het begrip DSM IV het begrip comorbiditeit

advertisement
3-11-2009
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november 2009
kinderen en adolescenten op school
&
psychiatrische stoornissen
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
‘ze zeggen dat ik gek ben’bij
den bosch
2009
•stoornissen
stoornissen
de2 november
algemene
schooljeugd
•definitie
definitie stoornissen
•normale
normale ontwikkeling
•ontstaan
ontstaan stoornissen
•diagnostiek
diagnostiek
•samenvatting
samenvatting
‘ze zeggen dat ik gek ben’bij
den bosch
2009
•stoornissen
stoornissen
de2 november
algemene
schooljeugd
•gedragsstoornissen
gedragsstoornissen en adhd: 44-9%
•emotionele
emotionele stoornissen: 55-8%
•ontwikkelingsstoornissen:
ontwikkelingsstoornissen: 11-3%
•eet
eeteet- en slaapstoornissen e.d.: 33-6%
•enige
enige stoornis: 88-15%
theo doreleijers, kinder- en jeugdpsychiater, vumc/de bascule amsterdam
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
‘ze zeggen dat ik gek ben’bij
den bosch
2009
•stoornissen
stoornissen
de2 november
algemene
schooljeugd
•definitie
definitie stoornissen
• toestanden
• waarbij het vermogen om om te gaan
• met allerlei ervaringen, situaties of emoties
• ontregeld is
• waardoor gedrags- of emotionele problemen ontstaan
• in zó ernstige mate
• dat iemand er niet meer door kan functioneren
• en eronder lijdt of anderen eronder doet lijden
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
‘ze zeggen dat ik gek ben’bij
den bosch
2009
•stoornissen
stoornissen
de2 november
algemene
schooljeugd
•definitie
definitie stoornissen
stoornissen
•normale
normale ontwikkeling
•verschillende
verschillende stoornissen
•diagnostiek
diagnostiek
•samenvatting
samenvatting
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november 2009
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november 2009
het begrip DSM IV
het begrip comorbiditeit
- standaardisatie
- ernst van de stoornis
- aan de hand van criteria
- functioneringsniveau kind
- op vijf aspecten
- behandelbaarheid stoornis
- voor praktijk en wetensch.onderzoek
- prognose
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
biopsychosociale ontwikkeling kk &
adol
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november 2009
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november 2009
0 jr
aanleg gezin/opvoeding
10 jr
school
20 jr
media
maatsch/cultuur
1
3-11-2009
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november
2009
biopsychosociale
ontwikkeling
kk &
adol
cognities
emoties
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november
2009
biopsychosociale
ontwikkeling
kk &
adol
relaties
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november
2009
biopsychosociale
ontwikkeling
kk &
adol
relaties
emoties
omgang met genotmiddelen
omgang
met genotmiddelen
mentale
relaties
motoriek
retardatie
cognities
cognities
0 jr
10 jr
aanleg gezin/opvoeding
school
20 jr
media
maatsch/cultuur
biopsychosociale ontwikkeling
emotionele
stagnatie/stoornissen
0 jr
aanleg gezin/opvoeding
maatsch/cultuur
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november 2009
zelfcontrole
relaties
0 jr
aanleg gezin/opvoeding
10 jr
school
20 jr
media
maatsch/cultuur
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
biopsychosociale ontwikkeling kk &
adol
affectregulatie
‘ze zeggen dat ik gek ben’bij
den bosch
2009
•stoornissen
stoornissen
de2 november
algemene
schooljeugd
•definitie
definitie stoornissen
•normale
normale ontwikkeling
•ontstaan
ontstaan stoornissen
•diagnostiek
diagnostiek
•samenvatting
samenvatting
omgang
met genotmiddelen
emotionele
stoornissen
0 jr
10 jr
20 jr
0 jr
aanleg gezin/opvoeding
school
media
10 jr
20 jr
maatsch/cultuur
aanleg gezin/opvoeding
school
media
maatsch/cultuur
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november 2009
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november 2009
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november 2009
interactie genetica / omgeving
combinatie van een aangeboren minder prikkelbaar autonoom zenuwstelsel
met verwaarlozing leidt op 10 -jarige leeftijd al tot meer agressief gedrag
Raine, Mednick, Brennan en Venables ea
(1994, 1996, 1997)
vroege zwangerschapsperiode
directe of indirecte somatisch toxische invloeden
met latere schade voor psychisch functioneren
combinatie van passieve variant van het MoA -gen en kindermishandeling
- chemicaliën:
chemicali n: oplosmiddelen, pcb’s,
pcb s, lood
leidt tot meer gewelddadigheid
Caspi A, McClay J, Moffitt TE, et al. (2002)
- (afgeleiden van) hormonen: DES, oestrogenen, corticosteroiden
Science 297 (8): 851-854
media
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
emoties
school
20 jr
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november 2009
cognities
10 jr
hersenletsel
omgang met genotmiddelen
samenhang verwaarlozing, reparatief gedrag moederdier en (ir)reversibel
agressief gedrag
M Schmidt, MS Oitzl, S Levine, ER de Kloet (2002)
Dev. Brain Research 139, 39-49
vroege zwangerschapsperiode
psychisch toxische invloeden
- algemene angsten
- zwschapzwschap-specifieke angsten
- neurotransmitters
- andere geneesmiddelen: amfetamines, propanolol, barbituraten,
pijnstillers, diazepam, oxytocine
- nicotine, alcohol, opiaten, marihuana, coke
swaab et al. 2001
2
3-11-2009
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november 2009
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november 2009
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november 2009
vroege zwangerschapsperiode
the development aggression/antisoc beh.
>> postnatal period: baby/toddler/schoolkid
vroege zwangerschapsperiode
psychisch toxische invloeden
irritable baby: crying, cannot console itself
moeders die veel stress ervaren tijdens hun
(vroege) zwangerschap dragen een foetus die gekenmerkt
zij lopen een verhoogd risico op het krijgen
van een kind dat zich minder goed kan aanpassen aan
wordt door meer lichaamsbewegingen, een hogere
een nieuwe omgeving, moeilijker gedrag vertoont en
hartslagvariabiliteit, kortere perioden van diepe slaap en
bovendien een achterstand heeft in zijn psychomotoire
meer waaktoestanden
mother: cannot read cues
over stimulating
emot. diffic. toddler: low frustr. tolerance, over active
mother overresponsive
ontwikkeling
huizink e.a., 2001; robles de medina, 2004; van den berg e.a. 2005
does not demand
huizink e.a., 2001; robles de medina, 2004; van den berg e.a. 2005
conduct disord. schoolkid: aggress, whining, disobe
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november 2009
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november 2009
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november 2009
voorlopige resultaten onderzoek onder twaalfminners
resultaten cortisol dagcurve (popma 2006)
(van domburgh, geluk et al.)
resultaten cortisol stressrespons (popma 2006)
psychopathologie
4
60%
3,5
12
NC (n = 32)
10
DP- (n = 61)
8
DP+ (n = 20)
50%
3
cortisol (nmol/l)
cortisol (nmol/l)
14
6
4
40%
2,5
30%
2
20%
1,5
NC (n = 30)
DP- (n = 45)
DP+ (n = 21)
1
2
0,5
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
time
20,3%
15,6%
4,5%
0%
adhd (disc)
prepare speaking
0
24,9%
10%
dbd (disc) pdd
(visk)
depressie
(kdvk)
0
-40
-30
-20
-10
0
10
20
30
40
50
60
70
80
time
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november 2009
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november 2009
resultaten: delinquent- en risico gedrag
(van domburgh, geluk et al.)
T0 (%)
T1 (%)
delinquent gedrag (min. 4 of meer delicten)
15.9
13.9
spijbelen
9.9
15.0
6.3
6.9
van school naar huis gestuurd
8.7
13.8
roken
13.5
15.0
alcohol
12.3
15.0
.4
4.1
weglopen
drugs
•6.6% rapporteert op zowel T0 als T1 veel delinquent gedrag
•van deze groep heeft 75% een ext. stoornis
•van de groep die op 1 van de 2 metingen een hoge score
heeft, heeft 48.5% een ext. stoornis
psychische en gedragsproblemen van
marokkaanse kinderen (Carmen Paalman, Marcia Adriaansen)
– prevalentie van emotionele én gedragsproblemen bij
Marokkaanse jongeren ~ prevalentie bij Nl jongeren
– leerkrachten rapporteren 2 keer zoveel gedragsproblemen
bij Marokkaanse kinderen als bij Nl kinderen
– acculturatie bij jongens lijkt
géén factor, bij meisjes wel;
– vaker sprake van autoritaire
opvoeding dan bij nl kk
– jongeren die discriminatie
ervaren > meer gedragsprobl.
– identificatie met islam >
minder gedragsproblemen.
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november 2009
relevantie voor school
- symptomen:
- angst, somberheid, agressie, contactproblemen,
moeheid, druk gedrag
- niveau van functioneren:
- spijbelen, prestaties, relaties peers/leerkrachten
- gezin / vrije tijd:
- sociale situatie, ziekte, rouw, scheiding, stoornissen
- andere kinderen
- sport, clubs
- middelen gebruik / misbruik
- eerdere hulpverlening / politie- en justitiecontatcen
3
3-11-2009
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
CAPVUMCA Child and Adolescent Psychiatry VU University medical center Amsterdam
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november 2009
‘ze zeggen dat ik gek ben’ den bosch 2 november 2009
boodschap:
- spreek het kind / de jongere aan op zijn gedrag
- werk met standaard instrumenten
- vertrouw op uw gezond verstand
- maar niet zonder meer en niet altijd
- intercollegiaal overleg, consultatie
- betrek ouders
- monitoring
- begeleid hen naar een verwijzing
- werk op school met protocollen
- onderhoud een vaste relatie met hulpverlening
dank voor uw
aandacht:
[email protected]
4
Download
Random flashcards
Rekenen

3 Cards Patricia van Oirschot

Test

2 Cards oauth2_google_0682e24b-4e3a-44be-9bca-59ad7a2e66a4

kinderdagverblijf Wiekwijs

2 Cards oauth2_google_7b80f232-43ab-4a38-be6e-61287e4cdb0a

Create flashcards