par2 De Centrale

advertisement
Hoofdstuk 4 Afstemming geregeld
In deze ppt vind je de sheets die in de les
gebruikt zijn als ondersteuning van de lesstof.
Je kunt de linkje naar de site bioplek nog eens
bekijken.
Let op deze ppt is een hulpmiddel maar omvat niet
de gehele stof.
Succes.
§2 De Centrale
Hersenen worden goed beschermd door de schedel
Om de hersenen liggen 3 vliezen
• buitenste vlies: hard taai bindweefsel
• middelste vlies: veerkrachtig weefsel en dicht net van
bloedvaten
• binnenste vlies, zacht, dun en rijk aan bloedvaten
Tussen het middelste en binnenste vlies ligt vocht.
Stootkussen om kwetsbare hersenweefsel
§2 De Centrale
Hersenen zijn onder te verdelen in:
• grote hersenen
• kleine hersenen
• hersenstam
§2 De Centrale
Grote hersenen
• Walnoot met grijze iets roze kleur
• Verdeelt in linker er rechter helft
• Buitenkant heet schors  liggen de
cellichamen van de zenuwcellen (grijze massa)
• Binnenkant heet merg  uitlopers van zenuwcellen bevat
geen bloedvaten (witte massa, mergschede geeft witte kleur)
• Oppervlakte sterk geplooid, diepe groeve (meer
oppervlakte)
• Gespecialiseerde centra: gezicht, gehoor, beweging
lichaamsdelen enz.
• Gedrag en emoties en geheugen ook in grote hersenen
§2 De Centrale
kleine hersenen:
• Achterkant onder grote hersenen
• Sterk geplooid
• Bevatten veel schakelcellen in schors
• Zorgen voor fijne afstemming
• Info uit evenwichtsorgaan en ogen worden gebruikt voor
afstemming spieren
• Coördineren alle impulsen voor beweging
• Kleine hersenen maken het mogelijk dat je bepaalde
bewegingen automatisch doet
§2 De Centrale
hersenstam:
• Ligt tussen grote hersenen en ruggenmerg
• Bevind zich de kruising van uitlopers van zenuwbanen
waardoor rechterdeel van hersenen in contact staat met
linker deel lichaam en andersom
• Regelcentra voor functies die nodig zijn om te overleven:
ademhaling, voedselvertering, bloedsomloop
• Tevens slapen en wakker zijn
§2 De Centrale
ruggenmerg:
• Beschermd door ruggenwervels
• In ruggenmerg grijze massa met cellichamen
• Beschermd door 3 vliezen
• Middelste vlies voor doorbloeding
• Wervels die verschuiven: dwarslaesie
• Tussenwervelschijven die verschuiven: hernia
§2 De Centrale
Op www.bioplek.org staan animaties die aansluiten bij
de lesstof.
•
http://www.bioplek.org/animaties/zenuwstelsel/reflexboog.html
•
http://www.bioplek.org/animaties/zenuwstelsel/kniepeesreflex.html
Tel het aantal F- en in de volgende tekst
FINISHED FILES ARE THE RESULT OF YEARS OF SCIENTIFIC COMBINED WITH THE
EXPERIENCE OF YEARS.
Het zijn er in totaal 6.
FINISHED FILES ARE THE RESULT OF YEARS OF SCIENTIFIC COMBINED WITH THE
EXPERIENCE OF YEARS.
Verklaring:
Je hersenen besteden weinig aandacht aan woorden
die voor de betekenis van een zin niet cruciaal zijn,
zoals het Engelse woord 'OF'.
§3 Neurotransmitters in de hoofdrol
zenuwcellen:
• Geleiden impulsen door je lichaam
• Vergelijkbaar met omvallen dominostenen
• Dunne uitlopers snelheid enkele centimeters per seconde
• Dikke uitlopers snelheid 150 meter per seconde
• Impuls wordt doorgegeven tot de synaps
§3 Neurotransmitters in de hoofdrol
Synaps:
• Smalle spleet tussen membraan van de uiteinde van de
uitloper en het membraan van de volgende cel
• Al de impuls bij de synaps aankomt worden blaasjes met
neurotransmitter in de spleet tussen de twee cellen
losgelaten
• Als er voldoende neurotransmitters in de spleet zijn is dit
een prikkel voor de volgende cel ontstaat er een impuls
• Neurotransmitters worden snel weer opgenomen en werken
dus kort.
§3 Neurotransmitters in de hoofdrol
Synaps:
http://www.bioplek.org/animaties/zenuwstelsel/synaps.html
§3 Neurotransmitters in de hoofdrol
Pijn:
• Een van de berichten die zenuwen doorgeven
• Waarschuwt lichaam (in veiligheid brengen of rust nemen)
• In je hersenen ligt pijncentrum dat info uitwisselt met
hersenschors (bewust worden van pijn)
• In centrale zenuwstelsel kunnen pijnprikkels worden
gestimuleerd of geremd
• Dit doe je soms zonder erbij na te denken (hoofd stoten
wrijven, zenuwen bezet even geen pijn)
• Tevens kunnen hersenen signalen sturen naar ruggenmerg
om pijnprikkels te blokkeren (geblesseerde voetballer die
door speelt of marathon loper die blijft rennen tot finish)
§3 Neurotransmitters in de hoofdrol
Pijn te heftig  bestrijden met medicijn (pijnstiller):
• Morfine: werken op cellen in centrale zenuwstelsel
(lijkt veel op remmende neurotransmitter die je hersenen
ook maken)
• Aspirine / paracetamol: werkt in perifere zenuwstelsel
(plaatsen waar een zenuwuiteinde in het pijnlijke gebied
liggen)
• Ruggenprik: Zenuw onderbreken
(blokkade door verdovende vloeistof op of vlak bij de
zenuwuiteinde te spuiten)
§3 Neurotransmitters in de hoofdrol
Drugs hebben effect op zenuwstelsel:
Drugs
Heroïne
Cocaïne
Ecstasy
(XTC)
Alcohol
Effect op
gevolg
neurotransmitter
gevaar
§3 Neurotransmitters in de hoofdrol
Drugs hebben effect op zenuwstelsel:
Drugs
Effect op
gevolg
neurotransmitter
gevaar
Heroïne
Bootst werking na
Geen pijn, angst,
honger, kou
ontwenningsverschijnselen
, lichamelijk verslavend
Cocaïne
Langer werkzaam
Stimuleert effect
zenuwstelsel
opgewekt vol
zelfvertrouwen
Paranoia, Psychose,
depressie, uitputting, hart,
verslavend
Ecstasy
(XTC)
Alcohol
Bevorderd afgifte
Minder geremd
gevoel extra
energie
Verhitting, depressief,
aantasting geheugen,,
concentratie, stemmingen
Remt werking
zenuwstelsel
Vertraagd
reactie, maakt
overmoedig
Te veel: bewusteloos
Te vaak: verschrompelen
hersenen
§4 Hormonen
orgaan
hormoon
effect
§4 Hormonen
orgaan
hormoon
effect
schildklier
thyroxine
Regelt stofwisseling
bijnier
geslachtshormonen
adrenaline
Verschillen in lichaamsbouw jongens en
meisjes
Hartslag en ademhaling omhoog
Alvleesklier (eilandjes
van Langerhans)
Insuline
Suiker wordt opgenomen
Eierstokken
oestrogeen,
progesteron
Remmende werking hypofyse
Sec. gesl. kenmerken
Teelballen
testosteron
Remmende werking hypofyse Sec. gesl.
Kenmerken
Hypofyse
FSH en LH
Stimuleren van andere hormoonklieren
Schildklier, geslachtorganen
Download
Random flashcards
Rekenen

3 Cards Patricia van Oirschot

Test

2 Cards oauth2_google_0682e24b-4e3a-44be-9bca-59ad7a2e66a4

Create flashcards