer er sprake is van duidelijke samenhang tussen enerzijds het
in te brengen onderwijs en anderzijds (de doelstellingen van) de betreffende opleiding aan de Open Universiteit.
5. De student moet, tenzij anders is bepaald, zelf zorg dragen voor inschrijving, betaling en dergelijke aan de andere
universiteit; de Open Universiteit heeft geen inspanningsverplichting en draagt geen enkele verantwoordelijkheid met betrekking tot de inschrijving of andere contacten met de andere instelling.
80
6. De student moet zo spoedig mogelijk na het behalen van de tentamen(s) zijn tentamenbriefje(s) van de andere universiteit samen met de toestemmingsbrief zoals bedoeld onder punt 1, overleggen aan de Facultaire toetsingscommissie
Psychologie.
7. Het verzoek om een cursus te mogen inbrengen via aanschuifonderwijs mag ook achteraf ingediend worden.
De student loopt dan de kans dat hiervoor geen toestemming wordt verleend.
Voor algemene bepalingen over aanschuifonderwijs wordt verwezen naar het algemene deel van de OER 2013-2014 voor
de bacheloropleiding Psychologie, artikel 28. De faculteit Psychologie biedt in het kader van de OER 2013-2014 binnen de
genoemde voorwaarden de mogelijkheid tot het inbrengen van aanschuifonderwijs in de vrije ruimte. Via aanschuif-/serviceonderwijs zijn maximaal 21,5 studiepunten in te brengen.
F. Compensatorische regeling
Voor de in artikel 25 van de Nadere regels inrichting tentamens en examens vastgelegde compensatorische regeling (één 5
in de propedeuse toegestaan en één 5 in de postpropedeuse of in de vrije ruimte) zijn uitgezonderd:
1. De afsluiting van de propedeuse: de cursus Onderzoekspracticum literatuurstudie (S22241)
2. De afsluiting van de bacheloropleiding: de cursus Bachelorthesis (S50317).
3. De cursussen die deel uitmaken van eisen voor de basisaantekening Psychodiagnostiek; ook als deze cursussen niet
ingebracht worden voor de Basisaantekening Psychodiagnostiek moeten de onderstaande cursussen met een voldoende afgerond zijn:
- Klinische psychologie 1: persoonlijkheidstheorieën en psychopatalogie (S23222)
- Biologische grondslagen: neuropsychologie en psychofarmacologie (S25221)
- Gespreksvoering (S16212)
- Onderzoekspracticum observatie en interview (S31211)
- Test- en toetstheorie (S20221)
- Selectiepsychologie: selectie en assessment (S14331)
- Klinische psychologie 2: diagnostiek en therapie (S32331)
- Seksuologie (S33331)
- Klinische gespreksvoering (S61321).
G. Geldigheidsduur tentamens
De geldigheidsduur van de tentamens van de wo-bacheloropleiding Psychologie bedoeld in artikel 11 van de OER
2013-2014 voor de wo-bacheloropleiding Psychologie is onbeperkt.
Getuigschriften en diploma’s die afgegeven zijn vóór 1991 geven geen recht op vastgestelde standaard vrijstellingsprogramma’s.
H.Hardheidsclausule
Voor zover er zich onverhoopt gevallen mochten voordoen, waarin de uitvoeringsregeling niet voorziet, wordt verwezen
naar het bepaalde in artikel 32 van de OER 2013-2014 voor de bacheloropleiding Psychologie.
I.Slotbepaling
Aldus vastgesteld door de decaan op 13 maart 2013.
81
Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en
examenregeling 2013-2014
WO masteropleiding Psychologie
De uitvoeringsregeling treedt in werking per 1 september 2013 en heeft een zelfde werkingsduur als de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2013-2014 voor de wo-masteropleiding Psychology met de varianten Arbeids- en organisatiepsychologie, Gezondheidspsychologie, Klinische psychologie en Levenslooppsychologie.
A. Toelating tot de wo-masteropleiding Psychology
De masteropleiding omvat 4 varianten: Arbeids- en organisatiepsychologie, Gezondheidspsychologie, Klinische psychologie en Levenslooppsychologie.
- Een afgeronde wo-bachelor of science opleiding Psychologie van de Open Universiteit biedt, zonder dat nadere eisen
gelden, toelating tot de door de student gewenste variant van deze masteropleiding. Indien de student nog niet beschikt over een certificaat of vrijstelling voor de cursus Klinische gespreksvoering (S61321) wordt deze cursus op grond
van een uitvoeringsregeling óf door middel van een individuele regeling in plaats van een wo-mastercursus opgenomen
in het studiepad van de varianten Arbeids- en organisatiepsychologie of Gezondheidspsychologie. Zie B. Overgangsmaatregelen.
Deze overgangsmaatregel wordt gehanteerd aangezien de cursus Klinische gespreksvoering (S61321) sinds1 september
2009 van de master- naar de bacheloropleiding is verplaatst.
- In alle andere gevallen beslist de Commissie voor de Examens op advies van de Facultaire toetsingscommissie (FTC) of,
en zo ja onder welke voorwaarden, een student tot de masteropleiding kan worden toegelaten. Dit kan eventueel door
middel van een ‘schakelprogramma op maat’. In beginsel bedraagt de omvang van een schakelprogramma voor studenten maximaal 14 en minimaal 1 module.
B.
Overgangsmaatregelen op cursus- respectievelijk opleidingsniveau
Ten aanzien van de in de OER 2013-2014 opgenomen gereviseerde cursussen geldt dat studenten die zich voor een ‘oude’
versie van de cursus hebben ingeschreven voordat de gereviseerde versie beschikbaar komt, de ‘oude’ versie kunnen
inbrengen. Deze regeling is van toepassing als geen specifieke regeling is opgenomen. De oude cursus en de gereviseerde
cursus zijn wederzijds uitsluitend.
Managementcoaching (S65312)
Een certificaat of vrijstelling voor deze cursus wordt ingebracht op de cursussen Coachen van managers (S27311) en
Groepen in organisaties (S30211).
Klinische gespreksvoering (S61321)
Deze cursus is sinds 1 september 2009 verplaatst naar de bacheloropleiding Psychologie.
Studenten die geen certificaat (of vrijstelling) voor Klinische gespreksvoering (S61321) hebben ingebracht in hun bacheloropleiding, dienen deze cursus alsnog in de masteropleiding af te ronden als zij kiezen voor de variant Arbeids- en organisatiepsychologie of Gezondheidspsychologie. Deze cursus wordt dan als volgt in
het studiepad ingebracht in plaats van de cursus:
Variant
Arbeids- en organisatiepsychologie
Gezondheidspsychologie
Inbreng op:
Interventies bij organisatieverandering (S63321)
Gezondheidspsychologische interventies (S64332)
In dit geval dient de student ook nog de cursus Gezondheidsgedrag:
interactie tussen individu en omgeving (S36311) af te ronden
Klinische gespreksvoering (S61321) in de mastervarianten Klinische psychologie en Levenslooppsychologie
In de mastervarianten Klinische psychologie en Levenslooppsychologie dienen studenten die de diagnostiekstage gaan
doen en in aanmerking willen komen voor de Basisaantekening Psychodiagnostiek, de cursus Klinische gespreksvoering
(S61321) afgerond te hebben. De cursus wordt niet gecompenseerd met een andere cursus uit deze variant.
82
Testpracticum psychodiagnostiek (S62321)
Deze cursus is in de vier mastervarianten vervangen door:
- Psychodiagnostiek in de arbeids- en organisatiepsychologie (S72311)
- Psychodiagnostiek in de gezondheidspsychologie (S73311)
- Psychodiagnostiek in de klinische psychologie (S74311)
- Psychodiagnostiek in de levenslooppsychologie (S75311).
Studenten kunnen een certificaat of vrijstelling voor de cursus Testpracticum psychodiagnostiek (S62321) inbrengen op de
nieuwe cursus Psychodiagnostiek van hun mastervariant.
Patiëntenvoorlichting en chronische ziekten (S70321)
Sinds 1-9-2010 is de cursus Patiëntenvoorlichting en chronische ziekten (S70321) vervangen door de cursus Adaptatie en
gedragsverandering bij chronisch zieken (S76311). Studenten die de cursus Patiëntenvoorlichting en chronische ziekten
(S70321) hebben afgerond kunnen het resultaat inbrengen op de nieuwe cursus.
C. Wederzijdse uitsluitingen op cursusniveau
Elkaar wederzijds uitsluitende cursussen mogen niet tegelijk in de masteropleiding worden ingebracht.
Cursus
Wederzijds uitsluitend met:
Managementcoaching (S65312)
Patiëntenvoorlichting en chronische ziekten (S70321)
Testpracticum Psychodiagnostiek (S62321)
Coachen van managers (S27311)
Adaptatie en gedragsverandering bij chronisch zieken (S76311)
Psychodiagnostiek in de arbeids- en organisatiepsychologie (S72311)
Psychodiagnostiek in de gezondheidspsychologie (S73311)
Psychodiagnostiek in de klinische psychologie (S74311)
Psychodiagnostiek in de levenslooppsychologie (S75311)
D. Bepalingen ten aanzien van cursusdeelname
Ingangsvoorwaarden op cursusniveau
Psychodiagnostiek
Voor de cursussen Psychodiagnostiek in de vier mastervarianten is de algemene ingangseis dat de student tenminste 32
modulen heeft afgerond in de bacheloropleiding psychologie inclusief de cursussen:
S23222 Klinische psychologie 1: persoonlijkheidstheorieën en psychopathologie
S20221 Test- en toetstheorie
S61321 Klinische gespreksvoering
Per cursus gelden bovendien aanvullende ingangseisen:
Psychodiagnostiek in de arbeids- en organisatiepsychologie (S72311)
De student dient naast de algemene ingangseis tenminste 3 modulen afgerond te hebben van de volgende 6:
S28211 Organisatiepsychologie
S29211 Personeelsmanagement
S06231 Ergonomie
S07231 Arbeidspsychologie en –sociologie (per 1-9-2013 uit het aanbod)
S22321 Leren en trainen in organisaties
S28311 Inleiding in conflicthantering en mediation
83
Psychodiagnostiek in de gezondheidspsychologie (S73311)
De student dient naast de algemene ingangseis tenminste 3 modulen afgerond te hebben van de volgende 6:
S47311 Adolescentie: een klinische en gezondheidspsychologische benadering
S32331 Klinische psychologie 2: diagnostiek en therapie
S36311 Gezondheidsgedrag: interactie tussen individu en omgeving
S28311 Inleiding conflicthantering en mediation
S06231 Ergonomie
S33331 Seksuologie
Psychodiagnostiek in de klinische psychologie (S74311)
De student dient naast de algemene ingangseis tenminste 2 modulen afgerond te hebben van de volgende 3:
S32331 Klinische psychologie 2: diagnostiek en therapie
S33331 Seksuologie
S47311 Adolescentie: een klinische en gezondheidspsychologische benadering
Psychodiagnostiek in de levenslooppsychologie (S75311)
De student dient naast de algemene ingangseis de volgende 3 modulen afgerond te hebben:
S10131 Ontwikkelingspsychologie: het begin van de levensloop
S32331 Klinische psychologie 2: diagnostiek en therapie
S47311 Adolescentie: een klinische en gezondheidspsychologische benadering
Stage
Voor alle varianten geldt dat u de bacheloropleiding Psychologie moet hebben afgerond. Om in te kunnen schrijven moet
u formeel zijn toegelaten tot de masteropleiding. Daarnaast gelden voor onderstaande stagevormen aanvullende eisen:
1. Diagnostiekstage: de cursus Psychodiagnostiek (S72311, S73311, S74311 of S75311) en de cursus Klinische gespreksvoering (S61321) moeten afgerond zijn
2.Interventiestage
- variant Arbeids- en organisatiepsychologie: de cursus Interventies bij organisatieverandering (S63321) moet afgerond zijn
- variant Gezondheidspsychologie: de cursus Gezondheidspsychologische interventies (S64332) moet afgerond zijn.
Onderzoekspracticum scriptieplan
Om in te kunnen schrijven moet u formeel zijn toegelaten tot de masteropleiding.
Empirisch afstudeeronderzoek: scriptie
Om in te kunnen schrijven moet u het Onderzoekspracticum scriptieplan (S71332) met een voldoende hebben afgerond.
E. Inbreng mastercursussen en individuele regelingen
Indien een certificaat of vrijstelling voor een mastercursus is ingebracht in de bacheloropleiding Psychologie, tellen de
studiepunten van deze mastercursus niet nog een keer mee in de masteropleiding Psychology. Voor het ontstane tekort in
de masteropleiding zal de faculteit vervangende cursussen aanwijzen.
F. Bepalingen ten aanzien van aanschuifonderwijs
Niet van toepassing.
G. Compensatorische regeling
Conform artikel 20a van de Nadere regels inrichting tentamens en examens is inbreng van een 5 niet toegestaan, noch in
de masteropleiding, noch in een schakelprogramma.
H. Geldigheidsduur tentamens
De geldigheidsduur van de tentamens van de wo-masteropleiding Psychology bedoeld in 11 van de OER 2013-2014 voor
de wo-masteropleiding Psychology is onbeperkt.
Getuigschriften en diploma’s die afgegeven zijn vóór 1991 geven niet automatisch recht op toelating tot de master.
84
I.Hardheidsclausule
Voor zover er zich onverhoopt gevallen mochten voordoen, waarin de uitvoeringsregeling niet voorziet, wordt verwezen
naar het bepaalde in artikel 31 van de OER 2013-2014 voor de wo-masteropleiding Psychology.
J.Slotbepaling
Aldus vastgesteld door de decaan op 13 maart 2013.
85
Procedures en regelgeving
OER en Uitvoeringsregelingen
In de Onderwijs en examenregeling (OER) staat het onderwijsprogramma beschreven en de rechten en
plichten van de student. Onderdeel van de OER zijn de Uitvoeringsregelingen waarin voor elke opleiding
de specifieke bepalingen zijn opgenomen. Deze regelingen kunt u downloaden van de website.
www.ou.nl/documenten
Getuigschriften
De Open Universiteit verstrekt de volgende getuigschriften: een dossierverklaring, een propedeuse-,
bachelor-, en mastergetuigschrift.
www.ou.nl/getuigschrift
Compensatorische regeling
Studenten die een propedeuse-, of bachelorgetuigschrift aanvragen kunnen gebruikmaken van een
compensatorische regeling. De algemene regeling is vastgelegd in art 20a van de Nadere regels inrichting tentamen en examen 2013-2014. De volledige tekst van dit artikel en van de Nadere regels kunt u
downloaden op de website.
www.ou.nl/tentamen
Beroepsprocedure en bezwaarprocedure
Bij het College van beroep voor de examens kan binnen zes weken (administratief ) beroep worden
ingesteld tegen o.a. beslissingen van de Commissie voor de examens of een examinator. Voorbeelden
van een beslissing zijn: een individuele tentamenuitslag, een vrijstellingsbeslissing of een toelatingsbeslissing tot een wo-masteropleiding.
Bezwaar kan gemaakt worden tegen een besluit, genomen door of namens het College van bestuur,
waar-tegen geen (administratief ) beroep mogelijk is. Deze besluiten kunnen betrekking hebben op
bijvoorbeeld: de inschrijving, het cursusgeld.
Klachtencommissie
Voor klachten, waarvoor u geen beroep of bezwaar kunt aantekenen, bijvoorbeeld over de dienstverlening of de wijze waarop u bent behandeld, kunt u terecht bij de Klachtencommissie. Meld uw klacht
eerst bij Service en informatie. Wordt uw klacht daar niet naar tevredenheid verholpen, dan kunt u
schriftelijk een formele klacht indienen.
Uitgebreide informatie rondom beroep, bezwaar en klachten en de benodigde formulieren kunt u
vinden op de website.
www.ou.nl/procedures
Vertrouwenspersonen ongewenste omgangsvormen
De Open Universiteit heeft vertrouwenspersonen aangesteld die kennis hebben van de organisatie en
de problemen die zich daarin kunnen voordoen. Als u hulp nodig heeft bij het oplossen van een probleem van ongewenst gedrag tijdens de studie kunt u contact opnemen met een van de vertrouwenspersonen via [email protected], of kijk op onze website voor meer informatie.
www.ou.nl/vertrouwenspersonen
Alle bovenstaande informatie is ook verkrijgbaar in de studiecentra of telefonisch aan te vragen bij de
afdeling Service en informatie, T 045 - 576 28 88.
86
87
Service en informatie
Heeft u vragen over uw studie of wilt u informatie over
het dichtstbijzijnde studiecentrum? Neem dan contact op
met een van onze medewerkers of kijk op de website voor
onze bereikbaarheid.
T +31 (0)45 - 576 2888
www.ou.nl/directcontact
www.ou.nl/studiecentra
Colofon
Open Universiteit
Redactie
Faculteit Psychologie
Onderwijs Service Centrum
Ontwerp en fotografie decanen
Team Visuele Communicatie
Valkenburgerweg 177, 6419 AT Heerlen - NL
Postbus 2960, 6401 DL Heerlen - NL
Aan deze uitgave kunnen geen rechten
worden ontleend.
Juni 2013
88
Overige studiegidsen van de Open Universiteit
cultuurwetenschappen
informatica
managementwetenschappen
rechtswetenschappen
natuurwetenschappen
801585213081
onderwijswetenschappen
Faculteit Psychologie bezoekadres: Valkenburgerweg 177, 6419 AT Heerlen
postadres: Postbus 2960, 6401 DL Heerlen, T +31 (0)45 - 576 2888 www.ou.nl/psychologie
Download
Random flashcards
fff

2 Cards Rick Jimenez

mij droom land

4 Cards Lisandro Kurasaki DLuffy

Create flashcards