1 wie vermoorde koning `toet`

advertisement
WIE VERMOORDE KONING ’TOET’ ??
!
De persmedewerker van het Rijksmuseum voor Volkenkunde uit
Leiden betrad het podium.
!
”Op de Röntgenfoto’s is duidelijk een gat in het achterhoofd van de
schedel te zien. Wij komen tot de conclusie dat hij aan een
onnatuurlijke dood is gestorven…”
!
!
!
”Is hij vermoord?!?!”, schreeuwde een journalist vanaf de perstribune.
”Door wie is hij vermoord? Wie is de moordenaar? Waarom?”, riep een groep
waarnemers vanuit de toegestroomde menigte.
”Wij…wij…weten het niet.”
Introductie
!!
!
London - Engeland anno 1968 - het is vierenzestigjaar geleden sinds één van de belangrijkste archeologische
ontdekking ooit: het vinden van het graf van Farao Toetanchamon. Archeologen en medisch specialisten hebben
lange tijd de resten, het stoffelijk overschot van deze vergeten Farao, die niet veel meer was dan een voetnoot in
de de geschiedenis boeken van het oude Egypte, onderzocht.
!
Begin jaren zestig werd het verzoek van de onderzoekers om zijn dood te onderzoeken gehonoreerd en zijn er
voor die tijd met de nieuwste technieken röntgenfoto’s van het gemummificeerde lichaam gemaakt. Nu acht
jaar later trekken de onderzoekers de conclusie dat de doodsoorzaak van Toetanchamon onder twijfelachtige
omstandigheden heeft plaats gevonden. De onderzoekers komen tot deze conclusie doordat op de
röntgenfoto's het gapende gat op de achterkant van de schedel van Toetanchamon is te zien. Een groot gat dat
alleen door brute kracht ontstaan kan zijn.
!
Jullie zijn jonge journalisten en werken voor het op wetenschap toonaangevende blad Scientific American
Magazine. Jullie krijgen van jullie redacteur de wel heel speciale en uitdagende opdracht het voorpagina-artikel
voor de zaterdageditie over Toetanchamon te schrijven.
De opdracht
!!
!
Het artikel dat jullie gaan schrijven is bedoeld voor mensen die wel eens ”iets” - niet veel - gehoord of gelezen
hebben over Toetanchamon en het oude Egypte.
!
!
Jullie artikel moet aan de volgende door jullie redacteur opgestelde eisen voldoen:
• Een inleidend verhaal waarin je de aandacht van de lezer vangt.
• Een omschrijving van de Farao Toetanchamon
• Hoe hij aan de macht is gekomen?
• Wat hij tijdens zijn regeerperiode heeft bereikt?
• Beschrijving van zijn persoonlijkheid
• Een samenvatting van de begrafenisrituelen in het oude Egypte en verwerk daarin hoe de Egyptenaren
dachten over het leven na de dood.
• Een moordtheorie
• Beschrijving van iedere verdachte met hun motief voor deze moord
• Wie denk jij dat Farao Toetanchamon heeft vermoord? Geef drie tot vijf argumenten op basis van
onderzochte feiten.
!
!!
!
Belangrijk! Geef tussen haakjes bij elk onderdeel aan waar je de informatie gevonden hebt. Met een duur
woord noemen wij dat bronvermelding.
SINE© 2014
1
Werkwijze
!!
• Stap 1 : knip de artefacten uit
• Stap 2 : sorteer de artefacten in chronologische volgorde. Lees en bekijk elk artefact zorgvuldig. Tijdens jullie
onderzoek zul je de artefacten regelmatig moeten raadplegen.
• Stap 3 : gebruik het planningsblad om je informatie te verzamelen. Zorg daarbij voor een duidelijk artefact
nummervermelding.
• Stap 4 : Schrijf je artikel!
!
!!
!!
!!
!!
!
SINE© 2014
SINE© 2014
2
Militair Bevel (Herfst 1324 v.o.j.)!
!
Luitenant,!
!
De gezworen vijand, de Hettieten, sturen
konvooien onze kant op. Onder hen de zoon
van hun verachtelijke koning. Wanneer deze
prins der Hettieten Zannanza één voet op
Egyptische grond zet… wil ik hem dood! Dat is
mijn bevel…DOOD!!
!
M1
-Generaal Horemheb
Haarlems Dagblad (5 november, 1922)
!
!Koningsvallei , Egypte
Ontdekking van de Eeuw
N1
De uit het Kensington afkomstige Egyptoloog
Howard Carter heeft in de Koningsvallei in
Egypte een ongelofelijke archeologische
ontdekking gedaan. Na 15 jaar speur- en
graafwerkzaamheden heeft Carter (links op de
foto) een nog compleet intact zijnde graftombe
van een tot nu toe nog onbekende Egyptische
Farao ontdekt. In de graftombe ligt een schat
aan juwelen en snuisterijen. Het gaat om
duizenden waardevolle artefacten die zijn
weerga niet kent. Carters team maakt momenteel
een catalogus van alle artefacten die in de
graftombe aanwezig zijn…
Een brief ( januari 1324 v.o.j.)!
!
Beste Hempentiph,!
!
Vele jaren heb ik mijn jaloezie voor Toetanchamon aan u kenbaar gemaakt, maar ik heb deze gevolgen nooit gewild. De tragedie om zo jong te
moeten sterven zonder nalatenschap voor de troon.. Ik walg van zijn vrouw. Vrouw, zus…welke connectie zij ook met hem had… ik ben toch bang
dat zij met deze tragedie te maken heeft...!
Nu zal ik de beslissing moeten nemen, Toetanchamon heeft bij zijn laatste decreet nagelaten dat bij zijn overlijden Generaal Horhemheb de
leiding over Egypte zal krijgen. Mijn ambitie en droom zijn door het decreet van Toetanchamon in duigen gevallen en daarom is snel en adequaat
handelen gewenst. De weduwe zal ik dwingen om snel te hertrouwen…er staat teveel op het spel mijn vriend. Ik zal jouw hulp goed kunnen
gebruiken om mijn laatste droom te verwezenlijken. Ik zal mijn vrienden rijkelijk belonen nadat ik tot Farao gekroond ben.!
!
-Grootvizier Aye
L1
Artikel uit Dagblad Thebe Vandaag (januari 1324 v.o.j.)!
Dagboek van een archeoloog !
(zomer 1912)!
!Geen onderzoek naar dode Farao?
!
!
Farao Toetanchamon is vorige week plotseling op 19
jarige leeftijd overleden.De gehele Egyptische
bevolking is in rouw. Sommige mensen in de directe
omgeving van de Farao zetten grote vraagtekens bij
zijn overlijden. Zijn Grootvizier, Aye, vertelt dat er
geen verder onderzoek zal plaats vinden naar de
doodsoorzaak. ”De dood van onze Farao is een grote
tragedie maar als huidig heerser van Egypte vind ik
een grondig onderzoek naar de omstandigheden van het
overlijden van de Farao niet nodig. Wij moeten ons op het gebed richten en
de juiste voorbereidingen treffen om Toetanchamon te helpen met de reis
naar het hiernamaals”, vertelde Aye. Toetanchamons weduwe , Anchesenamon,
was niet beschikbaar voor het geven van commentaar.
N2
Verslag geheime dienst voor Koningin Anchesenamon (januari
1324 v.o.j.)!
!
Op uw verzoek heeft de geheime dienst de ”handel en wandel” van
Grootvizier Aye en generaal Horemheb nagetrokken. De beide heren
zijn de laatste weken aanzienlijk meer na zonsondergang in elkaars
aanwezigheid gesignaleerd. Het doel en inhoud van deze
ontmoetingen hebben wij helaas niet kunnen achterhalen. Deze
informatie is uitsluitend voor u bestemd en wij hebben deze informatie
derhalve niet met Farao Toetanchamon gedeeld.
R1
Na vijf jaar werken in de woestijn begin ik
toch echt te denken dat Howard Carter de
weg kwijt is. Ieder jaar vraagt hij aan zijn
sponsoren en financiers nog meer geld
omdat hij denkt op de goede weg te zijn
in het vinden van de onbekende Farao.
Volgens Carter zal het vinden van deze
onbekende Farao ons allen die eraan
mee hebben gewerkt, schatrijk en
wereldberoemd maken. Tot nu toe
hebben wij alleen maar zand gevonden
en enkele lege door de eeuwen heen
door grafrovers geplunderde tombes. !
!
Ik weet niet of ik het ga volhouden in
deze zinderende hitte met nog meer
zand…overal zand.
D1
Uit het Amon priester trainingshandboek!
!
Ka is de levenskracht. Hoogstwaarschijnlijk is dit het belangrijkste onderdeel in
de persoonlijke identiteit. Om Ka na de dood te laten functioneren heeft het eten,
drinken, wierook, kleding en eeuwigdurende rituelen nodig.!
!
Ba kan worden beschreven als de ziel of persoonlijkheid. vertegenwoordigd in
een vogel met een mensenhoofd. Ba verlaat het begrafenisceremonieel en de
graftombe en zal de dierbaren die op aarde zijn achtergebleven, troosten.!
!
Alleen door een goed gemummificeerd lichaam engoed uitgevoerde
begrafenisrituelen kunnen Ba, Ka en lichaam in het hiernamaals verenigd
worden. De overledene wordt zo akh: een gezegende ziel die in vrede eeuwig zal
leven.
P1
Uit het Amon Priester Mummificatie handboek
!
Drogen van het lichaam
!
!
Leg het lichaam in een bad van Natron ( zout en
zuiveringszout)
• Laat het lichaam rusten tot het is uitgedroogd
Vul alle lichaamsholten met Natron om het lichaam
ook aan de binnenkant te kunnen conserveren
Smeer het lichaam in met lijnolie om de huid te verzachten
!
Verwijderen en drogen van organen
!
Steek de metalen spijker in de neus, gebruik een hamer om het inwendige bot
te breken om zo de hersenen te kunnen bereiken
gebruik de lange haak om de hersenen door het neusgat te verwijderen
maak een snede aan de linkerkant van het lichaam onder de ribbenkast
verwijder de longen, ingewanden, nieren en maag
!
LAAT HET HART MET RUST!
!
droog de organen, plaats de organen in een mix van zout en oliën
wikkel de organen in linnen doeken en plaats ze vervolgens in Canopische
kruiken om in de tweede kamer van de graftombe geplaatst te worden
!
Afsluiting
!
Heersers van de 18e dynastie
!
• Ahmose I (1550 - 1525 v.o.j.)
!
• Amenhotep I (1524 - 1504 v.o.j.)
!
• Thoetmosis I (1504 - 1592 v.o.j.)
!
• Thoetmosis II (1492 - 1479 v.o.j.)
!
• Hatsjepsoet & Thoetmosis III (1479 - 1425 v.o.j.)
!
• Amenhotep II (1425 - 1405 v.o.j.)
!
• Thoetmosis IV (1405 - 1420 v.o.j.)
!
• Amenhotep III (1420 - 1354 v.o.j.)
!
• Achnaton (1354 - 1333 v.o.j.)
!
T1
• Toetanchamon (1333 - 1323 v.o.j.)
Een brief (Voorjaar 1324 v.o.j.)
!
Onder spreuken en priestergezang zal het lichaam in linnendoek gewikkeld
worden; laat daarbij de mond open
neem de amuletten - beeltenissen met speciale
krachten - en maak die vast aan het in linnen
gewikkelde lichaam
plaats het dodenmasker over het hoofd
P2
Oo grote Koning der Hettieten,
!
Mijn echtgenoot is gestorven zonder een zoon na te laten. Ze vertellen over u dat u
genoeg zonen heeft voortgebracht. U zou mij één van uw zonen kunnen schenken die
mijn echtgenoot zal zijn. Ik wil niet een onderdaan als man verkiezen…ik ben bang.
!
-Anchesenamon
L2
Hieroglyphen uit de graftombe - deel 1!
Dagboek van een archeoloog (17 februari, 1923)!
!
Farao Achnaton was een vreemde brute Farao.
Achnaton verplaatste de toenmalige hoofdstad
Thebe. Hij verkondigde het
geloof in één god onder de
naam Atun en verbood
iedere andere goddelijke
aanbidding, inclusief de
toenmalige oppergod Amun.
In zijn laatste dagen als
Farao richtte Achnaton zich
alleen op de aanbidding van
de god Atun terwijl
tegelijkertijd de Hettieten
Egypte binnenvielen en
plunderden. Achnaton ondernam geen actie en zo
verloor het oude Egypte door toedoen van
Achnaton zijn glorie.
!
D2
Ik weet niet meer of ik voor een man of een monster werk? Gisteren, tijdens het
catalogiseren van de schatten uit de graftombe van Toetanchamon, opende Howerd
Carter een tot dan toe afgesloten verzegelde deur. Achter deze deur zagen ze de geheel
intact gebleven sarcofaag van Toetanchamon staan. !
!
Zonder de Egyptische autoriteiten op de hoogte te brengen betrad Carter de kamer met
de sarcofaag. Carter liep een paar keer rond de sarcofaag
waarna hij tegen al gewoontes in de deksel van de
sarcofaag opende. Daar lag het gemummificeerde
lichaam van Toetanchamon met het 12 kilogram zware
gouden dodenmasker, overstelpt met juwelen. De
hebzucht overnam het van de archeoloog Carter en hij
brak de edelstenen van de mummie. Hij gebruikte een bijl
om de mummie in stukken te hakken, nam daarbij het
breken van armen en benen op de koop toe.Carter had
nu zijn zinnen op het 12 kilogram zware dodenmasker
gezet. Carter pakte daarvoor zijn mes en verwarmde het
lemmet boven een kaars…Carter wat bezielt deze man?
H1
Dagboek 1 - Koningin Anchesenamon ( januari 1324 v.o.j.)
!
J1
Nee, dit kan niet waar zijn! Mijn hart is in duizend stukken gebroken. Mijn man , mijn geliefde Tutanchamon
is... dood. Zo jong,zonder erfgenamen. Hij had nog een heel mooi leven voor zich kunnen hebben. Wat een
tragedie. Mijn man, mijn broer, mijn vriend.. mijn wens is tot in eeuwigheid met je mee te reizen door het
hiernamaals. Wat een verdriet heb ik nu te verwerken. Ik weet niet of ik hier ooit bovenop zal geraken.
Hoe ben je gestorven mijn man, niemand vertelt mij de ware toedracht. Grootvizier Aye en generaal Heremheb,
jouw adviseurs in het leven, hebben werkelijk hun best gedaan mijn verdriet enigszins te verzachten… maar
ik heb sterk het idee dat zij de ware toedracht van het overlijden voor mij verborgen houden. Aye kan
achter zijn ceremoniële tranen zijn opgewondenheid na het ontstaan van de vacature voor macht niet voor mij
verborgen houden. Ik heb angst dat Aye deze mogelijkheid om over Egypte te heersen niet ongemoeid zal
laten en dat ik, de draagster van het koninklijk bloed in mijn aderen, gedwongen zal worden met hem te
trouwen. In al mijn verdriet zal ik nu voor mijzelf maar bovenal voor mijn dierbare Egypte in actie moeten
komen.
Dagboek - generaal Horemheb ( winter 1326 v.o.j.)
!
De Egyptische landsgrenzen zijn voorlopig veilig. In
onze logboeken zijn geen aanvallen en plunderingen
van Hettieten in de afgelopen maanden opgeschreven.
Eindelijk een periode van relatieve rust, en dat bevalt
me. Ik blijf mij overigens zorgen maken over Egypte
en de Farao in het bijzonder. Ik was zijn adviseur
gedurende zijn kinderjaren en adolescente tijd. Ik
maak me grote zorgen over het welbevinden van
Toetanchamon. Zijn vrouw maakt misbruik van de
situatie, uitbuiting van de voordelen van het huwelijk
met een Farao. Zij heeft de touwtjes in handen zeker
na het uitblijven van mannelijke erfgenamen en dat
bevalt me niet…Ik denk dat Toetanchamon weet dat
zijn macht - ingezet door zijn voorvader Achnaton aan het afnemen is. Daarbij komt nog dat zijn
grootvader Grootvizier Aye het niet onder stoelen of
banken steekt uit te zijn op de rijkdom van zijn Farao.
!
Hieroglyphen uit de graftombe - deel 2!
!
Toetanchaton is in 1341 v.o.j. in Egypte geboren. Zijn naam
betekent ”het evenbeeld van Aton”. Op zeer jonge negenjarige
leeftijd werd Toetanchatun
Farao. Te jong kreeg hij twee
adviseurs toegewezen om
hem te helpen het land te
regeren. De twee adviseurs
waren zijn grootvader
Grootvizier Aye en generaal
Horemheb. !
!
Onder de welwillende
begeleiding van zijn
adviseurs werd hem
gevraagd een beslissing te
nemen over het groeiende
en toenemende
gedachtegoed van
Achnaton. Toetanchamon
verplaatste de hoofdstad
terug naar Thebe en herstelde het oude geloof van de traditionele
goden, met Amon als oppergod. In het verlengde van deze
beslissingen veranderende de Farao zijn naam in de
Toetanchamon ” het evenbeeld van Amon” De Egyptische
bevolking waardeerde de oprechte keuze van hun Farao.
Mijn hele leven staat in het teken van de bescherming
van Egypte en zijn mensen. Ik zal tot het uiterste gaan
om haar te beschermen.
!
-Generaal Horemheb
J2
H2
Bevel voor de Koninklijke scriba!
!
Hoeder van het grote boek der Egyptische Koning en Koninginnen,!
!
Hierbij geef ik de scriba het bevel de verstoorde tijdsperiode onder Farao
Achnaton uit de geschriften te verwijderen ten koste van Achnaton, de zieke
Farao die onze eigenlijke hoofdstad en goden had afgezworen. Niets mag
ons meer herinneren aan deze donkere tijden, niets mag ons herinneren aan
zijn bloedlijn van zijn regering en diegene die na hem kwamen. Ik geef u het
bevel de bladzijde van Farao Achnaton, Farao Toetanchamon, Farao Aye en
hun gedeelde vrouw Anchesenamon per omgaande per direct te verwijderen.
Dit is een bevel! !
!
-Farao Horemheb!
O1
Dagboek 2 - Koningin Anchesenamon ( Voorjaar 1324 v.o.j.)
!
Vandaag is mijn man , mijn broer te rusten gelegd en is de graftombe afgesloten. De wonden na het overlijden van mijn man zijn in alle hevigheid weer open
gereten. Onze twee dochters die tijdens hun geboorte zijn gestorven zijn in de graftombe bijgezet. De spelletjes en speelgoed uit onze jeugd, de zitbank waarop
wij samen zulke goede gesprekken hebben gevoerd, het gouden servies waar wij onze maaltijden op nuttigden, al onze herinneringen zijn samen met jou mee
gezonden naar het hiernamaals.
!
Grootvizier Aye heeft vandaag tijdens de dienst dapper het initiatief genomen. Wij hebben zo waardig afscheid van onze Farao, mijn man en broer kunnen
nemen. Aye heeft het bevel gegeven om Egypte van de ondergang te redden om zo Toetanchamons laatste bevel niet ten uitvoer te brengen. Aye wil ten koste
van generaal Horemheb de troon voor zich opeisen. Aye zal mij dwingen met hem te trouwen en wie met mij trouwt krijgt de troon en kroon daarnaast cadeau.
Wanneer ik een andere man kan vinden kan ik misschien in de schaduw van Koningin Hatsjepsoet lopen en heersen over Egypte.
J3
NAAM:!
!
WIE VERMOORDE KONING ’TOET’ ?? !
!
Beschrijf de belangrijkste kenmerken van het leven van Toetanchamon. (Hoe is hij aan
de macht gekomen, wat heeft hij tijdens zijn regeerperiode bereikt, zijn
persoonlijkheid…
Kaartnummer
Kaartnummer
Beschrijf de ontdekking van de graftombe van Toetanchamon.
!
!
Beschrijf het proces en ceremonie van de begrafenis van een Egyptische farao.
Beschrijf hoe ze in het oude Egypte dachten over het hiernamaals.
Kaartnummer
Kaartnummer
Beschrijving van alle verdachten en hun motieven voor de moord op Toetanchamon
Download
Random flashcards
fff

2 Cards Rick Jimenez

Create flashcards