De belangrijkste medische termen op een rijtje

advertisement
[De belangrijkste medische termen op een rijtje] 16 augustus 2016
Medische terminologie
1
[De belangrijkste medische termen op een rijtje] 16 augustus 2016
2
[De belangrijkste medische termen op een rijtje] 16 augustus 2016
Inleiding medische terminologie
Vaktaal
De medische terminologie is het medisch jargon, ‘de vaktaal’. De medische terminologie omvat de vaktermen die
artsen en andere beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg gebruiken. Een dokterassistente moet deze termen
beheersen, dat wil zeggen dat ze de termen foutloos moet kunnen schrijven en dat ze moet weten wat ze
betekenen.
Waarom is er een speciale vaktaal voor medici?
Daarvoor zijn twee redenen.
De eerste reden is dat de medische terminologie informatie kort en krachtig kan weergeven. De term
‘gastroduodenostomie’ bijvoorbeeld, betekent in het Nederlands ‘operatief een nieuwe verbinding of opening
maken tussen de maag en de twaalfvingerige darm’. Met een enkel woord kan hier dus meer worden gezegd.
De tweede reden is dat de medische terminologie internationaal wordt gebruikt. Dit betekent dat medici over
de hele wereld elkaar via deze taal kunnen begrijpen. Dat voorkomt uiteraard taalkundige misverstanden die in
het nadeel van de patiënt zouden kunnen zijn. Overigens moeten medici daarnaast ook het Engels beheersen (of
een andere moderne taal, zoals Frans, Spaans of Duits) om elkaar alsnog te kunnen verstaan.
Potjeslatijn
In de medische terminologie is het Latijn de ‘voertaal’. Ook termen die uit het Oudgrieks afkomstig zijn zullen we
vaker aantreffen. Dit is nog een erfenis uit vroeger jaren toen het Latijn de taal van de wetenschappers was.
Overigens zijn veel Latijnse termen uiteindelijk uit het Oudgrieks afkomstig, maar in de Romeinse tijd zijn ze
zodanig verlatijnst dat deze termen niet meer als Grieks worden herkend maar als Latijns worden beschouwd.
Naderhand, in het begin van de vorige eeuw, vonden ook veel Duitse en Franse termen ingang. Na de Tweede
Wereldoorlog zijn veel Engelse termen doorgedrongen tot het medisch jargon.
Het Latijn dat in de medische wetenschap wordt gebruikt is niet het Latijn dat op het gymnasium wordt
gedoceerd. Vaak wordt het medisch Latijn dan ook wel potjeslatijn genoemd. De verklaring voor het ontstaan van
dit potjeslatijn is gelegen in het feit dat er in de periode na het verdwijnen van het Latijn als omgangstaal een
overvloed aan ontdekkingen op wetenschappelijk (dus ook op medisch) gebied gedaan werd. Er kwamen toen
veel begrippen bij die de oude Romeinen helemaal nog niet kenden, en waar dus ook geen woorden, namen of
uitdrukkingen voor waren. En hoewel het Latijn dus een ‘dode taal’ is, heeft dit de wetenschappers er door de
eeuwen heen niet van weerhouden om toch Latijnse namen te bedenken voor ziekten en behandelingen.
Bovendien veranderde de spelling van de oorspronkelijke Latijnse en verlatijnste woorden. Ze werden
vereenvoudigd en vernederlandst. Voor bepaalde woorden is er geen correcte schrijfwijze meer. Volgens de
Latijnse schrijfwijze schrijf je gewrichtontsteking als ‘athritis’. Deze term is inmiddels zodanig vernederlandst dat
de schrijfwijze ‘artritis’ ook goed is. Er is helaas geen eenduidigheid over de spelling van medische termen.
Raadpleeg in geval van twijfel een naslagwerk zoals bijv. het klein geneeskundig woordenboek (Klok en KlokDonker) of het geneeskundig woordenboek van Pinkhof-Hilfman.
Uitspraak en schrijfwijze
3
[De belangrijkste medische termen op een rijtje] 16 augustus 2016
Hoewel er dus veel meningsverschil is over de uitspraak en de schrijfwijze van medische termen, is hierover in
algemene zin toch wel iets te zeggen.
Uitspraak:
Ch = g (bv. chemie)
Qu = kw (bv. quantum)
Tie = tsie (bv. operatie)
De ‘c’ wordt als een ‘k’ uitgesproken als hij voor de letter ‘a,o,u’ en vaak een ‘y’ staat.
De ‘c’ wordt als een ‘s’ uitgesproken als er een ‘e’ of een ‘i’ of soms een ‘y’ op volgt.
In de medische terminologie komen verder bepaalde klinkercombinaties voor die we in het Nederlands niet
kennen.
ae wordt uitgesproken als: ee (bv. gynaecologie)
oe wordt uitgesproken als : eu (bv. oedeem)
ies wordt uitgesproken als iejes (bv caries)
eu wordt uitgesproken als ui (bv therapeut)
Meervoud
Het meervoud ziet er in de medische terminologie anders uit dan in het Nederlands.
a, wordt in het meervoud: ae
(scapula-scapulae)
us, wordt in het meervoud: i
(naevus- naevi)
um, wordt in het meervoud: a
(narcoticum-narcotica)
ma, wordt in het meervoud: mata
(trauma-traumata)
x, wordt in het meervoud: ices
(cervix-cervices)
is, wordt in het meervoud: es
(basis-bases)
io, wordt in het meervoud: iones
(portio-portiones)
ans, wordt in het meervoud: antia
(stimulans-stimulantia)
ens, wordt in het meervoud: entia
(agens-agentia)
4
[De belangrijkste medische termen op een rijtje] 16 augustus 2016
Stamwoorden, achtervoegsels, voorvoegsels en combinaties
Medische termen zijn vaak opgebouwd uit woorddelen
Het belangrijkste deel van een medische term is een stamwoord. Met een voorvoegsel en een achtervoegsel kun
je een medische term verder verduidelijken.
Als je veel voor- en achtervoegsels en stamwoorden kunt herkennen dan kun je al snel medische termen
‘uitpuzzelen’.
Voorbeeld:
inter = tussen (voorvoegsel)
cost = rib (stamwoord)
itis = ontsteking (achtervoegsel)
INTER-COST-ITIS ( = ontsteking tussen de ribben)
Veelgebruikte voor- en achtervoegsels
Nu volgt een aantal veel gebruikte voor- en achtervoegsels waarvan het erg handig is als je
er vlot mee kunt werken.
Veelgebruikte voorvoegsels:
pro, pre, ante
retro
infra, sub
para
peri
meso
micro
a, an
dys
normo
anti
auto
ad
voor
achter
onder
naast
nabij
midden
klein
niet, geen
gestoord, slecht functionerend
normaal
tegen
zelf
bij
intra, endo
extra, ecto
inter
supra, epi
poly
oligo
macro, mega, megalo
tachy
brady
hyper
hypo
post
binnen(in)
buiten
tussen
boven
veel
weinig
groot
snel
langzaam
(te) hoog
(te) laag
na
Veelgebruikte achtervoegsels:
itis
ectomie, resectie
malacie
sclerose, fibrose
grafie
geen
plegie, paralyse
stenose
aal
stomie
scopie
ontsteking
iatr [iater]
uitsnijding
algie, dynie
verweking
ose, pathie
verharding, verbindweefseling
penie
registratie, afbeelding
lysis
vormend
scoop
verlamming
tomie
vernauwing
obstructie
met betrekking tot
megalie
nieuw gemaakte verbinding, kunstmatige opening
onderzoek met behulp van een scoop
5
arts
pijn
ziekte
tekort aan
oplossing
kijkapparaat
insnijding
belemmering
vergroting
[De belangrijkste medische termen op een rijtje] 16 augustus 2016
Veelgebruikte afkortingen:
a.
v.
m.
n.
arteria (slagader)
vena (ader)
musculus (spier)
nervus (zenuw)
AD
AS
ADS
auris dextra (rechter oor)
auris sinistra (linker oor)
linker en rechter oor
OD
OS
ODS
oculus dexter (rechter oog)
oculus sinister (linker oog)
linker en rechter oog
ca
M.
carcinoom (kanker)
morbus (ziekte van …. vervolgens de naam van de arts die het ziektebeeld voor het eerst heeft
beschreven)
Handige website:
www.gezondheidsplein.nl/medisch-woordenboek
6
[De belangrijkste medische termen op een rijtje] 16 augustus 2016
Ademhaling
alveolus
aspiratie
astma
atelectase
bronchiëctasie
bronchiolus
bronchitis
bronchografie
bronchoscopie
bronchus
bronchuscarcinoom
CARA (verouderde term)
chronische bronchitis
COPD
corticosteroïden
cyanose
cytostatica
difterie (kroep)
diafragma
embolie
embolus
emfyseem
expiratie
hemoptoë
inspiratie
lobectomie
mediastinoscopie
mediastinum
pleura
pleuritis
pneumonie
pneumothorax
pseudokroep
respiratie
rhonchi
stridor
trachea
longblaasje (meervoud: alveoli)
inademing van vreemd lichaam of vloeistof
benauwdheid door kramp van de luchtwegen
onvolledige ontplooiing van de longblaasjes
chronische verwijding van bronchus en of bronchiën
kleinste luchtpijptakjes zonder kraakbeenringen
ontsteking van de luchtpijptakken
het maken van röntgenfoto's waarbij m.b.v. contrastvloeistof de
luchtpijptakken zichtbaar gemaakt worden
het inwendig bekijken van de luchtpijp en luchtpijptakken
luchtpijpvertakking
longkanker
chronische aspecifieke respiratoire aandoeningen
blijvende ontsteking van de luchtpijptakken
chronic obstructive pulmonary disease
hormonen uit de bijnierschors
blauwverkleuring van huid en slijmvliezen door laag O2
stoffen die remmend werken op de celgroei
kinderziekte met stikgevaar/ontsteking v strottenhoofd en luchtpijpslijmvlies
middenrif
het blijven steken van een embolus of het verslepen hiervan in de bloedbaan
bloedstolsel, weefselstukje of vetbolletje dat een bloedvat verstopt
een blijvende uitzetting van de long door verminderde elasticiteit
uitademing
ophoesten van bloed
inademing
verwijderen van een deel van de long
bekijken van het mediastinum met een endoscoop
ruimte tussen de beide longen
longvlies
longvliesontsteking
longontsteking
luchtophoping in de borstholte tussen de pleuravliezen, klaplong
kinderziekte met aanvallen van benauwdheid en stridor
ademhaling
reutels, bijgeluiden bij ademhaling a.g.v. gedeeltelijke verstopping
luchtpijpvertakkingen
piepend gierend geluid bij ademhaling
luchtpijp
Algemene ziekteleer (pathologie)
acuut
anamnese
anatomie
anesthesie
anesthesist
auscultatie
benigne
biopsie
calor
chronisch
plotseling beginnend, snel verlopend
voorgeschiedenis (van de ziekte)
leer van de bouw van het lichaam
gevoelloosheid of het gevoelloos maken
arts die de anesthesie beoefent
het met een stethoscoop beluisteren van geluiden in het lichaam
goedaardig
het uitnemen van een stukje weefsel voor microscopisch onderzoek
warmte
langdurig, slepend
7
[De belangrijkste medische termen op een rijtje] 16 augustus 2016
coma
complicatie
congenitaal
conservatieve therapie
constitutie
deficiëntie
diagnose
differentiaal diagnose
dolor
drainage
enteraal
exacerbatie
excisie
extirpatie
farmacologie
farmacotherapie
functio laesa
fysiologie
hematogeen
incisie
incubatietijd
infaust
indicatie
infuus
intensive care
inspectie
intoxicatie
intracutaan
intramusculair
intraveneus
intubatie
klysma
laesie
laparotomie
letaal
lymfogeen
malaise
maligne
medicatie
metastase
morbus
mortaliteit
obductie
oraal
palpatie
parenteraal
percussie
perforatie
profylaxe
prognose
progressief
prothese
psychisch
diepe bewusteloosheid
verwikkeling, bijkomende ziekte
aangeboren
behoudende behandeling, zonder operatie
erfelijke aanleg
gebrek aan een bepaalde stof
vaststellen aan welke ziekte een patiënt lijdt
een keuze uit een aantal mogelijke diagnosen
pijn
afvoeren van vloeistoffen uit wonden of abcessen
tot de darm behorend, via de darm komend
opflakkering (van een ziekte)
uitsnijding
operatieve verwijdering uit het lichaam
leer der geneesmiddelen
behandeling met geneesmiddelen
gestoorde functie
werking van het lichaam
via de bloedbaan
insnijding
tijd die verloopt tussen de besmetting en het uitbreken van de
ziekteverschijnselen
ongunstige prognose
reden om een bepaalde geneeswijze te gebruiken
het direct in de bloedbaan brengen van vocht
zorgvuldige bewaking van ernstig zieke patiënt
onderzoek door te kijken
vergiftiging
in de huid
in een spier
in een ader
inbrengen van een buisje in de luchtpijp voor kunstmatige beademing
het via de anus inbrengen van vloeistoffen
verwonding, beschadiging
het openen van de buik
dodelijk
via de lymfebanen
algemeen onwel voelen
kwaadaardig
de geneesmiddelen die iemand gebruikt
uitzaaiing
ziekte
sterfte, aantal sterfgevallen
lijkopening (onderzoek naar doodsoorzaak), sectie
tot de mond behorend, via de mond komend
betasting
buiten de darm om
beklopping
doorboring
voorkómen van een ziekte
voorspelling van het verloop van een ziekte
toenemend, verergerend, zich uitbreidend
kunstmatig lichaamsdeel
geestelijk
8
[De belangrijkste medische termen op een rijtje] 16 augustus 2016
psychosomatose
punctie
radiotherapie
recidief
rectaal
remissie
rubor
sectie
somatisch
speculum
stethoscoop
subcutaan
symptoom
syndroom
terminale patiënt
trauma
traumatologie
toxines
tumor
vaginaal toucher
een lichamelijke aandoening die (mede) onder invloed van psychische factoren
is ontstaan
prik
behandeling door middel van straling
het opnieuw optreden van een ziekte
via de endeldarm
tijdelijke verbetering
roodheid
obductie = lijkopening
lichamelijk
eendenbek, instrument waarmee de baarmoedermond bekeken kan worden
instrument om inwendige geluiden te beluisteren
onderhuids
ziekteverschijnsel
een vaste combinatie van een aantal symptomen
een patiënt in de stervensfase
letsel, verwonding
specialisme m.b.t. de door traumata veroorzaakte afwijkingen
gifstoffen
zwelling, gezwel
het inwendig betasten van schede, baarmoeder en eierstokken
met één of twee vingers
Bewegingsapparaat
arthritis
artrose
arthrosis deformans
atrofie
biceps
M. Bechterew
gewrichtsontsteking
gewrichtsslijtage
gewrichtsslijtage
verschrompeling door (meestal) inactiviteit ve deel vh lichaam zoals spier, huid
buigspier van de bovenarm
(= spondylitis ankylopoetica) verstijving en verkromming op lumbaal niveau vd
wervelkolom door verbeende tussenwervelschijven
calcaneus
hielbeen
carpaal tunnel syndroom (CTS) klachten vd hand door een inklemming ve zenuw
clavicula
sleutelbeen
collum
dijbeenhals
collumfractuur
gebroken heup (hals van dijbeen)
contractuur
dwangstand van een gewricht
contractuur van Dupuytren
verschrompeling waardoor vingers in buigstand komen
crista iliaca
kam van het darmbeen
discus intervertebralis
tussenwervelschijf
distorsie
verstuiking
M. Duchenne
erfelijke spierziekte die bij jongens voorkomt
dystrofie
verzwakking van spiervezels (vooral door inactiviteit)
falanx
kootje van vinger of teen
femur
dijbeen
fibula
kuitbeen
fisuur
barst in bot
fractuur
botbreuk
humerus
opperarmbeen
hypertonie
hoge spierspanning
hypotonie
lage spierspanning
hypertrofie
te sterke ontwikkeling van spier of orgaan
hypotrofie
onvoldoende groei van spier of orgaan
kyfose
verkromming van de wervelkolom, bol naar achteren
9
[De belangrijkste medische termen op een rijtje] 16 augustus 2016
ligament
lordose
lumbago
luxatie
mandibula
maxilla
meniscus
myalgie
orbita
os
os coccygis
os frontale
os ilium
os ischii
os nasale
os occipitale
os pubis
os sacrum
os temporale
os zygomaticum
osteoporose
patella
periost
radius
rheumatoïde arthritis
ruptuur
scapula
peesband
verkromming van de wervelkolom, hol naar achteren
spit
ontwrichting
onderkaak
bovenkaak
halvemaanvormig kraakbeenstuk (in de knie)
spierpijn
oogkas
bot
staartbeen
voorhoofdsbeen
darmbeen
zitbeen
neusbeen
achterhoofdsbeen
schaambeen
heiligbeen
slaapbeen
jukbeen
botontkalking
knieschijf
beenvlies
spaakbeen
gewrichtsontsteking met typische deformiteiten
verscheuring van weefsel
schouderblad
scoliose
sternum
symfyse
synovia
tendo
tendinitis
tetanie
tibia
ulna
vertebra
zijwaartse verkromming van de wervelkolom
borstbeen
kraakbenige verbinding tussen de beide schaambeenderen
gewrichtsvloeistof
pees
peesontsteking
spierkrampen
scheenbeen
ellepijp
wervel
Bloedziekten
agglutinatie
agranulocytose
albumine
anemie
anticoagulantia
antigeen
fibrinogeen
granulocyt
hematoom
hemofilie
hemolyse
Hodgkin, ziekte van
Kahler, ziekte
samenklontering van ery’s
afwezigheid van granulocyten in het bloed
bepaald eiwit in het bloed
bloedarmoede
stoffen die de bloedstolling tegengaan
stof die vorming van antilichamen veroorzaakt
stollingseiwit
gekorrelde witte bloedcel
bloeduitstorting
bloederziekte
afbraak van de rode bloedcellen
bepaalde kwaadaardige klierziekte
bepaalde kwaadaardige bloedziekte
10
[De belangrijkste medische termen op een rijtje] 16 augustus 2016
leukemie
leukocytose
leukopenie
lymfocyt
pernicieuze anemie
plasma
rhesusantagonisme
splenomegalie
sternumpunctie
trombocyt
trombocytopenie
trombotest (TT)
kwaadaardige ziekte van de witte bloedcellen
vermeerdering van het aantal witte bloedcellen
vermindering van het aantal witte bloedcellen
bepaald soort wit bloedlichaampje
anemie door een tekort aan vitamine B12
bloed waaruit de bloedlichaampjes verwijderd zijn
rhesus-negatieve moeder met een rhesus-positieve baby
vergrote milt
beenmergpunctie in het borstbeen
bloedplaatje
vermindering aantal bloedplaatjes
methode om bij antistollingstherapie de graad van ontstolling te
bepalen
Diabetes mellitus
aceton
adrenaline
diabetes mellitus
diabetisch coma
endocrien
glucagon
glucose-tolerantietest
glucosurie
glycogeen
hyperglykemie
hyperglykemisch coma
hypoglykemie
hypoglykemisch coma
insuline
ketonen
ketonurie
polydipsie
afbraakproduct van de stofwisseling
hormoon uit de bijnier, werkt bloedsuikerverhogend
suikerziekte
bewusteloosheid ten gevolge van een verstoring van de bloedsuikerspiegel
met betrekking tot de hormoonklieren
hormoon van de alvleesklier, werkt bloedsuikerverhogend
functieproef waarbij de opname van glucose wordt bepaald
het vóórkomen van suiker in de urine
stof opgebouwd uit een groot aantal glucosemoleculen
verhoogd glucosegehalte in het bloed
bewusteloosheid ten gevolge van een teveel aan glucose in het bloed
verlaagd glucosegehalte in het bloed
bewusteloosheid ten gevolge van een weinig aan glucose in het bloed
hormoon van de alvleesklier, werkt bloedsuikerverlagend
bepaalde afbraakproducten van de vetstofwisseling
het vóórkomen van ketonen in de urine
overmatig gevoel van dorst
Hart en bloedvaten
anemie
aneurysma
angina pectoris
aorta
aritmie
arteria carotis
arteria coronaria
arteria femoralis
arteria subclavia
arterie
arteriografie
arteriosclerose
astma cardiale
atrium
bradycardie
bypass
capillair
bloedarmoede
plaatselijke zwakke plek in een bloedvat
in aanvallen optredende pijn op de borst
grote lichaamsslagader
verstoord hartritme
halsslagader
kransslagader
bovenbeenslagader
ondersleutelbeenslagader
slagader
röntgenfoto waarop met behulp van contrastvloeistof een arterie zichtbaar
wordt gemaakt
‘aderverkalking’; verharding van de slagaderwanden
kortademigheid door het tekortschieten van de pompkracht van het hart
boezem
vertraagde regelmatige hartslag
omleiding
haarvat
11
[De belangrijkste medische termen op een rijtje] 16 augustus 2016
claudicatio intermittens
collaps
coronary care
cyanose
decompensatio cordis
diastole
ductus Botalli
dyspnoe
dyspnée d’effort
ECG
embolie
endocard
extrasystole
fibrilleren
gangreen
hartblock
hartinfarct
hypertensie
ischemie
mitraalklep
myocard
necrose
oedeem
pacemaker
pericard
septum
souffle
stent
syncope
systole
tachycardie
tensie
thoraxfoto
tricuspidaalklep
tromboflebitis
trombus
trombose
ulcus cruris
varix
vena cava
ventrikel
verstoord looppatroon t.g.v. vaatvernauwing
flauwvallen
hartbewakingsafdeling
blauwzucht
onvoldoende pompwerking van het hart
periode tussen twee hartcontracties
voor de geboorte: verbinding tussen aorta en longslagader
kortademigheid
inspanningsbenauwdheid
elektrocardiogram = registratie van elektrische hartprikkels/hartfilmpje
het losraken van een trombus
de binnenbekleding van het hart
extra samentrekking van het hart tussen de normale door
snel en ongecoördineerd samentrekken vd hartspier
weefselversterf met infectie (‘nat’)
vertraging of onderbreking in de prikkelgeleiding van het hart
plaatselijk afsterven van hartspierweefsel door afsluiting van een kransslagader
verhoogde bloeddruk
O2-tekort door verminderde bloedtoevoer
klep tussen de linker boezem en de linker kamer
spierweefsel van het hart
weefselversterf (‘droog’)
vochtophoping
‘gangmaker’; apparaatje dat hartprikkels kan opwekken
hartzakje
tussenschot
geruis
metalen veertje dat in een bloedvat wordt geplaatst
flauwvallen
samentrekking van de hartspier
versnelde regelmatige hartslag
bloeddruk
röntgenfoto van de borstkas
klep tussen de rechter boezem en de rechter kamer
aderontsteking
bloedstolsel
het vormen van een bloedstolsel
open been
spatader (meervoud: varices)
holle ader
hartkamer
Hormoonstelsel
M. Addison
chronische bijnierschorsinsufficiëntie
congenitale hypothyreoïdie (CHT) aangeboren onvoldoende werking van de schildklier
corticosteroïden
bijnierschorshormonen
M. Cushing
overproductie van alle bijnierschorshormonen
euthyreoot
gezonde schildklierwerking
exophthalmus
uitpuilende ogen
hirsutisme
mannelijk beharingspatroon bij een vrouw
hyperthyreoïdie
verhoogde werking van de schildklier
hypofyse
hersenklier die grote invloed heeft op de werking van de andere
hormoonklieren
12
[De belangrijkste medische termen op een rijtje] 16 augustus 2016
myxoedeem
thyroxine
thyreoïditis
aandoening a.g.v. een tekort aan schildklierhormoon
schildklierhormoon
ontsteking van de schildklier
Huidziekten
acne
alopecia
atheroomcyste
clavus
cutis = dermis
cyste
dermatitis
eczeem
enantheem
erysipelas
erytheem
exantheem
fissuur
furunkel
hemangioom
herpes genitalis
herpes simplex
herpes zoster
impetigo
lipoom
melanoom
mollusca contagiosa
naevus
paronychium
pruritus
psoriasis
ulcus
urticaria
verruca vulgaris
vitiligo
jeugdpuistjes
haaruitval
holte gevuld met huidsmeer
likdoorn
huid
hol gezwel dat met een substantie gevuld kan zijn
huidontsteking
ontstekingsreactie vd huid
uitslag op de slijmvliezen
belroos, wondroos
rode huiduitslag
huiduitslag (kinderziekten)
barstje, kloof
steenpuist
goedaardig gezwel uitgaande van bloedvaten
SOA
koortsblaasjes
gordelroos
bacteriële ontsteking van de huid (krentenbaard)
goedaardig gezwel uitgaande van vetweefsel
kwaadaardig gezwel uitgaande van pigmentcellen
waterwratjes
moedervlek
nagelriemontsteking
jeuk
schilferende huidziekte
zweer
netelroos (galbulten)
wrat
stukjes huid zonder pigment
Infectieziekten
abces
allergie
angina
antigenen
antilichamen
bacil
bacteriëmie
Candida albicans
cholera
commensaal
empyeem
exantheem
een tevoren niet bestaande holte gevuld met etter en omgeven
door een abceswal
overgevoeligheid
ontsteking van de keelamandelen
stoffen die de vorming van antilichamen opwekken
stoffen in het bloed die geproduceerd worden door bepaalde witte bloedcellen
en die dienen als afweer tegen antigenen
soort bacterie
tijdelijke aanwezigheid van bacteriën in de bloedbaan
witte gistachtige schimmel
een besmettelijke door bacteriën veroorzaakte darmziekte
onschadelijke bacterie die in of op het lichaam verblijft
etter in bestaande holte (bijv. galblaas)
huiduitslag
13
[De belangrijkste medische termen op een rijtje] 16 augustus 2016
febris
fistel
flegmone
furunkel
gastro-enteritis
glomerulonefritis
gonorroe
granulatieweefsel
hepatitis
incubatietijd
immuniteit
infiltraat
kokken
leucocytose
Mantoux-reactie
mononucleosis infectiosa
morbilli
mycose
necrose
oedeem
paratyfus
paronychium
pertussis
plasmacellen
poliomyelitis
protozoën
reconvalescentie
resistentie
rubella
scarlatina
sepsis
syfilis
tetanus
vaccinatie
varicella
koorts
buisvormige zweer zonder neiging tot genezing
niet-afgegrensde ontsteking
steenpuist
maag-darmontsteking
nierontsteking
geslachtsziekte veroorzaakt door gonokokken
groeiend bindweefsel bij wondgenezing
leverontsteking
tijd die verloopt tussen besmetting en uitbraak vd ziekte
onvatbaarheid, afweer tegen infecties
door ontstekingsproducten gezwollen weefsel
bolvormige bacteriën
vermeerdering van het aantal witte bloedcellen
reactie waarmee een eerder contact met tuberculosebacteriën
kan worden aangetoond
ziekte van Pfeiffer (klierkoorts)
mazelen
schimmelinfectie
het afsterven van weefsel
uittreden van vocht uit de vaten
vorm van diarree veroorzaakt door Salmonella-bacteriën
nagelriemontsteking, ‘omloop’
kinkhoest
antistofvormende cellen
kinderverlamming
ééncellige diertjes
herstel
weerstand tegen infectie
rode hond
roodvonk
de aanwezigheid van bacteriën in de bloedbaan die zich vermenigvuldigen
geslachtsziekte
infectieziekte met verstijvende krampen
inenting
waterpokken
Keel, neus en oren
adenoïd
adenotomie
adenotonsillectomie (ATE)
angina
audiogram
cerumen
epiglottis
epistaxis
glue ear
larynx
laryngectomie
M. Menière
nystagmus
otitis externa
neusamandel
verkleinen van de neusamandel
verwijderen van de keelamandelen en het adenoïd
ontsteking van de tonsillen
grafiek waarop het resultaat van een gehooronderzoek wordt
weergegeven
oorsmeer
strottenklepje
neusbloeding
ophoping van kleverige vloeistof in het middenoor
strottenhoofd
het verwijderen van het strottenhoofd
aanvallen van draaiduizeligheid, oorsuizen en doofheid
onwillekeurig heen en weer gaande beweging van de oogbol
ontsteking van de gehoorgang
14
[De belangrijkste medische termen op een rijtje] 16 augustus 2016
otitis media
otosclerose
paracentese
pharyngitis
pharynx
presbyacusis
rhinitis
schizis
septum nasi
sinusitis
Sluder-operatie
sputum
tinnitus
tonsillectomie
tonsillitis
trachea
vertigo
middenoorontsteking
verstijving van de gewrichtjes van de gehoorbeentjes waardoor
doofheid ontstaat
het doorprikken van het trommelvlies
keelontsteking
keelholte
ouderdomsdoofheid
neusslijmvliesontsteking
spleet (cheilo- (lip); gnato- (kaak); palato- (gehemelte)
neustussenschot
neusbijholte-ontsteking
adenotonsillectomie
slijm
oorsuizen
verwijderen van de keelamandelen
ontsteking van de keelamandelen
luchtpijp
draaiduizeligheid
Mannelijke geslachtsorganen
balanitis
circumcisie
cryptorchisme
ductus deferens
ejaculatie
epididymis
erectie
glans penis
gynaecomastie
hydrocèle
orchitis
phimosis
preputium
prostaat
prostaathypertrofie
retractiele testes
scrotum
semen
seminoom
smegma
spermatozoa
testikel (testis)
testosteron
torsio testis
ontsteking onder de voorhuid
besnijdenis
ontbreken van een of beide testes in de balzak
zaadleider
zaadlozing
bijbal
stijf worden van de penis
eikel
borstontwikkeling bij mannen
zakwaterbreuk, ophoping van vocht in het omhulsel van de teelbal
ontsteking van de testis
vernauwing van de voorhuid
voorhuid
voorstanderklier
te sterk ontwikkelde prostaat
terugtrekbare teelballen
balzak
mannelijk zaad
gezwel vd testis (mv = testes)
smeer (onder de voorhuid)
zaadcellen
zaadbal
mannelijk geslachtshormoon
draaiing van de testis
Nieren en urinewegen
albuminurie
anurie
creatinine
cystitis
cystoscopie
het vóórkomen van eiwit in de urine
(tijdelijk) opgeheven urine-afscheiding
afbraakproduct van de stofwisseling
blaasontsteking
het bekijken van het inwendige van de blaas met een endoscoop
15
[De belangrijkste medische termen op een rijtje] 16 augustus 2016
diurese
dysurie
enuresis nocturna
glomerulonefritis
hematurie
hemodialyse
hydronefrose
incontinentie
katheteriseren
mictie
nefrose
nefrolithiasis
nierinsufficiëntie
nycturie
oligurie
pollakisurie
polyurie
pyelitis
pyelonefritis
pyelum
pyurie
reflux
ren
retentie
sediment
strangurie
uremie
ureter
urethra
urethritis
ureum
urolithiasis
het produceren van urine
pijn bij plassen
onvrijwillige nachtelijke urinelozing
nierontsteking
het vóórkomen van bloed in de urine
kunstmatige zuivering van het bloed buiten de nieren om
‘waternier’ uitzetting nierbekken agv afvloedbelemmering
onvermogen om urine op te houden
het met een katheter laten afvloeien van urine uit de blaas
urinelozing
nierziekte gekenmerkt door eiwitverlies in de nier
niersteenziekte
onvoldoende werking van de nier
's nachts meer plassen dan overdag
verminderde urineafscheiding per etmaal
vaker plassen (niet meer urine) per etmaal
toegenomen urinelozing
nierbekkenontsteking
ontsteking van het nierbekken en nierweefsel
nierbekken
pus in de urine
terugvloeiing
nier
vasthouden van urine in de blaas
onoplosbare bestanddelen van urine
pijnlijke aandrang tot plassen
het vóórkomen van te veel ureum in het bloed
urineleider van de nieren naar de blaas
urinebuis, van de blaas naar buiten
ontsteking van de urethra
stofwisselingsproduct in bloed en urine
niersteenziekte
Oogaandoeningen
ablatio retinae
accommoderen
netvliesloslating
aanpassen van de lenskromming om op verschillende afstanden scherp te
kunnen zien
amaurosis
blindheid
amblyopie
lui oog
astigmatisme
onregelmatige brekingsafwijking van de ooglens
blepharitis
ontsteking van het ooglid
cataract
staar, ooglenstroebeling
chalazion
hard knobbeltje in ooglid a.g.v. verstopte talgklier
conjunctivitis
bindvliesontsteking
cornea
hoornvlies
fundoscopie
het met een oogspiegel bekijken van het netvlies
glaucoom
verhoogde oogboldruk
hordeolum
‘strontje’, abces aan het ooglid
hypermetroop (hypermetropie) verziend (verziendheid)
iridocyclitis
ontsteking van de iris
iris
regenboogvlies
keratitis
ontsteking vd cornea (hoornvlies)
myoop (myopie)
bijzien (bijziendheid)
16
[De belangrijkste medische termen op een rijtje] 16 augustus 2016
nystagmus
presbyopie
retina
strabismus
visus
onwillekeurig heen en weer gaande beweging van de oogbol
ouderdomsverziendheid
netvlies
scheelzien
gezichtsvermogen
Psychiatrie / Geriatrie
anorexia
autisme
dementie
depressie
fobie
hallucinatie
M. Alzheimer
manie
obsessie
suïcide
tentamen suicidi
gebrek aan eetlust
ontwikkelingsstoornis waarbij de persoon in een eigen wereld leeft en geen of
nauwelijks contact maakt
geestelijke achteruitgang door vermindering van de hersenfunctie
zwaar neerslachtige stemming
ziekelijke angst
niet werkelijkheidsgetrouwe waarneming
vorm van dementie
ontremming
dwanggedachte
zelfmoord
zelfmoordpoging
Spijsverteringsstelsel
abdomen
adipositas
amylase
anus praeternaturalis (AP)
appendicitis
ascites
bilirubine
cholelithiasis
cirrose
colon
coloscopie
colitis ulcerosa
Crohn, ziekte van
defecatie
défense musculaire
dehydratie
diafragma
diarree
divertikel
ductus choledochus
duodenum
dysenterie
dysfagie
dyspepsie
emesis
enzym
enteritis
buikholte
vetzucht
een enzym dat suikers splitst
stoma, kunstmatige anus in de buikwand
blindedarmontsteking
ophoping van vocht in de buikholte
galkleurstof
galstenen
verharding van de lever
dikke darm
inwendige inspectie van het colon met een endoscoop
bepaalde chronische ontsteking van de dikke darm
hardnekkige ontsteking in de darm
ontlasting
bij aanraking van de buikwand in een reflex aanspannen van de buikspieren bij
buikvliesontsteking
uitdroging
middenrif
buikloop, overvloedige en vloeibare ontlasting
zakvormige uitstulping van de darmwand
afvoergang van de gal
twaalfvingerige darm
darmontsteking met diarree en bloed
slikstoornis
verteringsstoornis
braken
stof die in het lichaam een chemische reactie versnelt
darmontsteking
17
[De belangrijkste medische termen op een rijtje] 16 augustus 2016
faeces
flatulentie
gaster
gastritis
hematemesis
hemorroïden
hepar
hepatitis
hernia diafragmatica
irritable bowel syndrom (IBS)
icterus
ileus
intrinsic factor
invaginatie
koliek
melaena
nervus vagus
obstipatie
oesophagus
pancreas
paratyfus
perforatie
peristaltiek
peritoneum
poliep
proctitis
pylorus
pyrosis
rectaal toucher
rectoscopie
rectum
reflux
spastisch colon
sfincter
stenose
ulcus duodeni
ulcus ventriculi
volvulus
vomeren
ontlasting
winderigheid
maag
maagontsteking
bloedbraken
aambeien
lever
leverontsteking
middenrifbreuk
spastisch colon
geelzucht
darmafsluiting
in de maag afgescheiden stof die de opname van vitamine B12 bevordert
instulping
aanval van krampende pijn gepaard gaande met bewegingsdrang
zwarte teerachtige ontlasting ten gevolge van bloed
zenuw van het onwillekeurige zenuwstelsel
verstopping vd ontlasting
slokdarm
alvleesklier
infectieziekte veroorzaakt door Salmonella-bacteriën
gat in de wand
darmbewegingen
buikvlies
gesteeld gezwel
ontsteking van de endeldarm
maaguitgang naar het duodenum
zuurbanden
onderzoek met een vinger in de endeldarm
inwendig rectumonderzoek met een endoscoop
endeldarm
terugvloeiing
krampen van de dikke darm
sluitspier
vernauwing
zweer aan de twaalfvingerige darm
maagzweer
darmkronkel, waardoor de darm wordt afgesloten
braken
Verloskunde
abortus
abortus provocatus
à terme
conceptie
corpus luteum
curettage
eclampsie
embryo
episiotomie
fluxus
foetus
forceps
miskraam
kunstmatig opgewekte miskraam
op tijd geboren / datum waarop de geboorte verwacht wordt
bevruchting
geel lichaam, ontstaat in het ovarium na het uitspringen van de eicel
het wegkrabben van slijmvlies uit de baarmoeder
kraamstuipen
ongeboren vrucht (t/m 12e zwangerschapsweek)
inknippen van de vagina ter voorkoming van inscheuring vh perineum
te sterke bloeding bij een bevalling
het zich in de baarmoeder ontwikkelende kind (vanaf 13e zwangerschapsweek)
verlostang
18
[De belangrijkste medische termen op een rijtje] 16 augustus 2016
forcipale extractie
gemelli
gonadotrofine (HCG)
graviditeit
humaan chorion gonadotrofine
hyperemesis gravidarum
infertiliteit
intra uterine device (IUD)
lactatie
laparoscopie
lochia vaginale
mastitis
meconium
ovulatie
partus
partus prematurus
placenta
placenta praevia
puerperium
sectio caesarea
solutio placentae
striae
toxicose
vacuümextractie
tangverlossing
tweelingen
door de placenta geproduceerd hormoon
zwangerschap
(HCG) door de placenta geproduceerd hormoon
overmatig zwangerschapsbraken
onvruchtbaarheid
spiraaltje
melkproductie
inwendige beoordeling van de met lucht opgeblazen buikholte via een door de
buikwand ingebrachte buis
afscheiding tijdens het kraambed
borstontsteking
eerste ontlasting van een pasgeborene
eisprong
bevalling
vroeggeboorte
moederkoek, nageboorte
moederkoek die voor de baarmoedermond ligt
kraambed
keizersnede
loslating van de placenta
striem, litteken op de huid door te snelle uitzetting
zwangerschapsvergiftiging
het sneller laten verlopen van de bevalling door middel van een zuignap
Vrouwelijk geslachtsorganen
adnex
amenorroe
cervix
climacterium
conisatie
corpus uteri
corpus luteum
curettage
dysmenorroe
endometriose
endometrium
fertiliteit
fluor vaginalis
hirsutisme
hymen
labia majora
labia minora
mammacarcinoom
menarche
menopauze
menorragie
metrorragie
myoom
ovarium
ovulatie
portio
eierstok met bijbehorende eileider
achterwege blijven van de menstruatie
baarmoederhals
de overgang
kegelvormige uitsnijding van de baarmoederhals
baarmoederlichaam
geel lichaam
wegschrapen van het baarmoederslijmvlies
pijnlijke menstruatie
aanwezigheid van endometrium op abnormale plaatsen
baarmoederslijmvlies
vruchtbaarheid
witte vloed
overmatige haargroei bij vrouwen
maagdenvlies
buitenste schaamlippen
binnenste schaamlippen
borstkanker
eerste menstruatie
laatste menstruatie
overvloedig bloedverlies tijdens regelmatige cyclus
overvloedig, onregelmatig bloedverlies
vleesboom
eierstok
eisprong
baarmoedermond
19
[De belangrijkste medische termen op een rijtje] 16 augustus 2016
prolaps
speculum
tuba
uterus
vagina
virilisatie
vulva
verzakking
eendenbek, instrument voor gynaecologisch onderzoek
eileider
baarmoeder
schede
vermannelijking
uitwendig geslachtsorgaan van de vrouw
Zenuwstelsel
afasie
CVA
commotio cerebri
contusio cerebri
encephalitis
epilepsie
hemiparese
hemiplegie
HNP
insult
ischialgie
meningitis
paralyse
parese
paresthesie
rigor
spina bifida
TIA
tremor
onvermogen om je uit te drukken (spraak, schrift, gebaar) of onvermogen te
begrijpen
= Cerebraal Vasculair Accident: hersenbloeding, herseninfarct
hersenschudding
hersenkneuzing
hersenontsteking
vallende ziekte
halfzijdig krachtsverlies
halfzijdige verlamming
= Hernia Nuclei Pulposi = breuk in tussenwervelschijf waardoor druk op
achterwortel
toeval
pijn in de loop vd N. Ischiadicus
hersenvliesontsteking
verlamming
krachtsverlies
stoornis in gevoelswaarneming
stijfheid
open rug(getje)
= Transient Ischaemic Attack: voorbijgaande vernauwing of verstopping ve
bloedvat
beven
20
Download
Random flashcards
fff

2 Cards Rick Jimenez

Rekenen

3 Cards Patricia van Oirschot

Create flashcards