Vennootschapsbelasting

advertisement
BIBF – Beroepsinstituut van
Erkende Boekhouders en Fiscalisten
Legrandlaan 45, 1050 Brussel
Seminarie Nederlandstalige stagiairs B.I.B.F.
Vennootschapsbelasting
Zaterdag 21 september 2013
Docenten :
Wim Van Kerchove, adviseur bij FOD Financiën
Sophie Hugelier, adviseur bij FOD Financiën
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – WVH & SH
1
Inhoudstafel
Deel 1 : Basisbegrippen inzake vennootschapsbelasting ....................................... 1
1. Wie is aan de vennootschapsbelasting onderworpen ? ............................................................................................ 1
2. Belastbare grondslag................................................................................................................................................ 1
3. Soorten aanslagen in de vennootschapsbelasting .................................................................................................... 2
4. Belastbaar tijdperk en aanslagjaar ........................................................................................................................... 3
4.1 Belastbaar tijdperk .......................................................................................................................................... 3
4.2 Aanslagjaar ...................................................................................................................................................... 3
5. Indiening aangifte .................................................................................................................................................... 4
Deel 2 : Bespreking van de belangrijkste rubrieken uit de aangifte Ven.B......... 6
1.1 Belastbaar gereserveerde winst.............................................................................................................................. 6
1.1.1 Zichtbare belastbare reserves ...................................................................................................................... 6
A. Wettelijke, onbeschikbare, beschikbare reserves en overgedragen winst/verlies ................................... 6
B. Belastbare reserves in het kapitaal en belastbare uitgiftepremies ............................................................ 6
C. Belastbaar gedeelte van de herwaarderingsmeerwaarden ........................................................................ 7
D. Belastbare voorzieningen ............................................................................................................................. 7
E. Andere in de balans vermelde reserves ...................................................................................................... 7
F. Andere belastbare reserves .......................................................................................................................... 8
1.1.2. Onzichtbare reserves ................................................................................................................................... 9
A. Belastbare waardeverminderingen ............................................................................................................. 9
B. Overdreven afschrijvingen of afschrijvingsexcedenten ............................................................................. 9
C. Andere onderschattingen van activa ..........................................................................................................10
D. Overschattingen van passiva.......................................................................................................................10
1.1.3 Aanpassingen van de begintoestand van de reserves ................................................................................10
A. Meerwaarde op aandelen [1051].................................................................................................................10
B. Terugnemingen van vroegere in verworpen uitgaven opgenomen waardeverminderingen op aandelen
[1052] .................................................................................................................................................................11
C. Definitieve vrijstelling tax shelter erkende audiovisuele werken .............................................................11
D. Vrijstelling gewestelijke premies en kapitaal- en interestsubsidies .........................................................11
E. Definitieve vrijstelling winst voortvloeiend uit de homologatie van een reorganisatieplan en uit de
vaststelling van een minnelijk akkoord. .........................................................................................................12
F. Andere aanpassingen in meer van de begintoestand van de reserves......................................................12
1.2 De vrijgestelde gereserveerde winst .....................................................................................................................14
1.2.1 Waardeverminderingen op handelsvorderingen ......................................................................................14
1.2.2 Voorzieningen voor risico’s en kosten .......................................................................................................15
1.2.3 Uitgedrukte niet verwezenlijkte meerwaarden .........................................................................................15
1.2.4 Verwezenlijkt meerwaarden .......................................................................................................................15
1.2.4.1 Gespreid te belasten verwezenlijkte meerwaarden op materiële en immateriële vaste activa.......16
1.2.4.2. Andere verwezenlijkte meerwaarden : vrijstelling monetaire deel .................................................17
1.2.4.3 Vrijstelling verwezenlijkte meerwaarden op bedrijfsvoertuigen .....................................................18
1.2.4.4 Vrijstelling verwezenlijkte meerwaarden op binnenschepen............................................................18
1.2.4.5 Vrijstelling verwezenlijkte meerwaarden op zeeschepen ..................................................................18
1.2.5 Investeringsreserve .....................................................................................................................................18
1.2.6 Tax shelter erkende audiovisuele werken ..................................................................................................19
1.2.7. Winst voortvloeiend uit de homologatie van een reorganisatieplan en uit de vaststelling van een
minnelijk akkoord ................................................................................................................................................19
1.2.8 Andere vrijgestelde bestanddelen...............................................................................................................19
A. Vrijgestelde deel van kapitaalsubsidies (rek. 15 en rek. 168)...................................................................19
B. 120 % aftrek gemeenschappelijk woon-werkverkeer personeelsleden met minibussen, autobussen en
autocars .............................................................................................................................................................19
C. 120% aftrek voor beveiligingskosten .........................................................................................................20
D. 120 % aftrek op fietsen voor woon-werkverplaatsing + fietsstallingen ..................................................21
E. 120% aftrek voor kosten m.b.t. elektrische personenwagens, auto dubbel gebruik en minibussen .....22
2 Verworpen uitgaven ................................................................................................................................................23
Code 1201 : Niet aftrekbare belastingen.............................................................................................................23
Aftrekbare belastingen en taksen ........................................................................................................................24
Code 1202 : Gewestelijke belastingen, heffingen en retributies .......................................................................24
Code 1203 : Geldboeten, verbeurdverklaringen, straffen van alle aard ..........................................................25
Code 1204 : Niet aftrekbare pensioenen, kapitalen, werkgeversbijdragen en – premies ...............................26
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – WVH & SH
I
Code 1205 : Niet aftrekbare autokosten en minderwaarden op personenwagens, auto’s dubbel gebruik en
minibussen .............................................................................................................................................................26
Code 1206 : Autokosten ten belope van een gedeelte van het voordeel van alle aard.....................................33
Code 1207 : Niet aftrekbare receptiekosten en kosten voor relatiegeschenken ..............................................33
Code 1208 : Niet aftrekbare restaurantkosten ...................................................................................................34
Code 1209 : Niet aftrekbare beroepskledij .........................................................................................................35
Code 1210 : Overdreven interesten .....................................................................................................................35
Code 1211 : Interesten m.b.t. een gedeelte van bepaalde leningen ...................................................................36
Code 1212 : Abnormale of goedgunstige voordelen...........................................................................................36
Code 1214 : Sociale voordelen .............................................................................................................................37
Code 1215: Voordelen uit maaltijd-, sport-, cultuur- en ecocheques ..............................................................38
Code 1216 : Liberaliteiten ....................................................................................................................................40
Code 1217 : Waardeverminderingen en minderwaarden op aandelen............................................................40
Code 1218 : Terugneming van vroegere vrijstellingen ......................................................................................40
Code 1219 : Werknemersparticipatie .................................................................................................................40
Code 1220 : Vergoeding ontbrekende coupon ...................................................................................................41
Code 1221 : Kosten tax-shelter erkende audiosvisuele werken ........................................................................41
Code 1222 : Gewestelijke premies en kapitaal-en interestsubsidies .................................................................41
Code 1223 : niet aftrekbare betaling aan bepaalde Staten................................................................................41
Code 1239 : Andere verworpen uitgaven ...........................................................................................................42
3. Uitgekeerde dividenden ..........................................................................................................................................43
Code 1301 : Gewone uitgekeerde dividenden .....................................................................................................43
1) Dividend n.a.v. resultaattoekenning ...........................................................................................................43
2) Dividend n.a.v. regelmatige terugbetaling maatschappelijk kapitaal of uitgiftepremies .......................46
3) Geherkwalificeerde interesten .....................................................................................................................46
Code 1202/1203/1204 : Speciale dividenden .......................................................................................................48
Code 1202 : Dividenden uitgekeerd naar aanleiding van de verkrijging van eigen aandelen ...................48
Code 1203 : Dividenden n.a.v. het overlijden, de uittreding of uitsluiting van een vennoot ......................48
Code 1204 : Dividenden n.a.v. de verdeling van maatschappelijk vermogen ..............................................48
4. Uiteenzetting van de winst......................................................................................................................................49
EERSTE BEWERKING : dit is het “fiscaal resultaat” ................................................................................49
TWEEDE BEWERKING : omdeling volgens oorsprong .............................................................................49
+ aftrekverbod ..................................................................................................................................................49
DERDE BEWERKING : aftrek van de bij verdrag vrijgestelde winsten en van de niet-belastbare
bestanddelen ......................................................................................................................................................50
VIERDE BEWERKING: aftrek van DBI (definitief belaste inkomsten) en VRI (vrijgestelde roerende
inkomsten) .........................................................................................................................................................53
VIJFDE BEWERKING : aftrek van octrooi-inkomsten...............................................................................56
ZESDE BEWERKING : aftrek voor risicokapitaal of notionele interestaftrek .........................................57
ZEVENDE BEWERKING : aftrek van vorige fiscaal overdraagbare verliezen ........................................60
ACHTSTE BEWERKING : investeringsaftrek .............................................................................................61
NEGENDE BEWERKING : aftrek voor risicokapitaal dat werd overgedragen van de vorige belastbare
tijdperken ..........................................................................................................................................................64
5. Tarief van de gewone belastbare grondslag (code 1460)........................................................................................65
5.1. Basistarief ............................................................................................................................................................65
5.2. Verminderd tarief = verlaagd opklimmend tarief ................................................................................................65
6. Afzonderlijk tarief van 5% ....................................................................................................................................68
7. Afzonderlijk tarief van 25% ..................................................................................................................................68
8. Afzonderlijke aanslag van 300% ...........................................................................................................................68
9. Verrekenbare bestanddelen.....................................................................................................................................71
9.1. Niet-terugbetaalbare voorheffingen .....................................................................................................................71
9.2. Terugbetaalbare voorheffingen ............................................................................................................................71
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
II
Deel 1 : Basisbegrippen inzake vennootschapsbelasting
1. Wie is aan de vennootschapsbelasting onderworpen ?
Aan de vennootschapsbelasting zijn onderworpen:
(1) de binnenlandse vennootschappen = alle vennootschappen, verenigingen, inrichtingen of
instellingen die:
- rechtspersoonlijkheid bezitten,
- in België hun maatschappelijke zetel, hun voornaamste inrichting of hun zetel van
bestuur of beheer hebben,
- en zich met een exploitatie of met verrichtingen van winstgevende aard bezighouden.
De wet vermeldt evenwel uitdrukkelijk een aantal uitzonderingen, waarvan de belangrijkste
wordt gevormd door de intercommunales.
Verenigingen zonder winstoogmerk zijn in beginsel niet aan de vennootschapsbelasting
onderworpen, voor zover hun activiteiten niet in strijd zijn met hun juridische vorm:
inderdaad, het statuut van vzw bindt de fiscale administratie niet automatisch en deze laatste
kan een vzw die daadwerkelijk winst nastreeft, aan de vennootschapsbelasting
onderwerpen.
(2) de gemeentespaarkassen als vermeld in artikel 124 van de nieuwe gemeentewet
(3) de organismen voor de financiering van pensioenen (OFP’s) bedoeld in artikel 8 van de
wet van 27 oktober 2006 betreffende het toezicht op de instellingen voor
bedrijfspensioenvoorziening, onderworpen aan de vennootschapsbelasting (art. 179 WIB92)
weliswaar met een specifieke belastbare grondslag (art. 185 bis WIB92 ; zelfde belastbare
basis als een bevek).
2. Belastbare grondslag
Een vennootschap is principieel belastbaar op alles wat ze verkrijgt bovenop haar
maatschappelijk kapitaal.
De inkomsten die onderworpen zijn aan de vennootschapsbelasting of daarvan vrijgesteld
zijn, zijn dezelfde als die welke inzake personenbelasting worden beoogd; het bedrag ervan
wordt vastgesteld volgens de regels die van toepassing zijn op winst. (art. 183 WIB1992).
Gevolg: in de vennootschapsbelasting wordt geen onderscheid gemaakt tussen onroerende
inkomsten, roerende inkomsten, beroepsinkomsten of diverse inkomsten (wat wel het geval is
in de personenbelasting) omdat alle inkomsten toch als beroepsinkomsten ‘winsten’ te
beschouwen zijn.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – WVH & SH
1
Winsten zijn belastbaar op het ogenblik waarop men over een zekere en vaststaande vordering
beschikt (tenzij de wet er uitdrukkelijk van afwijkt zoals bv. bij het gebruik van overlopende
rekeningen, bij kapitaalsubsidies en bij gespreide taxatie van meerwaarden) (art. 205, eerste
lid,1° KB/WIB92).
Gevolg : Een batenbehaler in de personenbelasting (en die belastbaar is volgens het
‘kasprincipe’) die overgaat tot een vennootschapsvorm wordt een ‘winstenbehaler’ en die
vennootschap wordt belast volgens de principes van de ‘winsten’ (datum waarop de vordering
zeker en vaststaand is en niet meer volgens het kasprincipe).
3. Soorten aanslagen in de vennootschapsbelasting
De klassieke belastbare grondslag
De ‘gewone’ belastbare grondslag van een vennootschap bestaat uit negen bewerkingen:
1° Fiscaal resultaat
Beweging van de belastbare reserves
+ verworpen uitgaven
+ uitgekeerde dividenden
= resultaat van het belastbaar tijdperk ( + / 0 / -)
2° Aftrekverbod en indeling volgens oorsprong Land met
verdrag
3° Aftrek van
a) bij verdrag vrijgestelde winst
b) niet belastbare bestanddelen
Land zonder
Belgische
verdrag
-
-
4° Aftrek voor DBI & VRI
-
-
5° Aftrek voor octrooi inkomsten
-
-
6° Aftrek van risicokapitaal
-
-
7° Aftrek van vorige verliezen
-
-
8° Investeringsaftrek
9° Aftrek van risicokapitaal dat
werd overgedragen van de vorige
belastbare tijdperken
BELASTBARE GRONDSLAG
-
-
-
XXX
XXX
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
2
INDELING VAN DE BELASTBARE GRONDSLAG
→ Belastbaar tegen gewoon tarief
→ Meerwaarden op aandelen belastbaar tegen 25%
→ Belastbaar tegen exit tax tarief (16,5 %)
→ Kapitaal- en intrestsubsidies in het kader van
de landbouwsteun, belastbaar tegen 5 %
code 1460
code 1465
code 1470
code 1481
Code 1460 : belastbaar tegen het gewoon tarief.
Dat kan zijn aan het normale tarief van 33 % of aan het verminderd tarief (art. 215 WIB92) +
aanvullende crisisbijdrage. De vraag omtrent welk tarief precies van toepassing is, wordt
gesteld op blz. 8 van de aangifte vennootschapsbelasting onder de vorm van een stelling die
men al dan niet dient te bevestigen.
Afzonderlijke aanslagen
Daarnaast bestaan er nog afzonderlijke aanslagen zoals bijvoorbeeld de 300% aanslag op nietverantwoorde kosten, niet-verantwoorde voordelen van alle aard of op verdoken meerwinsten
of steekpenningen.
Bepaalde vennootschappen hebben een eigen specifieke belastbare grondslag (dus niet
gebaseerd op het stelsel van de negen bewerkingen):
- beleggingsvennootschappen (ICB’s) zoals bevek, bevak, VBS
- organismen voor de financiering van pensioenen
- reconversievennootschappen
- zeescheepvaartvennootschappen (forfaitair tonnagetaks),…
4. Belastbaar tijdperk en aanslagjaar
4.1 Belastbaar tijdperk
In de Ven.B. komt het belastbaar tijdperk overeen met het boekjaar.
Opgelet : een boekjaar is niet noodzakelijk gelijk aan een kalenderjaar !
Fiscaal is er geen minimum noch een maximumduur opgelegd voor een boekjaar.
Vennootschappen zijn volgens de boekhoudwetgeving wel verplicht om minstens eens per
jaar een inventaris op te maken en vervolgens een jaarrekening op te stellen (art. 7 Wet van 17
juli 1975 op de boekhouding van ondernemingen). Bijgevolg kan een boekjaar nooit langer
zijn dan 2 jaar min één dag. Doorgaans bedraagt een boekjaar 12 maanden.
4.2 Aanslagjaar
De datum van afsluiting van het boekjaar bepaalt het aanslagjaar.
Indien een vennootschap haar jaarrekening afsluit op 31 december, dan wordt haar aanslagjaar
genoemd naar het jaar dat volgt op het jaar van afsluiting [art. 200 b) en art. 201 KB/WIB 92].
Indien het boekjaar eindigt op 31.12.N:
Aanslagjaar = N+1
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
3
Indien een vennootschap haar jaarrekening niet afsluit op 31 december, dan wordt haar
aanslagjaar genoemd naar het jaar waarin de boekhouding werd afgesloten [art. 202 KB/WIB
92].
Indien het boekjaar niet eindigt op 31.12.N :
Aanslagjaar = N
5. Indiening aangifte
Een aangifte in de Venb. dient ingediend te worden tegen het einde van de maand volgend op
die van de algemene vergadering die de winstverdeling goedkeurde, zonder dat deze termijn
meer bedraagt dan zes maanden na het afsluiten van het boekjaar.
Voor aanslagjaar 2013 heeft de Minister de uiterste datum van de indieningstermijn verlengd
tot 21 augustus 2013 voor de papieren aangiften en tot 1 oktober 2013 voor de elektronische
indieners.
Volgende bijlagen dienen samen met de aangifte Ven.B. (op straffe van ongeldigheid)
toegevoegd te worden :
1° de jaarrekening (balans, resultatenrekening en eventuele toelichting) voor zover de
belastingplichtige niet verplicht is deze neer te leggen bij Balanscentrale van de Nationale
Bank. Dit is zo voor een VOF of een gewone commanditaire vennootschap waarvan de
jaaromzet niet meer is dan 500 000,00 EUR.
2° verslagen aan en besluiten van de algemene vergadering
3° de documenten in geval van toepassing van de vrijstelling van de winst voortvloeiende uit
de homologatie van een reorganisatieplan en uit de vaststelling van een minnelijk akkoord
4° de in de aangifte opgesomde 19 standaardformulieren (204.3, 275 B, 275 K, 276
K, 276 N, 276 P, 275 C, 275 F, 275 P, 275 R, 275 U, 275 W, 276 T, 276 W1, 276 W2, 276
W3, 276 W4, 328 K en 328 L) waarmee de vennootschap aanspraak kan maken op de
toepassing van het desbetreffende fiscale voordeel. In de elektronische versie (biztax) zijn
die bijlagen automatisch opgenomen.
Daarnaast kan men in Biztax ook nog andere bijlagen in pdf toevoegen zoals bv. de interne
jaarrekening, de detail van de verworpen uitgaven, afschrijvingstabellen, detail van de
rekening-courant ed.
6. Grootte van de vennootschap
Verschillende fiscale gunstmaatregelen uit de vennootschapsbelasting zijn voorbehouden aan
de zgn. “kleine vennootschappen” conform art. 15 van de vennootschappenwet.
Zo mogen kleine vennootschappen voor het aanslagjaar 2013:
1. een volledige jaarafschrijving toepassen in het eerste jaar van de investering;
2. de bijkomende aankoopkosten naar wens afschrijven (100% of ononderbroken lineair
volgens eigen ritme of samen met hoofdbestanddeel);
3. het basistarief voor de notionele interestaftrek verhogen met 0,5% op jaarbasis;
4. de verhoogde investeringsaftrek vragen voor veiligheidsinvesteringen;
5. 120% kostenaftrek toepassen voor beveiligingskosten
6. de vrijgestelde investeringsreserve aanleggen
7. voorafbetalingen achterwege laten gedurende de eerste drie boekjaren vanaf de
oprichting zonder dat zij daarvoor een belastingvermeerdering oplopen
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
4
Vanaf aanslagjaar 2014 zijn volgende bijkomende voordelen voorbehouden aan kleine
vennootschappen:
1 ze hoeven niet meer te beschikken over een eigen onderzoekscentrum met het oog op de
octrooi-aftrek;
2 ze kunnen genieten van de verlaagde tarieven roerende voorheffing in het kader van het
nieuwe VVPR-bis regime voor inbrengen in geld sinds 1 juli 2013 waarvoor nieuwe
aandelen op naam zijn uitgegeven;
3 ze genieten van een kortere wachtperiode voor de belastingvrije uitkering van hun tegen
10 % RV ‘vastgeklikte’ reserves zoals deze ten laatste op 31 maart 2013 zijn goedgekeurd
door de AV.
Artikel 15 van de vennootschappenwet definieert een kleine vennootschap op basis van de
jaaromzet, het balanstotaal en het personeelsbestand.
Een vennootschap is klein indien zij voor het laatst én het voorlaatst afgesloten boekjaar ten
hoogste één van volgende criteria overschreed (art. 15 §1 W.Venn.):
- jaaromzet =
7 300 000,00 EUR (exclusief BTW)
- balanstotaal =
3 650 000,00 EUR,
- jaargemiddelde van het personeelsbestand = 50.
tenzij het jaargemiddelde van het personeelsbestand groter is dan 100.
Als de vennootschap twee van de drie gestelde criteria overtrof in enig boekjaar van die
dubbele referentieperiode, is ze een grote vennootschap voor het huidige jaar. Als de
vennootschap in één van de vorige 2 boekjaren meer dan 100 personeelsleden telde is ze
sowieso een grote vennootschap voor het huidige boekjaar.
Voorbeeld
boekjaar
2010
2011
2012
2013
2014
2015
> één criterium
NEE
NEE
NEE
JA
NEE
NEE
overschreden *
Grootte van de
KLEIN
KLEIN GROOT GROOT
vennootschap
* tenzij het jaargemiddelde van het personeelsbestand meer dan 100 bedraagt.
2016
JA
KLEIN
Art. 15 van de vennootschappenwet bevat nog bijkomende voorschriften die moeten gevolgd
worden bij de toepassing van de gestelde criteria inzake omzet, balans, personeel (paragrafen
§2 t/m §5 art. 15 W.Venn.). Als de vennootschap met één of meer andere vennootschappen
verbonden is in de zin van artikel 11 W.Venn. (hetzij via controlebevoegdheid, hetzij via
consortium), dan moet zij de omzet en het balanstotaal op geconsolideerde basis berekenen.
Het personeel van al die groepsbedrijven wordt dan opgeteld. Overschrijden de verbonden
vennootschappen op groepsniveau de criteria, dan zullen al deze verbonden vennootschappen
uitgesloten worden van de gunstmaatregelen die gekoppeld zijn aan art.15 W.Venn.
Om de omzet en balans van een vennootschap op geconsolideerde basis te beoordelen is een
correcte consolidatieberekening vereist. Men moet dan onderlinge eliminaties in de
resultatenrekening doorvoeren zoals bijvoorbeeld het weglaten van de onderlinge facturaties
tussen groepsbedrijven. Ook eliminaties op balansniveau zijn nodig bijvoorbeeld voor
onderlinge vorderingen en schulden tussen groepsvennootschappen en voor de participatie bij
de moedervennootschap versus het eigen vermogen van de dochtervennootschap.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
5
Deel 2 : Bespreking van de belangrijkste rubrieken uit de aangifte Ven.B.
1.1 Belastbaar gereserveerde winst
De belastbare reserves worden op het aangifteformulier 275.1 onderverdeeld in zichtbare
belastbare reserves en verdoken belastbare reserves.
1.1.1 Zichtbare belastbare reserves
De zichtbare reserves vindt men terug bovenaan
vennootschapsbelasting. Vak Belastbare gereserveerde winst:
blz.
3
van
de
aangifte
Belastbare reserves in het kapitaal en belastbare uitgiftepremies (+)/(-);
Belastbaar gedeelte van de herwaarderingsmeerwaarden;
Wettelijke reserves;
Onbeschikbare reserves;
Beschikbare reserves;
Overgedragen winst of verlies (+)/(-);
Belastbare voorzieningen;
Andere, in de balans vermelde reserves;
Andere belastbare reserves (+)/(-)
A. Wettelijke, onbeschikbare, beschikbare reserves en overgedragen winst/verlies
Alle niet-uitgekeerde gereserveerde winsten (uit de winstverdeling van het huidige en vorige
boekjaren) dragen in principe bij tot de vorming van de belastbare winst, ongeacht de
benaming die eraan wordt gegeven:
- wettelijke reserve
- beschikbare reserve
- onbeschikbare reserve
- overgedragen resultaat
B. Belastbare reserves in het kapitaal en belastbare uitgiftepremies
Wanneer de vennootschap een reserve incorporeert in het kapitaal, blijft die reserve haar
kwalificatie behouden die ze had vóór de opname in het kapitaal. Als men wenst over te gaan
tot een kapitaalverhoging door inlijving van belaste reserves, dan zou dit aanleiding geven tot
een vermindering van belaste reserves op de balans. Het totale eigen vermogen van de
vennootschap heeft evenwel geen wijzigingen ondergaan, zodat er dus ook geen sprake kan
zijn van opneming van reserves. Om deze ‘opneming’ teniet te doen creëert de vennootschap
een compensatie: de zgn. ‘belaste reserves in kapitaal’. Niettegenstaande ze niet direct
zichtbaar zijn op de balans, worden de belaste reserves die in het kapitaal geïncorporeerd zijn,
toch onder de zichtbare belastbare reserves opgenomen op de aangifte in een aparte rubriek
“Belaste reserves in het kapitaal en belastbare uitgiftepremies”.
Hetzelfde kan gebeuren door belaste reserves in de uitgiftepremies te incorporeren. Ook hier
zal de opneming van belaste reserves gecompenseerd moeten worden met de rubriek
Belastbare gedeelte van uitgiftepremies.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
6
C. Belastbaar gedeelte van de herwaarderingsmeerwaarden
Boekhoudkundig mogen ondernemingen hun materiële en financiële vaste activa
herwaarderen wanneer de werkelijke waarde hoger ligt dan de boekwaarde. Herwaarderen is
het uitdrukken van een niet-gerealiseerde meerwaarde.
Heeft de herwaardering betrekking op materiële vaste activa met beperkte gebruiksduur, dan
worden, volgens de boekhoudwetgeving, afschrijvingen geboekt op het bedrag van de
herwaardering.
Fiscaal zijn de afschrijvingen op de herwaardering niet als beroepskost aftrekbaar.
Betreffende afschrijvingen moeten daarom worden opgenomen onder de rubriek Belastbaar
gedeelte van de herwaarderingsmeerwaarden bij de belastbare gereserveerde winst - tenzij de
nodige boekingen zijn gebeurd vb. overboeking van rekening 12 naar rekening 133 (art. 190,
art. 44 § 1, 1° en art. 61 WIB 92).
D. Belastbare voorzieningen
Voorzieningen behoren in principe tot de belastbare winst (art. 25, 5° WIB 92). Een geboekte
voorziening moet in principe vermeld worden onder de rubriek “Belastbare voorzieningen”
bij de belastbare gereserveerde winst. Maar op grond van artikel 48 WIB 92 kan een
vennootschap, onder bepaalde voorwaarden, voorzieningen aanleggen zonder deze in
haar belastbare basis te moeten opnemen. Voor verdere details verwijzen wij naar de
bespreking van de vrijgestelde reserves.
E. Andere in de balans vermelde reserves
De rubriek andere in de balans vermelde reserves dient om via de aangifte bedragen in de
fiscale winst op te nemen die:
- wel tot het fiscale (belastbare) vermogen bijdragen, en
- wel in het eigen vermogen op de balans begrepen zijn, maar
- in een andere rekening dan een rekening van belastbare reserves te vinden zijn (conform de
voorschriften van de boekhoudwetgeving)
Hieronder vallen o.a. het deel van belastingvrije reserves dat niet of niet meer aan de
vrijstellingsvoorwaarden voldoet.
VOORBEELD
Een aangelegde investeringsreserve, geboekt op de rekening 132 – Belastingvrije reserve
die op grond van art. 194quater WIB 92 niet (langer) vrijgesteld is en die de vennootschap
zelf niet spontaan heeft overgeboekt naar een belaste reserverekening, moet weergegeven
worden onder ‘andere in de balans vermelde reserves’.
VOORBEELD
Bepaalde verwezenlijkte meerwaarden (art. 47 WIB 92) kunnen worden belast in
verhouding tot de fiscaal aanvaarde afschrijvingen en waardeverminderingen van de
wederbelegde activa en in voorkomend geval tot het bedrag van het nog niet belaste saldo
bij de vervreemding of buitengebruikstelling van die wederbelegde activa.
In de mate dat de vennootschap het deel van de verwezenlijkte meerwaarde niet in haar
resultaat opneemt, moet zij de rekeningen 132 en 168 m.b.t. die verwezenlijkte
meerwaarde vermelden onder de ‘andere in de balans vermelde reserves’.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
7
F. Andere belastbare reserves
Onder de rubriek andere belastbare reserves vallen onder meer de negatieve belastbare
reserves.
VOORBEELD
Wanneer een vennootschap een vrijgestelde gewestelijke kapitaalsubsidie te snel in het
boekhoudresultaat heeft overgeboekt, moet het deel dat te snel in het boekhoudresultaat is
gekomen, rechtgezet worden door een negatieve belaste reserve te weerhouden teneinde
het overdreven boekhoudresultaat te compenseren. (zie circulaire nr. CI.RH.421/597.225
(AOIF 40/2009 dd. 4 augustus 2009).
VOORBEELD
Voor het bedrag van het belastingkrediet voor onderzoek en ontwikkeling dat op het einde
van het boekjaar niet kan worden verrekend met de vennootschapsbelasting (en geboekt
wordt op het debetsaldo van de rekening 491) moet een negatieve belaste reserve
weerhouden worden. (zie circulaire nr. Ci.RH.421/579.072 (AOIF 60/2010) dd. 10
september 2010).
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
8
1.1.2. Onzichtbare reserves
Onzichtbare of verdoken reserves zijn reserves die niet in de jaarrekening van de
vennootschap zijn vermeld en die voortvloeien uit
- onderwaarderingen van activa op de balans, d.w.z. waardeverminderingen van activa die
niet overeenstemmen met een werkelijke minderwaarde of met een fiscaal aanvaarde
afschrijving;
- overwaarderingen van passiva op de balans, d.w.z. een verhoging van passiva die niet
overeenstemmen met werkelijke schulden en verplichtingen van de vennootschap.
Overeenkomstig art.24, 1e lid, 4° WIB 1992 zijn zulke onderwaarderingen van activa en
overwaarderingen van passiva belastbaar.
Wanneer er tijdens een fiscale controle van de inkomsten van een bepaald belastbaar tijdperk
ontdekt wordt dat sommige activa ondergewaardeerd en/of bepaalde passiva overgewaardeerd
zijn, zoals vermeld in art. 24, eerste lid, 4° WIB 92, dan zullen de aangetroffen verdoken
reserves worden aangemerkt als winsten, niet van het (de) belastbare tijdperk(en) waarin zij
gevormd zijn en evenmin van het belastbare tijdperk waarin zij ontdekt zijn, maar wel van het
belastbare tijdperk waarop het onderzoek sloeg dat ze aan het licht bracht (art. 361 WIB 92).
A. Belastbare waardeverminderingen
De vennootschap kan een waardevermindering uitdrukken op de actiefbestanddelen die niet
afschrijfbaar zijn (bv. op vorderingen, op gronden en voorraden) als ze bij het afsluiten van
het boekjaar minder waard zijn geworden.
Als de vennootschap een waardevermindering heeft geboekt die fiscaal niet aanvaard wordt
(omdat ze niet wordt beschouwd als een zeker en vaststaand verlies van het boekjaar), dan
heeft zij haar boekhoudresultaat ten onrechte verminderd. De kosten die voortvloeien uit de
geboekte waardevermindering die fiscaal niet wordt aanvaard, worden tenietgedaan door in
evenredige mate een belastbare reserve aan de fiscale winst toe te voegen.
Speciaal geval : waardevermindering op handelsvorderingen (zie 1.2.1)
Speciaal geval : waardevermindering op aandelen (zie 2 code 1217)
B. Overdreven afschrijvingen of afschrijvingsexcedenten
Onder afschrijvingsexcedenten verstaat men het verschil tussen de door de vennootschap
geboekte afschrijvingen en de overeenstemmende afschrijvingen die op fiscaal gebied als
beroepskosten aanvaard kunnen worden.
Afschrijvingsexcedenten kunnen ontstaan omwille van volgende redenen:
- Er wordt fiscaal ten onrechte degressief afgeschreven.
- Er wordt afgeschreven over een kortere periode dan de vermoedelijke gebruiksduur.
- De proratering van de afschrijving van het eerste jaar van de investering door een ‘grote’
vennootschap werd niet toegepast (art. 196 § 2 WIB92)
- De bijkomende aankoopkosten bij het hoofdbestanddeel werden niet aan het zelfde ritme
afgeschreven als het hoofdbestanddeel door een ‘grote’ vennootschap (art. 196 § 2 WIB92)
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
9
C. Andere onderschattingen van activa
Hieronder worden o.a. opgenomen:
– activa in kosten (investeringen die in principe dienen afgeschreven te worden maar
rechtstreeks in kosten zijn geboekt)
– onderschattingen van grondstoffen, hulpstoffen, goederen in bewerking, gereed product,
handelsgoederen, bestellingen in uitvoering, portefeuillewaarden en, in het algemeen, van
alle niet voor afschrijving vatbare activa;
– latente meerwaarden op effecten.
D. Overschattingen van passiva
Hieronder worden o.a. opgenomen:
- schulden die in de balans als opeisbaar geboekt staan, terwijl het geen zekere en vaststaande
schulden zijn (bv. fictieve schulden, het niet boeken van inkomende creditnota)
- gedecreteerde maar niet-betaalbaar gestelde dividenden;
- een voorziening voor vakantiegeld die niet aan de voorwaarden voldoet.
1.1.3 Aanpassingen van de begintoestand van de reserves
De wijziging in de belastbare reserves wordt bepaald door de eindstand van de belastbare
reserves te vergelijken met de beginstand ervan. Het is mogelijk dat de fiscale reserves tijdens
het belastbare tijdperk wijzigingen hebben ondergaan, waarmee geen rekening mag worden
gehouden bij de vaststelling van de in principe belastbare winst. Een van de mogelijkheden
om inkomsten vrij te stellen/te belasten bestaat erin de beginstand van de belastbare reserves
te corrigeren.
Een verhoging van de beginstand van de belastbare reserves moet de beweging van de
belastbare reserves afremmen, aangezien men het verschil tussen de beginstand en de
eindstand doet verkleinen. Daarmee wil men bepaalde inkomsten vrijstellen.
A. Meerwaarde op aandelen [1051]
De verwezenlijkte meerwaarde op aandelen is vrijgesteld van vennootschapsbelasting als
- de eventuele inkomsten beantwoorden aan de taxatievereiste van DBI-aftrek én
- de aandelen gedurende een ononderbroken periode van één jaar in volle eigendom zijn.
Ook de meerwaarden op aandelen die men vaststelt bij de toebedeling van aandelen aan de
vennoten in het kader van een vereffening zijn te beschouwen als gerealiseerde meerwaarden
op aandelen en komen dus in aanmerking voor vrijstelling als de twee voorwaarden zijn
voldaan (art. 192, §1, 1ste lid WIB92).
Wat als de aandelen niet beantwoorden aan de taxatievereiste inzake DBI-aftrek ? Dan zijn
die meerwaarden belastbaar tegen het gewone tarief (met mogelijkheid van
aftrekbewerkingen en verrekening met het verlies van het belastbare tijdperk zelf).
Wat als de aandelen beantwoorden aan de taxatievereiste inzake DBI-aftrek maar niet
gedurende een ononderbroken periode van één jaar in volle eigendom zijn geweest ? Dan zijn
die meerwaarden afzonderlijk belastbaar aan 25% + 3% ACB dus aan 25,75%. Let op : dit
betreft enkel een apart tarief, het betreft geen afzonderlijke aanslag ! Maw aftrekbewerkingen
op die meerwaarden zijn mogelijk en verrekening met het verlies van het boekjaar is ook
mogelijk.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
10
! Minderwaarden en waardevermindering op aandelen blijven niet aftrekbaar.
Let op : afzonderlijke regeling voor tradingvennootschappen
Aan de regeling m.b.t. verwezenlijkte meerwaarden op aandelen werd toegevoegd dat voor de
aandelen verkregen in kader van een fiscale neutrale verrichting, deze voor de berekening van
de bezitsduur worden geacht te zijn verkregen op datum van verkrijging door inbrenger of
omgevormde, overgenomen of gesplitste vennootschap. De bezitsduur bij de overgenomen
vennootschap telt dus mee om de minimumhoudperiode van één jaar vol te maken.
B. Terugnemingen van vroegere in verworpen uitgaven opgenomen
waardeverminderingen op aandelen [1052]
Verantwoorde waardeverminderingen op aandelen dienen in de verworpen uitgaven
opgenomen te worden. Wanneer nadien de waarde zich herstelt, dienen de
waardeverminderingen (deels) teruggenomen te worden. Deze boekhoudkundige opbrengst
dient vrijgesteld te worden via aanpassing in meer van de begintoestand van de reserves.
C. Definitieve vrijstelling tax shelter erkende audiovisuele werken
(art. 194ter, § 4bis WIB 92)
D. Vrijstelling gewestelijke premies en kapitaal- en interestsubsidies
In afwijking van het algemene stelsel dat de gewestelijke steunmaatregelen in de belastbare
basis opneemt, worden sommige door de gewesten aan vennootschappen toegekende
steunmaatregelen, vrijgesteld.
Volgende gewestelijke premies zijn vrij van de vennootschapsbelasting als ze toegekend
werden vanaf 1 januari 2006 en in zoverre de toekenning verbonden is aan aanslagjaar 2007
(art 193bis §1 WIB 92):
- de tewerkstellingspremies en beroepsoverstappremies die door de bevoegde gewestelijke
instellingen worden toegekend aan vennootschappen en die beantwoorden aan de Europese
regels inzake staatssteun voor tewerkstelling (die door de Europese Commissie aanvaard
zijn).
- kapitaal- en interestsubsidies die door de gewesten in het kader van de economische
expansiewetgeving worden toegekend met het oog op de aanschaffing of totstandbrenging van
immateriële en materiële vaste activa. In geval van vrijwillige vervreemding van
gesubsidieerde activa die gedurende de eerste drie jaren van de investering plaatsvindt, wordt
het bedrag van de voorheen vrijgestelde winst geacht een winst te zijn van het belastbaar
tijdperk gedurende hetwelk de vervreemding heeft plaatsgevonden (behalve bij schadegeval,
onteigening, enz.).
Worden ook vrijgesteld: premies, kapitaal- en interestsubsidies op materiële en immateriële
vaste activa, toegekend in het kader van de steun aan onderzoek en ontwikkeling door de
bevoegde gewestelijke instellingen, met inachtname van de Europese reglementering inzake
staatssteun (voor zover toegekend vanaf 1 januari 2007 en in zoverre de toekenning
verbonden is aan aanslagjaar 2008).
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
11
Let op: Wanneer een vennootschap ‘teveel’ kapitaalsubsidie in een bepaald belastbaar tijdperk in
het resultaat neemt, dan is er vrijstelling via verhoging van de begintoestand van de reserves
ten belope van het fiscaal correcte deel dat de vennootschap in het boekhoudkundig resultaat
had moeten opnemen. Er wordt dan een negatieve reserve weerhouden voor het deel dat
fiscaal ‘teveel’ in het boekhoudkundig resultaat werd genomen (Ci.RH. 421/597.225, AOIF
Nr. 40/2009, dd. 04.08.2009).
E. Definitieve vrijstelling winst voortvloeiend uit de homologatie van een
reorganisatieplan en uit de vaststelling van een minnelijk akkoord.
De Wet van 31 januari 2009 betreffende de continuïteit van de ondernemingen - afgekort de
W.C.O - voorziet in de vrijstelling van de opbrengst voortvloeiende uit de boekhoudkundige
verwerking van een kwijtgescholden schuld bij de schuldenaar (art. 48-1 WIB92). Maar die
vrijstelling verloopt volgens twee fasen: de voorlopige en de definitieve vrijstelling.
De voorlopige vrijstelling wordt behandeld in het vak “vrijgestelde gereserveerde winst”.
De voorlopige vrijstelling wordt definitief als het reorganisatieplan of het minnelijk akkoord
volledig is uitgevoerd. In dat jaar mag de schuldenaar de winst die voortvloeit uit de
schuldvermindering of schuldkwijtschelding definitief van belastingen vrijstellen ten gevolge
van de wet op de continuïteit van de ondernemingen.
In het boekjaar waarin het reorganisatieplan of het minnelijk akkoord volledig is uitgevoerd,
zal de vennootschap de vrijgestelde gereserveerde winst overhevelen naar de belastbare
gereserveerde winst. De vennootschap boekt dan de volgende journaalpost:
132 belastingvrije reserves
XXX
aan
789 onttrekking aan de belastingvrije reserves
XXX
De toename van deze boekhoudkundige reserves wordt gecompenseerd in de aangifte
vennootschapsbelasting door een aanpassing in meer van de begintoestand van de reserves
zoals is voorzien in art. 74, al.2, 1° KB/WIB92 (aangepast door KB van 09 juli 2010 – B.S.
16.07.2010).
Let op : in geval van toepassing van de vrijstelling van de winst voortvloeiende uit de
homologatie van een reorganisatieplan en uit de vaststelling van een minnelijk akkoord, moet
de vennootschap de documenten hieromtrent als bijlage bij de aangifte toevoegen.
F. Andere aanpassingen in meer van de begintoestand van de reserves
Het betreft :
- de opnemingen van werkelijk gestort kapitaal ter aanzuivering van een boekhoudkundig
verlies of voor de aanleg van een onbeschikbare reserve voor toekomstige verliezen (Let op
bij formele kapitaalvermindering voor eventueel aanpassing van de begintoestand van de
reserves  uitgekeerd dividend bij reële kapitaalvermindering)
de tijdens het belastbare tijdperk verkregen terugbetalingen van belastingen en
regulariseringen van geraamde belastingschulden (geboekt op een 77-rekening) die voorheen
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
12
als verworpen uitgaven werden belast, in dat mate dat ze niet van de tijdens het belastbare
tijdperk gedane en gedragen niet-aftrekbare belastingen, die onder de verworpen uitgaven
werden opgenomen, kunnen worden afgetrokken
- het niet-belastbare deel van de verwezenlijkte meerwaarde op personenwagens, wagens
dubbel gebruik en minibussen (= een bepaald percentage van de gerealiseerde meerwaarde)
- het gedeelte van de verwezenlijkte meerwaarde dat overeenstemt met de afschrijvingen en
met de waardeverminderingen die voorheen als verworpen uitgaven werden belast op basis
van art. 194ter, § 6 WIB 92 in het kader van tax-shelter erkende audiovisuele werken.
- het gedeelte van de terugnames tijdens het belastbare tijdperk, van waardeverminderingen en
van voorzieningen die voorheen werden belast op basis van art. 194ter, § 6 WIB 92 in het kader
van tax-shelter erkende audiovisuele werken, in de mate waarin deze waardeverminderingen of
deze voorzieningen niet meer verantwoord zijn op het einde van het belastbare tijdperk
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
13
1.2 De vrijgestelde gereserveerde winst
1.2.1 Waardeverminderingen op handelsvorderingen
- Problematiek dubieuze debiteuren => zie steeds de link met de boekhouding
- Onderscheid verlies is zeker en vaststaand versus verlies is waarschijnlijk
Definitief verloren vorderingen (rek. 642) (art. 49 WIB1992) = verlies is zeker en vaststaand
(art. 49 WIB 1992) ( bij de afsluiting van de vereffening van het faillissement van de debiteur
of attest van de curator waaruit blijkt dat elke mogelijkheid tot betaling van de beoogde
vordering bij de vereffening uitgesloten is)
Verlies is waarschijnlijk (rek. 6340) (art. 48 WIB 1992 en art. 22 e.v. KB/WIB1992). Is het
verlies waarschijnlijk dan kan de vennootschap ten belope van het vermoedelijke verlies een
waardevermindering aanleggen (art. 48 WIB 92 en art. 22 e.v. KB/WIB92). Ze moet dan het
formulier 204.3 bij de aangifte voegen.
Let op : vennootschap (btw-plichtig) : de btw is te recupereren vanaf datum faling klant
=> waardevermindering exclusief btw te boeken, zo niet belaste reserves voor het btwstuk
- Speciaal geval : ‘klanten in gerechtelijke reorganisatie’
De wet van 31 januari 2009 betreffende de continuïteit van de ondernemingen (WCO) heeft
de wet op het gerechtelijk akkoord vervangen en beoogt meer kansen te bieden aan
ondernemingen die in moeilijkheden verkeren.
Zo kan een schuldeiser onder toezicht van de rechtbank van koophandel een gehele of
gedeeltelijke kwijtschelding van schuld aan een klant toestaan.
Bij de totstandkoming van zo’n akkoord zal de schuldeiser zijn vordering overboeken naar de
rekening dubieuze debiteuren en een waardevermindering boeken ten belope van de gehele of
gedeeltelijk afstand van zijn vordering (als die nog niet was geboekt).
Artikel 48, tweede lid WIB 92 voorziet in een expliciete fiscale vrijstelling voor
waardeverminderingen op schuldvorderingen op medecontractanten, waarvoor krachtens de
WCO door de rechtbank een reorganisatieplan is gehomologeerd of een minnelijk akkoord is
vastgesteld.
Op het moment van de definitieve afwikkeling moeten de vordering en de geboekte
waardevermindering uitgeboekt worden. Desgevallend zal het resultaat geboekt worden als
meer- of minderwaarde.
De Commissie voor Boekhoudkundige Normen heeft de draagwijdte van zulke akkoorden via
de wet op de continuïteit weergegeven in een advies- zowel bij de schuldeiser als bij de
schuldenaar (Advies CBN 2011/9 van 6 april 2011).
- Formulier 204.3 bij de aangifte te voegen
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
14
1.2.2 Voorzieningen voor risico’s en kosten
- Problematiek voorzieningen => zie steeds de link met de boekhouding
- Art. 48 WIB1992 en art. 24-27 KB/WIB1992
- Formulier 204.3 bij de aangifte te voegen
Let op ! Art. 25 KB/WIB1992 wijkt uitdrukkelijk af van de boekhoudkundige
voorschriften (fiscaal vrijstelling : risico bestaat nog steeds op datum afsluiting boekjaar
 boekhoudkundig : rekening houden met risico’s tussen datum afsluiting boekjaar en
datum algemene vergadering)
Let op ! Voorzieningen voor grote herstellingen aan gebouwen of materieel en outillage,
die periodiek met regelmatige tussenpozen van maximaal 10 jaar worden uitgevoerd,
mogen met vrijstelling van belasting geprovisioneerd worden.
Als de maximumperiode van 10 jaar niet wordt gerespecteerd moet de voorziening in haar
totaliteit worden belast in het belastbaar tijdperk tijdens hetwelk blijkt dat de periodiciteit van
de grote herstellingen 10 jaar overschrijdt. (PV 459 Claude Eerdekens 21.09.2000)
Let op ! Indien in een jaar geen of te weinig voorzieningen aangelegd werden, kunnen deze
tekorten niet ingehaald worden in een later belastbaar tijdperk. Er moet m.a.w. gewacht
worden tot de uitgave gedaan wordt om alsnog een fiscale aftrek te bekomen (PV 458 Claude
Eerdekens 21.09.2000)
Let op ! Voorzieningen voor toekomstige investeringen zijn fiscaal niet vrijgesteld. Dus
onderscheid investering versus grote herstelling van belang.
Let op ! Voorzieningen voor algemeen risico (= niet scherp omschreven) zijn fiscaal niet
vrijgesteld.
Let op ! Interne pensioenvoorziening kan niet meer gestart worden, noch aangedikt
worden vanaf 1 januari 2012. De interne pensioenvoorziening zoals die bestaat op het
einde van het boekjaar met afsluitdatum vóór 1 januari 2012 kan wel in haar bestaande
vorm behouden blijven.
1.2.3 Uitgedrukte niet verwezenlijkte meerwaarden
Worden in die rubriek opgenomen : het vrijgestelde deel van herwaarderingsmeerwaarden op
materiële en financiële vaste activa (art. 190, art. 44 § 1, 1° en art. 61 WIB 92).
1.2.4 Verwezenlijkt meerwaarden
Worden hier o.a. opgenomen :
- gespreid te belasten verwezenlijkte meerwaarden (onderverdeeld in gespreid te belasten
meerwaarden op bepaalde effecten en gespreid te belasten meerwaarden op materiële en
immateriële vaste activa)
- andere verwezenlijkte meerwaarden (o.a. het monetaire gedeelte van verwezenlijkte
meerwaarden wordt hier bedoeld)
- verwezenlijkte meerwaarden op bedrijfsvoertuigen
- verwezenlijkte meerwaarden op binnenschepen
- verwezenlijkte meerwaarden op zeeschepen
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
15
1.2.4.1 Gespreid te belasten verwezenlijkte meerwaarden op materiële en immateriële
vaste activa
- art. 47 WIB1992
- gespreide taxatie is een optie : formulier 276 K bij de aangifte voegen
A. Welke meerwaarden?
Luidens art. 47 WIB 92 kunnen zowel de gedwongen, als de vrijwillig verwezenlijkte
meerwaarden op immateriële vaste activa en materiële vaste activa voorlopig vrijgesteld
worden, mits er voldaan is aan een aantal voorwaarden, waaronder ook de
onaantastbaarheidsvoorwaarde (art. 190 WIB 92 ; dus verplichte overboeking naar rek. 168
uitgestelde belastingen en rekening 132 belastingvrije reserves). De verwezenlijkte
meerwaarde wordt dan geleidelijk (gespreid) belast in verhouding tot de fiscaal aanvaarde
afschrijvingen op de wederbeleggingen.
Let op!
Voor vrijwillig verwezenlijkte meerwaarden op immateriële vaste activa en materiële vaste
activa geldt de vrijstelling van art. 47 WIB 92 slechts voor zover de vervreemde goederen
sedert meer dan vijf jaar vóór hun vervreemding (dag op dag 5 jaar is ook ok) de aard van
vaste activa hadden (art. 47, § 1, tweede lid, 2° WIB 92).
Voor vrijwillig verwezenlijkte meerwaarden op immateriële vaste activa geldt daarenboven
de vrijstelling van art. 47 WIB 92 slechts voor zover er op die immateriële vaste activa fiscaal
aanvaarde afschrijvingen werden geboekt (art. 47, § 1, tweede lid, 2° WIB 92). Dus zelf
opgebouwde cliënteel die men vervreemdt komt niet in aanmerking voor gespreide taxatie.
De fiscale meerwaarde verwezenlijkt op personenwagens, auto’s dubbel gebruik en
minibussen is slechts belastbaar ten belope van het gewogen gemiddelde van fiscaal
aanvaarde afschrijvingen tot de geboekte afschrijvingen. Voor zover de overige voorwaarden
zijn vervuld, zal dus slechts dat % (in functie van het gewogen gemiddelde van fiscaal
aanvaarde afschrijvingen tot de geboekte afschrijvingen) van de verwezenlijkte meerwaarde
gespreid belast kunnen worden.
B. Wederbeleggingsverplichting
De verkoopwaarde (verkoopprijs, inbrengwaarde, ruilwaarde) of ontvangen vergoeding (en
dus niet alleen de meerwaarde) zonder de vervreemdingskosten ervan in mindering te
brengen, dient wederbelegd te worden (art. 47, §1, eerste lid WIB92).
C. Wederbeleggingstermijn
De termijn waarbinnen de vennootschap moet wederbeleggen, verschilt al naargelang het gaat
om een gedwongen dan wel om een vrijwillig verwezenlijkte meerwaarde.
- bij gedwongen verwezenlijking : de herbelegging moet uiterlijk plaatsvinden binnen de
stopzetting van de beroepswerkzaamheid en binnen een termijn van drie jaar na het einde van
het belastbare tijdperk waarin de schadevergoeding is ontvangen (art. 47, § 3, tweede lid, 1°
WIB 92).Deze laatste is niet noodzakelijk het belastbaar tijdperk waarin het gedwongen feit
zich heeft voorgedaan
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
16
- bij vrijwillig verwezenlijkte meerwaarde : de herbelegging moet uiterlijk plaatsvinden
binnen de stopzetting van de beroepswerkzaamheid en binnen de 3 jaar vanaf het begin van
het boekjaar waarin de meerwaarde is verwezenlijkt (art. 47, § 3, tweede lid, 2° WIB 92)
Uitsluitend voor vrijwillig verwezenlijkte meerwaarden wordt de termijn van drie op vijf jaar
gebracht (art. 47, § 4 WIB 92), als de herbelegging geschiedt in (volle eigendom):
– een gebouwd onroerend goed;
– een vaartuig;
– een vliegtuig.
De verlengde termijn van vijf jaar vangt, naar keuze van de belastingplichtige, aan:
- ofwel, op de eerste dag van het belastbare tijdperk waarin de meerwaarde verwezenlijkt is;
- ofwel, op de eerste dag van het voorlaatste belastbare tijdperk dat de verwezenlijking van de
meerwaarde voorafgaat.
Zakelijke rechten op onroerende goederen zijn een geldige belegging voor de driejarige
termijn maar niet voor de verlengde termijn van 5 jaar. Volgens de Minister van Financiën
komen enkel in eigendom verworven goederen in aanmerking als wederbelegging binnen de
verlengde termijn (Parl.Vraag nr. 1447 van de Clippele dd. 25/07/2001).
D. Het in aanmerking te nemen herbeleggingsbedrag
Het in aanmerking te nemen herbeleggingsbedrag is de fiscaal afschrijfbare waarde van de in
aanmerking komende vervangingsactiva die de belastingplichtige als zodanig heeft
aangewezen.
Herbeleggingen in voertuigen die aan de beperking ingevolge art. 66 WIB 92/ art. 198bis
WIB92 zijn onderworpen, kunnen overigens slechts tot 50-100% in aanmerking worden
genomen.
Wanneer er als vervangingsactivum een gebouwd onroerend goed wordt aangewezen, mogen
de prijs van de grond en de desbetreffende bijkomende aankoopkosten van de grond niet in
het herbeleggingsbedrag inbegrepen worden.
E. Verwerking op de aangifte
Op het aangifteformulier moet het nog vrijgestelde gedeelte van de verwezenlijkte
meerwaarde die gespreid belast zal worden, ingevuld worden in de rubriek Vrijgestelde
gereserveerde winst bij Gespreid te belasten meerwaarden op materiële en immateriële vaste
activa.
1.2.4.2. Andere verwezenlijkte meerwaarden : vrijstelling monetaire deel
Het monetair gedeelte van de verwezenlijkte meerwaarde op immateriële, materiële en
financiële vaste activa en andere portefeuillewaarden, kan vrijgesteld worden mits er voldaan
is aan de onaantastbaarheidsvoorwaarde (art. 190, eerste lid WIB 92; wat onder meer inhoudt
dat het monetaire gedeelte overgeboekt moet zijn en behouden zijn op de rekening 132
‘Belastingvrije reserve’ )
Het monetaire gedeelte = aanschaffingswaarde van het actief x (revalorisatiecoëffiënt – 1)
In de praktijk slechts toepassing bij realisatie van ten laatste in 1949 verworven activa.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
17
1.2.4.3 Vrijstelling verwezenlijkte meerwaarden op bedrijfsvoertuigen
- art. 44bis WIB92 + art. 20 KB/WIB92 + Ci.RH.242/569.066 (AOIF 27/2006) dd.
18.07.2006
- formulier 276 N
Volledige vrijstelling van de vrijwillig of gedwongen verwezenlijkte meerwaarden op
bedrijfsvoertuigen mits aantal voorwaarden nageleefd worden o.a. wederbelegging vereist en
het naleven van de onaantastbaarheidsvoorwaarde (art. 190 WIB1992).
Let op ! Kortere wederbeleggingstermijn hier dan bij art. 47 WIB1992 (= gespreide taxatie).
-
bij gedwongen verwezenlijking : uiterlijk binnen de stopzetting van de
beroepswerkzaamheid en binnen 1 jaar na het einde van het belastbaar tijdperk waarin
de schadeloosstelling is ontvangen (niet noodzakelijk het BT van het gedwongen feit)
-
bij vrijwillige verwezenlijking : uiterlijk binnen de stopzetting van de
beroepswerkzaamheid en binnen 2 jaar vanaf de eerste dag van het kalenderjaar
waarin de meerwaarde is verwezenlijkt (geen uitbreidingstermijn met twee jaar extra
zoals bij art. 47 WIB1992)
Let op ! Wie kiest voor toepassing van art. 44bis WIB1992, kan bij het verstrijken van de
wederbeleggingstermijn van art. 44bis WIB1992 niet overschakelen op toepassing van art. 47
WIB1992 op die verwezenlijkte meerwaarde van het bedrijfsvoertuig.
1.2.4.4 Vrijstelling verwezenlijkte meerwaarden op binnenschepen
- art. 44ter WIB 92 + art. 21 KB/WIB 92
- formulier 276 P
1.2.4.5 Vrijstelling verwezenlijkte meerwaarden op zeeschepen
- art. 122 programmawet van 02.08.2002 (BS 29.08.2002)
- formulier 275 B
1.2.5 Investeringsreserve
- art. 194quater WIB1992 + Circulaire nr. Ci.RH.421/563.842 (AOIF 27/2004) dd.
24.06.2004
- formulier 275 R
Vrijgestelde investeringsreserve voor maximum 50 % van de aangroei van de belastbare
reserves van het boekjaar (na 4 correcties), met een absoluut maximum van 50% van
37 500,00 EUR.
Vrijgestelde
investeringsreserve
is
gekoppeld
onaantastbaarheidsvoorwaarde (art. 190 WIB1992).
aan
naleven
van
de
Aanleg investeringsreserve sinds aanslagjaar 2010 enkel mogelijk voor vennootschappen die
klein zijn volgens art. 15 W. Venn. Opgelet : in boekjaar aanleg investeringsreserve, is geen
aftrek van risicokapitaal mogelijk en ook niet voor de twee daaropvolgende boekjaren.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
18
Let op ! Aanleg investeringsreserve vereist
investeringsverplichting (de nodige wederbeleggingen in welbepaalde activa binnen een
wederbeleggingstermijn van 3 jaar) én
behoudingsverplichting van de wederbelegde activa (van 3 jaar)
1.2.6 Tax shelter erkende audiovisuele werken
- art. 194 ter WIB92
- Ci.RH.421/566.524 dd. 23 december 2004 + addendum dd. 26 oktober 2009
- CBN-advies 2010/7 van 16 juni 2007 : boekhoudkundige verwerking van tax-shelter in
hoofde van de investeerder.
1.2.7. Winst voortvloeiend uit de homologatie van een reorganisatieplan en uit de
vaststelling van een minnelijk akkoord
Zolang het reorganisatieplan of het minnelijk akkoord ingevolge de wet op de continuïteit van
de ondernemingen (WCO) niet volledig is uitgevoerd, heeft de schuldenaar recht op de
voorlopige vrijstelling van winst. De schuldenaar boekt de kwijtgescholden schuld langs het
credit van een uitzonderlijke opbrengstenrekening.
Die opbrengst is vrijgesteld van belastingen als de schuldenaar volgende boeking registreert
ter naleving van de onaantastbaarheidsvoorwaarde:
689 toevoeging aan de belastingvrije reserves XXX
aan
132 belastingvrije reserves
XXX
In het vak van de vrijgestelde gereserveerde winst vult de vennootschap dan het bedrag van
die reserve is naast de nieuwe code 328 ‘Winst voortvloeiend uit de homologatie van een
reorganisatieplan en uit de vaststelling van een minnelijk akkoord’.
Dit noemen we de voorlopige vrijstelling (= 1ste fase). Voor de definitieve vrijstelling
verwijzen we naar de aanpassing in meer van de begintoestand de reserves.
Let op : in geval van toepassing van de vrijstelling van de winst voortvloeiende uit de
homologatie van een reorganisatieplan en uit de vaststelling van een minnelijk akkoord, moet
de vennootschap de documenten hieromtrent als bijlage bij de aangifte toevoegen.
1.2.8 Andere vrijgestelde bestanddelen
A. Vrijgestelde deel van kapitaalsubsidies (rek. 15 en rek. 168)
art. 362 WIB92 + circulaire nr. CI.RH.421/597.225 (AOIF 40/2009 dd. 4 augustus 2009
B. 120 % aftrek gemeenschappelijk woon-werkverkeer personeelsleden met
minibussen, autobussen en autocars
art. 64 ter, eerste lid, 1° WIB92
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
19
Het betreft inzonderheid :
- de kosten die rechtstreeks betrekking hebben op minibussen, autobussen en autocars, zoals
afschrijvingen, onderhoud en herstelling, verkeersbelasting, verzekeringen, brandstoffen, enz.;
- de uitgaven die worden gedaan aan ondernemingen die in de plaats van de werkgever
instaan voor het gemeenschappelijk vervoer van werknemers met dergelijke voertuigen.
Behoren daarentegen niet tot de beoogde kosten :
- de financieringskosten met betrekking tot dergelijke vervoermiddelen;
- de kosten die betrekking hebben op de chauffeur van die vervoermiddelen wanneer het
gemeenschappelijk vervoer van werknemers niet aan derden is uitbesteed.
Die extra 20% kostenaftrek is gekoppeld aan het naleven van de
onaantastbaarheidsvoorwaarde (art. 190WIB92).
C. 120% aftrek voor beveiligingskosten
De volgende sinds 1.1.2009 gedane of gedragen kosten inzake beveiliging zijn ten belope van
120 % aftrekbaar (art. 64ter, eerste lid, 2° WIB92) :
a) de abonnementskosten voor de aansluiting op een vergunde alarmcentrale voor het beheer
van alarmen afkomstig van systemen geïnstalleerd in onroerende goederen teneinde
misdrijven tegen personen of goederen te voorkomen of tegen te gaan;
b) de kosten om beroep te doen op een vergunde bewakingsonderneming voor het verrichten
van beveiligd vervoer van geldbiljetten;
c) de kosten met betrekking tot het gezamenlijk beroep doen door een groep van
ondernemingen op een vergunde bewakingsonderneming voor de uitvoering van
bewakingsopdrachten met betrekking tot het toezicht op en bescherming van roerende en
onroerende goederen. Bijvoorbeeld: een groep van winkeliers uit een winkelstraat doen samen
een beroep doen op een bewakingsonderneming tijdens drukke periodes.
Die extra aftrek van 20 % geldt pas voor de vanaf 1.1.2009 gedane of gedragen kosten inzake
beveiliging en voor zover het gaat om een binnenlandse vennootschap die aan de 'KMO'definitie voldoet voor het aanslagjaar dat verbonden is aan het belastbare tijdperk waarin de
kosten zijn gedaan of gedragen ( 185quater WIB 92). Met ‘KMO’ vennootschap bedoelt men
:
- een in art. 201, eerste lid, 1°, WIB 92 vermelde binnenlandse vennootschap = een
binnenlandse vennootschap waarvan de aandelen voor meer dan de helft toebehoren
aan één of meer natuurlijke personen die de meerderheid van het stemrecht
vertegenwoordigen
of
- een binnenlandse vennootschap die op grond van de in art. 15 van het Wetboek van
vennootschappen bepaalde criteria als kleine vennootschap wordt aangemerkt.
In de vennootschapsbelasting (art. 190bis WIB 92) is de toekenning van die verhoogde aftrek
van 20 % boven het bedrag van de werkelijk gedane of gedragen kosten evenals het behoud
ervan tevens onderworpen aan het naleven van de onaantastbaarheidsvoorwaarde. Dit
betekent dat de vennootschap een vrijgestelde reserve moet boeken ten belope van 20% van
de kosten die zijn gedaan of gedragen.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
20
Gelet op de uitdrukkelijke wettelijke bepalingen van artikel 64ter, eerste lid, 2°, a, WIB 92,
komen de abonnementen "interventie na alarm" en de interventiefacturen niet in aanmerking
voor de verhoogde aftrekbaarheid ten belope van 120 %.
Hieruit volgt dat, voor zover de factuur geen duidelijke opsplitsing voorziet tussen de in
artikel 64ter, eerste lid, 2°, a, WIB 92 vermelde abonnementskosten, die uitsluitend
betrekking hebben op de aansluiting op een vergunde alarmcentrale, en de
abonnementskosten inzake assistentie of interventie na alarm, ook de gecombineerde
abonnementskosten moeten worden uitgesloten van de verhoogde aftrek ten belope van 120
%. Niets belet evenwel dat deze kosten, onder de algemene voorwaarden van artikel 49, WIB
92, voor hun volledig bedrag als beroepskosten aftrekbaar zijn (Circulaire nr.
Ci.RH.242/596.157 (AOIF 26/2009) dd. 12.05.2009)
D. 120 % aftrek op fietsen voor woon-werkverplaatsing + fietsstallingen
Er bestaat een 120% aftrekbaarheid van de kosten die sinds 1 januari 2009 specifiek zijn
gedaan om of gedragen om het gebruik van de fiets door de personeelsleden voor hun
verplaatsingen tussen hun woonplaats en hun plaats van tewerkstelling aan te moedigen in de
mate dat deze gedaan of gedragen zijn om
een onroerend goed te verwerven, te bouwen of te verbouwen wanneer dat onroerend goed
bestemd is:
- om de fietsen te stallen tijdens de werkuren van de personeelsleden of
- om een kleedruimte of sanitair – al dan niet met douches – ter beschikking te stellen
van die personeelsleden (art. 64ter, eerste lid, 3° a WIB92)
Er is tevens 120% aftrekbaarheid van de kosten die sinds 1 januari 2009 specifiek zijn gedaan
of gedragen om het gebruik van de fiets door de personeelsleden voor hun verplaatsingen
tussen hun woonplaats en hun plaats van tewerkstelling aan te moedigen in de mate dat deze
gedaan of gedragen zijn om fietsen en hun toebehoren te verwerven, te onderhouden én die ter
beschikking gesteld worden van de personeelsleden (art. 64ter, eerste lid, 3° b WIB92)
Ook bedrijfsleiders zijn bedoeld. Bedrijfsleiders worden voor de toepassing van de
bepalingen inzake beroepskosten immers met werknemers gelijkgesteld (art. 195, § 1,
lid 1 WIB92).
Indien de kosten bestaan uit afschrijvingen van de hierboven bedoelde onroerende goederen
of fietsen, dan wordt het aftrekbare bedrag bekomen door het normale afschrijvingsbedrag
van dat belastbaar tijdperk te verhogen met 20%.
Die verhoogde 20% van de afschrijvingen wordt niet in aanmerking genomen voor het
bepalen van de latere meer-of minderwaarde bij het vervreemden van het onroerend goed of
de fietsen.
In de vennootschapsbelasting (art. 190bis WIB 92) is de toekenning van die verhoogde aftrek
van 20 pct. boven het bedrag van de werkelijk gedane of gedragen kosten evenals het behoud
ervan onderworpen aan het naleven van de onaantastbaarheidsvoorwaarde.
Dit betekent dat de vennootschap een vrijgestelde reserve moet boeken ten belope van 20%
van de kosten die zijn gedaan of gedragen.
De fietsen die de werkgever aan zijn personeel ter beschikking stelt moeten lineair worden
afgeschreven over een termijn van minstens 3 jaar (art. 64ter, derde lid WIB92).
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
21
E. 120% aftrek voor kosten m.b.t. elektrische personenwagens, auto dubbel gebruik en
minibussen
Bron : art. 198bis eerste alinea 1° a) WIB92 en art. 190bis WIB92
Sinds 1 januari 2010 is in de vennootschapsbelasting een aftrek van 120 % ingevoerd voor de
autokosten m.b.t. een personenwagen, auto dubbel gebruik en minibus die een uitstoot hebben
van 0 gram CO2 per kilometer. Hiermee zijn de zuiver elektrische auto’s bedoeld, d.w.z. de
wagens die uitsluitend door een elektrische motor zijn aangedreven en dus geen CO2
uitstoten.
De voor de toepassing van de 120 % aftrek in aanmerking te nemen kosten zijn de autokosten
(afschrijving, onderhoud en herstel, verkeersbelasting,…) maar niet de brandstofkosten,
financieringskosten en mobilofoonkosten.
In de vennootschapsbelasting (art. 190bis WIB 92) is de toekenning van die verhoogde aftrek
van 20 pct. boven het bedrag van de werkelijk gedane of gedragen kosten evenals het behoud
ervan onderworpen aan het naleven van de onaantastbaarheidsvoorwaarde.
Dit betekent dat de vennootschap een vrijgestelde reserve moet boeken ten belope van 20%
van de kosten die zijn gedaan of gedragen
Bij het bepalen van latere meer- of minderwaarden op die elektrische voertuigen dient geen
rekening gehouden te worden met de verhoogde afschrijvingen ten belope van 20%.
Bij een latere verkoop wordt de fiscale meer- of minderwaarde berekend op basis van de
afschrijvingen op de aanschaffingswaarde.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
22
2 Verworpen uitgaven
Code 1201 : Niet aftrekbare belastingen
art. 53 WIB 1992, art. 198, 1e WIB1992, art. 198, 3e WIB1992 en art. 219 WIB1992.
In toepassing van art. 198, 1e WIB1992 zijn de belastingen op de winst niet als beroepskost
aftrekbaar [code 1201].
Vallen de belastingopbrengsten uit een terugbetaling of regularisatie groter uit dan de nietaftrekbare belastingkosten van het boekjaar, dan wordt de post van de verworpen uitgaven op
nul gebracht en de begintoestand van de reserves verhoogd met het overblijvende gedeelte.
Overzicht van de voornaamste niet-aftrekbare belastingen (Com.IB92 n° 53/44-111 en
195/40-41) op te nemen in code [1201]
• Vennootschapsbelasting inclusief de erop betrekking hebbende verhogingen,
vermeerderingen, kosten en nalatigheidsinteresten (art. 198, eerste lid, 1° WIB 92);
• Voorafbetalingen;
• Voorheffingen die met de Ven.B verrekenbaar zijn zoals RV en FRV op verkregen
interesten/dividenden en FBB op verkregen interesten (art. 198, eerste lid, 3° WIB
92);
• Geraamd bedrag van de belastingen;
• De in art. 219bis vermelde afzonderlijke aanslagen (art. 198, eerste lid, 1° WIB 92);
• De forfaitaire belasting op de werknemersparticipatie die de vennootschap draagt i.p.v.
in te houden (art. 198, eerste lid, 2° WIB 92).
• Roerende voorheffing die de uitkerende vennootschap (als schuldenaar van het
inkomen) draagt ter ontlasting van de genieter (art. 198, eerste lid, 1° WIB 92);
• De 4 % bijkomende heffing die de vennootschap ten laste heeft genomen ter
ontlasting van de genieter (art. 198, eerste lid, 1° WIB 92)
• De eenmalige taks van 1,75% op interne pensioenvoorzieningen zoals die
bestonden op het einde van het boekjaar met afsluitdatum vóór 01-01-2012 (art.66
programmawet van 22 juni 2012, BS 28 juni 2012).
Let op :
Bij de toekenning of betaalbaarstelling van roerende inkomsten moet de schuldenaar in
principe roerende voorheffing inhouden (art.261, 1° WIB 92). Hij moet de verschuldigde
voorheffing in elk geval storten bij de Ontvanger der directe belastingen binnen de 15 dagen
na toekenning of betaalbaarstelling van het roerend inkomen. Bovendien moet hij nog een
aangifte in de RV indienen binnen die zelfde termijn (formulier 273 [andere roerende
inkomsten dan dividenden] of 273A [dividenden]).
Schuldenaar (dividend)
Bruto € 100,00
RV 25%
genieter € 75,00 (netto)
ontvangkantoor € 25,00 RV
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
23
Verwar de situatie van ontvangen roerende inkomsten niet met toekenning roerende
inkomsten.
In hoofde van de schuldenaar wordt de ingehouden RV geboekt op een schuldenrekening
(rek. 453) (geen kostenrekening).
In hoofde van de genietende vennootschap wordt de door de schuldenaar ingehouden RV
geboekt op een kostenrekening (rek. 6700) => verworpen uitgave + verrekenbaar.
Let op : Roerende voorheffing die de uitkerende vennootschap (als schuldenaar van het
inkomen) draagt ter ontlasting van de genieter (in principe geboekt onder de rekening 640)
alsook de 4% bijkomende heffing die de uitkerende vennootschap draagt ter ontlasting van de
genieter, komt in de verworpen uitgaven van de uitkerende vennootschap maar is geen
verrekenbaar bestanddeel in hoofde van die uitkerende vennootschap. De RV en de
bijkomende heffing wordt dus wel opgenomen in code [1201] maar mag niet vermeld worden
in het vak van de verrekenbare bestanddelen.
Aftrekbare belastingen en taksen
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Afzonderlijke aanslag aan 300% bedoeld in art. 219 WIB 92;
Onroerende voorheffing;
Niet- aftrekbare btw;
Buitenlandse belasting die niet verrekenbaar is in België (niet de FBB);
Forfaitaire aanslag geheime commissielonen (art. 58 WIB 92, geschrapt vanaf 08-06-2007);
Verkeersbelasting (wel eventueel deel op code 032);
Belasting op in verkeerstelling (wel eventueel deel op code 032);
Accijnscompenserende belasting (wel eventueel deel op code 032);
De met de inkomstenbelastingen gelijkgestelde belastingen zoals de belasting op spelen,
weddenschappen en op automatische ontspanningstoestellen;
Vergunningsrecht van sterke dranken;
Lokale belastingen (van gemeenten en provincies) zoals belasting op drijfkracht, op
personeel, op hinderlijke bedrijven… ;
Bedrijfsvoorheffing ten laste genomen door werkgever (=loon).
Code 1202 : Gewestelijke belastingen, heffingen en retributies
art. 198,1ste lid, 5 ° WIB1992
In de vennootschapsbelasting zijn niet meer fiscaal aftrekbaar: de gewestelijke belastingen,
heffingen en retributies, alsmede de eventuele verhogingen, vermeerderingen, kosten en
nalatigheidsintresten met betrekking tot deze belastingen.
Voor het Vlaamse Gewest vallen volgende gewestbelastingen onder het aftrekverbod (dus
opname in code 1202) :
- de heffing op de vervuiling van oppervlaktewateren;
- de heffing op de verwijdering van vaste afvalstoffen;
- de dossiertaks milieuvergunning;
- de heffingen op de meststoffen;
- de heffing ter bestrijding en voorkoming van leegstand en verwaarlozing van
bedrijfsruimten;
- de heffing ter bestrijding en voorkoming van leegstand en verkrotting van
gebouwen of woningen;
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
24
-
de grondheffing;
de heffingen op de winning van grondwater;
de planbatenheffing;
de elektriciteitsheffing;
het waterwegenvignet;
de belasting op de afgifte van jachtverloven en jachtvergunningen;
het vergunningsrecht voor de watervangst;
de retributie voor privatief gebruik van wegen, waterwegen en hun aanhorigheden;
de accijns op de strandconcessies.
Code 1203 : Geldboeten, verbeurdverklaringen, straffen van alle aard
art. 53,6° WIB1992 en circulaire Ci.RH.243/588.588 (AOIF 25/2008) dd. 13/08/2008
Zijn op te nemen in code [1203]:
• alle in het WIB 92 vermelde vaste geldboeten, zowel de administratieve geldboeten
(art. 445 WIB 92) als de strafrechtelijke geldboeten (o.a. art. 449, 450, 452 en 456,
WIB 92);
• vaste BTW-boeten (o.a. art. 70, § 4, BTW-Wetboek);
• vaste boete van 250,00 EUR m.b.t. Eurovignet (art. 3 van Wet van 27 december
1994)
• verkeersboetes (maar b.v. niet de belastingverhoging opgelegd wegens het niet tijdig
betalen van de verkeersbelasting);
• gerechtelijke transactionele boeten;
• boeten die werknemers oplopen en ten laste van de werkgever vallen;
• boeten wegens inbreuk op de reglementering van de prijzen of de kwaliteit, op de
milieuwetgeving, op de reglementering inzake mededinging zoals bepaald in de art. 81
en 82 van EU-verdrag (vb. EG-kartelboeten), alsook wegens schending van de regels
betreffende de mededinging zoals bepaald in de Belgische wetgeving.
Volgende boeten zijn voor 100% aftrekbaar :
- contractuele geldboete: het gaat om een boete die een onderneming moet betalen wegens het
niet naleven van een contractuele verbintenis, bijvoorbeeld wegens een late levering. Zulke
boeten zijn aftrekbaar omdat zij veeleer het karakter hebben van een schadevergoeding.
- een belastingverhoging of een evenredige (d.w.z. door verhoging van rechten geheven)
administratieve boete bovenop een belasting of heffing die als beroepskost aftrekbaar is. Deze
zijn immers als beroepskosten aftrekbaar ingevolge de regel "bijzaak volgt hoofdzaak".
Voorbeeld: proportionele btw-boete, belastingverhogingen of evenredige administratieve
boeten die betrekking hebben op andere aftrekbare belastingen (zoals registratierechten of het
eurovignet), belastingverhoging opgelegd wegens het niet tijdig betalen van de
verkeersbelasting, verhogingen van sociale bijdragen
- de bijdrage wegens laattijdige neerlegging van de jaarrekeningen en de geconsolideerde
jaarrekeningen afgesloten vanaf 1 oktober 2005. Deze bijdrage is geen geldboete in de zin van
art. 53, 6°, WIB 92, en is dus een aftrekbare beroepskost (circ. AOIF 12/2007 d.d. 18.4.2007).
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
25
Let op : parkeer’retributies’ dienen niet opgenomen te worden in de code [1203] (boeten)
maar dienen beschouwd te worden als autokosten. Eventueel dus deel in verworpen uitgaven
code 1205 (autokosten).
Code 1204 : Niet aftrekbare pensioenen, kapitalen, werkgeversbijdragen en –
premies
art. 59 WIB1992 en 195 WIB1992
Alle werkgeversbijdragen voor aanvullende verzekering en alle rechtstreeks uitbetaalde
pensioenen aan personeelsleden, voor zover zij uitgedrukt in jaarlijkse rente boven de 80 %
van de laatste normale brutojaarbezoldiging komen.
Code 1205 : Niet aftrekbare autokosten en minderwaarden op personenwagens,
auto’s dubbel gebruik en minibussen
Aftrekpercentages
Voor de sinds 1 januari 2010 gedane of gedragen autokosten schommelt de aftrek tussen de
50% en de 120%. We hebben in de vennootschapsbelasting 8 aftrekcategorieën in functie van
het aantal gram CO2-uitstoot per kilometer van de wagen en het type van motor:
Aftrekbaar %
120 %
100 %
90 %
80 %
75 %
70 %
60 %
50 %
dieselmotor
benzinemotor
nul gr CO2
maximaal 60 gr/km CO2
van 61 t/m 105 gr/km CO2
van 106 t/m 115 gr/km CO2
van 116 t/m 145 gr/km CO2
van 146 t/m 170 gr/km CO2
van 171 t/m 195 gr/km CO2
meer dan 195 gr/km CO2 of
geen CO2 beschikbaar bij DIV
nul gr CO2
maximaal 60 gr/km CO2
van 61 t/m 105 gr/km CO2
van 106 t/m 125 gr/km CO2
van 126 t/m 155 gr/km CO2
van 156 t/m 180 gr/km CO2
van 181 t/m 205 gr/km CO2
meer dan 205 gr/km CO2 of
geen CO2 beschikbaar bij DIV
Welke kosten worden beperkt?
De fiscale CO2-gekoppelde aftrekbeperking ten aanzien van personenwagens, auto’s voor
dubbel gebruik en minibussen treft o.a. volgende kosten: afschrijvingen van de voertuigen en
hun toebehoren, verkeersbelasting, B.I.V., verzekeringskosten, bijdrage pechbestrijding,
onderhouds- en herstellingskosten, technische inspectiekosten, expertise- en gerechtskosten,
garagekosten, parkeerkosten, niet-aftrekbare BTW, autoradiotaks, huur, GPS, enz....
Taxikosten, zowel in België als in het buitenland, blijven voor 75% aftrekbaar (Mond. vraag.
nr. 610 1 Jenne De Potter, 17 juni 2008, Kamercommissie Financiën, Criv 52).
Brandstofkosten zijn sinds 01-01-2010 slechts voor 75% aftrekbaar.
De sociale CO2-taks (solidariteitsbijdrage) die de werkgever verschuldigd is op het aan
werknemers verstrekte autovoordeel is een integraal aftrekbare beroepskost.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
26
Uitzonderingen: toch 100% aftrekbare autokosten:
A. de aftrekbeperking is niet van toepassing op volgende kosten:
- mobilofoonkosten
- financieringskosten (interest en andere financiële kosten gedaan voor de aankoop of
leasing van de wagen)
Financiële kosten m.b.t. renting zijn ook aftrekbaar op voorwaarde dat:
1. duurtijd contract = minstens 24 maanden
2. de intrest niet meer bedraagt dan de martkrente
3. de financiële lasten zijn duidelijk afgescheiden van de overige gefactureerde kosten.
- bepaalde kosten voor parking (= administratieve toegeving).
Kosten voor parkeerplaatsen en/of garages (zowel de huur als de afschrijvingen) die
voorbehouden zijn voor cliënten, zijn 100% aftrekbaar ( Parl. Vr. Dupré 30/09/1993).
Kosten die gemaakt zijn voor parking en/of garages voor de auto's die toebehoren aan het
personeel (dwz die hun eigendom zijn), zijn voor 100 % aftrekbaar (Parl. Vr. nr. 5 De
Schampelaere, 8 januari 2008, Vr. en Antw. Kamer 2007-08, nr.8, 500).
Let op ! Maar de kosten voor parkingplaatsen van bedrijfswagens die eigendom zijn van
de vennootschap of door de vennootschap worden geleasd, blijven wel vallen onder de
beperkte aftrekbaarheid van autokosten.
De aftrekbeperking blijft ook behouden op de terugbetaling van de kosten van parkeergelden
die werknemers tijdens dienstreizen hebben gemaakt. (Parl. Vr. nr. 5 De Schampelaere, 8
januari 2008, Vr. en Antw. Kamer 2007-08, nr.8, 500).
B. de aftrekbeperking geldt ook niet in hoofde van de eigenaar voor de voertuigen die
uitsluitend gebruikt worden:
- voor een taxidienst of voor verhuring met chauffeur (en op grond daarvan van de
verkeersbelasting vrijgesteld zijn)
- als lesvoertuigen in erkende autorijscholen (speciaal uitgerust voor praktisch onderricht);
- voor verhuring aan derden;
- voor koerierdiensten
- voor ‘just in time delivery’ (leveringen van klein materiaal aan assemblage- en
fabricatielijnen);
C. de aftrekbeperking geldt ook niet op de verantwoorde kosten m.b.t. tot minibussen die
uitsluitend worden gebruikt voor het door de werkgever (of door een groep van
werkgevers) georganiseerde collectief vervoer van personeelsleden tussen de
woonplaats en de werkplaats
D. Autoconstructeurs, invoerders en handelaars in nieuwe voertuigen in hoofdberoep
Voor hen geldt de beperking niet op 60% van de onderhoudskosten, verkeersbelasting en
verzekeringspremies m.b.t. “directiewagens”. Dit zijn nieuwe auto's die de aard hebben van
koopwaar en die de belastingplichtige tijdelijk aan zijn voorraad onttrekt om ze hoofdzakelijk
voor proefritten en demonstraties te gebruiken (Com.IB.66/31,32);
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
27
Taxikosten
Omwille van pragmatische redenen aanvaardt de administratie dat taxikosten, zowel in België
als in het buitenland, voor 75% aftrekbaar blijven (Mond. vraag. nr. 6101 Jenne De Potter, 17
juni 2008, Kamercommissie Financiën, Criv 52).
Terugbetaalde autokosten eigen aan de werkgever
De vennootschap/werkgever kan autokosten terugbetalen aan een werknemer (bijvoorbeeld
een vertegenwoordiger) of een bedrijfsleider die met zijn eigen wagen verplaatsingen aflegt
voor de vennootschap. De terugbetaling kan gebeuren op basis van werkelijke stukken of op
forfaitaire basis (volgens ernstige normen).
Indien de werkgever de forfaitaire kilometervergoeding voor overheidspersoneel respecteert,
dan mag hij volgende kilometerprijzen hanteren:
- van 1 juli 2008 t/m 30 juni 2009 : 0,3169 EUR/km
- van 1 juli 2011 t/m 30 juni 2012 : 0,3352 EUR/km
- van 1 juli 2012 t/m 30 juni 2013 : 0,3456 EUR/km
- van 1 juli 2013 t/m 30 juni 2014 : 0,3461 EUR/km
Bij wie op forfaitaire basis autokosten volgens ernstige normen terugbetaalt, wordt
verondersteld dat:
70% van die vergoeding betrekking heeft op autokosten die beperkt moeten worden (in
functie van CO2-uitstoot en motortype)
30% van die vergoeding betrekking heeft op te beperken brandstofkosten.
Aan derden doorgerekende autokosten
Wanneer autokosten worden doorgerekend, bijvoorbeeld in een relatie van leverancier tot
klant, dan moet de aftrekbeperking autokosten steeds worden doorgevoerd bij degene die de
factuur van de doorberekende autokosten uitreikt. De doorberekende autokosten zijn bij de
ontvanger van de factuur voor 100 % aftrekbaar (voor zover beroepsmatig), ook indien de
autokosten afzonderlijk vermeld worden.
Privé gebruikte firmawagens
Het voordeel van alle aard (VAA) (inclusief btw voor zover nog toepassing wordt gemaakt
van de oude btw-regeling) ingevolge het gebruik van een personenwagen, auto dubbel gebruik
of minibus voor privé-doeleinden wordt vanaf 01.01.2012 als volgt berekend:
cataloguswaarde x leeftijdspercentage x CO2-% x 6/7
waarbij minimum VAA firmawagen = € 1.200/jaar en per wagen (Aj 2013; inkomstenjaar
2012)
Bij de berekening van de verworpen uitgaven van de autokosten maakt de administratie
volgend onderscheid:
- de vennootschap vermeldt het voordeel op de loonfiche van de genieter
- de vennootschap vraagt een bijdrage in de kosten aan de genieter.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
28
A. Het voordeel is belastbaar in de personenbelasting voor de genieter
Bij gebrek aan een eigen bijdrage worden de voordelen van alle aard voor gratis privé-gebruik
van personenwagens in de personenbelasting belast als bezoldiging in hoofde van de genieter.
De berekening gebeurt overeenkomstig het forfait voorzien in art.36 §1 WIB92.
Het belastbaar voordeel wordt altijd forfaitair geraamd, ongeacht het bedrag van de door de
vennootschap gemaakte autokosten.
Voor dat berekende voordeel dient de vennootschap de nodige loonfiche(s) op te maken.
(281.10 voor werknemer / 281.20 voor bedrijfsleider).
Inzake de invloed op de verworpen uitgaven :
1° mogelijkheid : de verworpen uitgaven worden berekend overeenkomstig art. 195/109-110
ComIB92
Niettegenstaande we in de PB de genieter belasten op forfaitaire basis houden we
rekening met het werkelijke, beroepsmatige deel van de autokosten voor het berekenen
van de code 1205.
Voorbeeld
Op de loonfiche van een werknemer staat een forfaitair belastbaar voordeel uit privégebruik van de firmawagen (berekend volgens nieuwe formule) vermeld van 8.200,00
EUR. Stel dat de wagen behoort tot de categorie van 60% aftrekbare autokosten.
Het totaal aantal afgelegde km op jaarbasis bedraagt 25000 km waarvan 7500 km
privé. Het prive-gedeelte is bijgevolg gelijk aan 30%.
De autokosten die onder de CO2-aftrekbeperking vallen bedragen bv. 16 000,00 EUR.
De brandstofkosten m.b.t. die personenwagen bedragen bv. 4 000,00 EUR
16 000,00 x 70% = 11 200,00 x 40% = 4 480,00 (VU op code 1205).
4 000,00 x 70% = 2 800,00 x 25 % = 700,00 (VU op code 1205)
Tevens zal 17% van het voordeel van alle aard firmawagen dat belastbaar is in de
personenbelasting moeten opgenomen worden in de code 1206 (zie bespreking code
1206).
In ons voorbeeld zal dus ook nog eens 17% van 8.200,00 EUR moeten opgenomen
worden in code 1206.
2° mogelijkheid (bij gebrek aan info over werkelijk beroepsgebruik): de verworpen uitgaven
voor de wagen worden berekend rekening houdende met het forfaitair bepaalde voordeel (=
meest in de praktijk toegepaste methode; zie Parl.Vr. nr. 1160 Sen. de Clippele dd
20/02/2001)
Parl. Vr. nr. 1160 Sen. de Clippele dd 20/02/2001: de aftrek-beperking wordt niet
toegepast op dat deel van de kosten dat geacht wordt overeen te komen met het privégebruik. Mag dan het volledige VAA (berekend overeenkomstig artikel 18
KB/WIB92) van de berekeningsgrondslag worden afgetrokken, of maar 70% ervan?
Antwoord: principieel moet de berekening anders gebeuren. Om pragmatische redenen
mogen de te beperken kosten verminderd worden met 70% van het VAA. De overige
30 % worden geacht overeen te stemmen met de tegenwaarde van de brandstofkosten.
=> aangezien met ingang van 01.01.2010 de brandstof kosten niet langer 100%
aftrekbaar zijn maar slechts 75% moet men dezelfde redenering toepassen op de
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
29
brandstofkosten. Alvorens de brandstofkosten 25% te verwerpen, moet men ze eerst
verminderen met het VAA dat brandstof vertegenwoordigt (dat is 30% blijkens de
Parl. Vr.)
Btw-oude regeling (tot en met 2010 en mogelijk in overgangsregeling ook voor 2011
en 2012) : De BTW-aanschrijving van 09/05/1996 schrijft voor dat het voordeelbedrag
exclusief BTW uit het gratis privé-gebruik van een personenwagen van de werkgever
als volgt moet berekend worden:
VAA firmawagen exclusief btw = VAA inclusief btw/1,0855.
Voorbeeld
Op de loonfiche van een werknemer staat een forfaitair belastbaar voordeel uit privégebruik van de firmawagen (berekend volgens nieuwe formule) vermeld van 8.200,00
EUR. Stel dat de wagen behoort tot de categorie van 60% aftrekbare autokosten.
De vennootschap past voor 2012 nog de oude btw-regeling toe.
Geen info over privékilometers en totaal aantal afgelegde kilometers.
De te verwerpen autokosten bedragen dan:
1) Co2 te beperken autokosten:
16 000,00
- (8 200,00 : 1,0855) x 70% als VAA = - 5.287,89
10.712,11 x 40% = 4.284,84 (VU naast de code 1205)
2) Brandstofkosten
4 000,00
- (8 200,00 : 1,0855) x 30% als VAA = - 2.266,24
1 733,76 x 25% = 433,44 (VU naast de code 1205)
Tevens zal 17% van het voordeel van alle aard firmawagen dat belastbaar is in de
personenbelasting moeten opgenomen worden in de code 1206 (zie bespreking code
1206).
In ons voorbeeld zal dus ook nog eens 17% van 8.200,00 EUR moeten opgenomen
worden in code 1206.
Teneinde vlot een loonsovereenstemming te kunnen maken, vinden we vaak volgende
boeking in de vennootschap terug (ingeval de voordelen dus belast worden in de
personenbelasting):
618/620 – Bezoldigingen
aan 743 – Diverse bedrijfsopbrengst
451 – Verschuldigde btw
8.200,00
(*) 7.554,12
645,88
Btw bedrag (645,88 EUR) dient te worden afgedragen via rooster 61 van de periodieke btw
aangifte.
(*) 8.200,00 / 1,0855 = 7.554,12
Nieuwe btw regeling (van toepassing vanaf 01.01.2013 en mogelijk in
overgangsregeling ook voor 2011 en 2012) : er dient geen btw meer te worden
afgedragen ingeval van privé-gebruik van een firmawagen.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
30
Voorbeeld
Op de loonfiche van een werknemer staat een forfaitair belastbaar voordeel uit privégebruik van de firmawagen (berekend volgens nieuwe formule) vermeld van 8.200,00
EUR. Stel dat de wagen behoort tot de categorie van 60% aftrekbare autokosten.
De vennootschap past voor 2012 de nieuwe btw-regeling toe (beroepsgebruik volgens
semi-forfait obv woon-werkverkeer).
Geen info over werkelijke rittenadministratie.
De te verwerpen autokosten bedragen dan:
1) Co2 te beperken autokosten:
16 000,00
- (8 200,00) x 70% als VAA = - 5.740,00
10.26,00 x 40% = 4.104,00 (VU naast de code 1205)
2) Brandstofkosten
4 000,00
- (8 200,00) x 30% als VAA = - 2.460,00
1.540,00 x 25% = 385,00 (VU naast de code 1205)
Tevens zal 17% van het voordeel van alle aard firmawagen dat belastbaar is in de
personenbelasting moeten opgenomen worden in de code 1206 (zie bespreking code
1206).
In ons voorbeeld zal dus ook nog eens 17% van 8.200,00 EUR moeten opgenomen
worden in code 1206.
Teneinde vlot een loonsovereenstemming te kunnen maken, vinden we vaak volgende
boeking in de vennootschap terug (ingeval de voordelen dus belast worden in de
personenbelasting):
618/620 – Bezoldigingen
aan 743 – Diverse bedrijfsopbrengst
8.200,00
(*) 8.200,00
(*) Er moet geen btw meer afgedragen worden over het voordeel firmawagen bij toepassing
van het nieuwe btw-stelsel.
B. Het voordeel wordt doorberekend aan de genieter
De vennootschap kan het voordeel terugvragen van de genieter via facturatie of inhouding op
het netto loon of via inboeking op het debet van de rekening-courant. De vennootschap boekt
de ontvangen bijdrage van de genieter als een opbrengst.
In dit geval mogen de ontvangen bijdragen i.v.m. de wagen niet worden afgetrokken van de
autokosten voor het bepalen van de verworpen uitgaven (PV nr. 1206, dhr. Borginon van 27
maart 2006).
Voorbeeld
Het voordeel wordt forfaitair geraamd op 8.200,00 EUR en de vennootschap vraagt
het voordeel terug aan de werknemer of de bedrijfsleider.
416 – Diverse vordering
aan 743 – Diverse bedrijfsopbrengst
451 – Verschuldigde btw
8.200,00
(**) 6.776,86
1.423,14
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
31
Btw bedrag (1.423,14 EUR) dient te worden afgedragen via rooster 54 van btw
aangifte.
In plaats van het bedrag van het voordeel terug te vragen kan de werkgever het
voordeel direct inhouden op het netto-loon.
455 – Netto-lonen
aan 743 – Diverse bedrijfsopbrengst
451 – Verschuldigde btw
8.200,00
(**) 6.776,86
1.423,14
Btw bedrag (1.423,14 EUR) dient te worden afgedragen via rooster 54 van btw
aangifte.
Wanneer de vennootschap het voordeel terugvraagt en dit in de opbrengsten
boekt, heeft dit géén weerslag op de berekening van de verworpen uitgaven. De
opbrengsten mogen niet in mindering komen van de te beperken autokosten bij
de berekening van het bedrag te melden in de code 1205.
(**) 8.200,00 /1,21 = 6.776,86
De te verwerpen autokosten bedragen dan:
1) Co2 te beperken autokosten:
16 000,00
16 000,00 x 40% = 6.400,00 (VU naast de code 1205)
2) Brandstofkosten
4 000,00
4 000,00 x 25% = 1.000,00 (VU naast de code 032)
Bij toepassing van het stelsel ‘voordeel doorgerekend aan de genieter’ dient de 17%
regel niet te worden toegepast (zie bespreking code 1206).
Sociale CO2-taks
De solidariteitsbijdrage verschuldigd op het aan werknemers verstrekte autovoordeel is een
integraal aftrekbare beroepskost.
Ontvangen schadevergoedingen
Indien n.a.v. een ongeval met een personenauto, auto voor dubbel gebruik of minibus, een
schadevergoeding wordt verkregen, draagt die vergoeding slechts in beperkte mate bij tot de
fiscale winst ( belastbaar percentage hangt af van de CO2-stoot per km en brandstoftype). Die
schadevergoeding komt in mindering van de verworpen uitgaven.
Minderwaarden
Het aftrekbare gedeelte van de fiscale minderwaarde van personenwagens, auto’s dubbel
gebruik en minibussen is gelijk aan het percentage dat de som van de vóór de verkoop
fiscaal aangenomen afschrijvingen vertegenwoordigt in de som van de geboekte
afschrijvingen voor de overeenstemmende belastbare tijdperken (art. 198bis eerste lid,
2° WIB92).
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
32
Code 1206 : Autokosten ten belope van een gedeelte van het voordeel van alle
aard
Enkel in te vullen ingeval voordeel firmawagen belast zal worden in de personenbelasting. In
dat geval 17% van het voordeel dat belast wordt in de personenbelasting, toevoegen in de
code 1206.
Let op : dat bedrag in de code 1206 wordt steeds opgenomen in de belastbare grondslag.
Technisch zit dat bestanddeel mee in het aftrekverbod.
Code 1207 : Niet aftrekbare receptiekosten en kosten voor relatiegeschenken
art. 53, 8° WIB92
Receptiekosten = kosten die de belastingplichtige of zijn vertegenwoordiger maakt in het
kader van zijn externe relaties voor de ontvangst van derden in eigen lokalen of elders.
voorbeelden: kosten van traiteurs, aankoop van dranken, voedingswaren, rookartikelen voor
dergelijke manifestaties, aankopen van bloemen met het oog op de organisatie van de
receptie.
Receptiekosten (beroepsmatig) zijn slechts voor 50 % aftrekbaar.
Geen aftrekbeperking receptiekosten op :
- vervoerskosten gemaakt door een onderneming, met het oog op de verkoop van
producten
- demonstratiekosten met eventuele uitdeling van handelsstalen
- kosten voortvloeiend uit het laten degusteren van door de onderneming verkochte of
geproduceerde producten (bv. op voedingsbeurzen)
- kosten van rondjes betaald in cafés door bierhandelaars en vertegenwoordigers van
brouwerijen, en door verdelers van automatische ontspanningstoestellen en hun
vertegenwoordigers
- de eigenlijke kosten van showrooms die gelegen zijn in de onderneming en waar de
door de onderneming geproduceerde of verkochte goederen worden tentoongesteld
- kosten van de bedeling van soep, koffie, thee, bier, frisdranken of fruit aan het
personeel tijdens de werkuren (aangezien ze niet als receptiekosten worden aanzien
maar als sociaal voordeel)
- receptiekosten die voor het personeel zijn gedaan ter gelegenheid van eindejaarsfeest,
sinterklaasfeest, de uitreiking van decoraties en de pensionering van personeelsleden
(zijn sociale voordelen)
Relatiegeschenken = voorwerpen van een zekere waarde die periodiek of toevallig worden
aangeboden in het kader van beroepsrelaties, zoals drank, bloemen, pralines alsmede
luxeartikelen zoals uurwerken, reukwaren, lederwaren
Wanneer het geschenk in kwestie niets te maken heeft met wat de schenkende vennootschap
produceert of verkoopt, heeft men te maken met een relatiegeschenk.
Kosten van relatiegeschenken zijn slechts voor 50% aftrekbaar.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
33
Geen aftrekbeperking relatiegeschenken op :
- reclameartikelen ( = voorwerpen, gadgets en gebruiksgoederen die massaal uitgedeeld
worden met de bedoeling de benaming van de onderneming meer bekendheid te geven
en die op opvallende en blijvende wijze de benaming van de schenkende onderneming
dragen)
- stalen (= een kleine hoeveelheid van een product om de kwaliteit ervan te laten kennen
of te laten beoordelen door de toekomstige gebruiker of verbruiker)
- prijzen voor wedstrijden of tombola’s
- toegangskaarten en abonnementen op culturele en sportieve manifestaties die de
vennootschap aan zakenrelaties schenkt
Code 1208 : Niet aftrekbare restaurantkosten
art. 53,8° bis WIB92
Restaurantkosten = kosten van maaltijden die worden opgediend in een restaurant, met
inbegrip van de erbij geserveerde dranken en rookwaren. Een restaurant is elke inrichting
waar maaltijden worden bereid en verkocht om in die inrichting te worden verbruikt.
Restaurantkosten gedragen vanaf 1 januari 2005 (beroepsmatig) zijn voor 69% aftrekbaar
Let op : de 69 % aftrekbeperking is sinds 1 januari 2004 ook van toepassing op :
- de buitenlandse restaurantkosten
- de restaurantkosten begrepen in hotelrekeningen
- de restaurantkosten bij seminaries en colloquia
- bedrijfsrefters voor bedrijfsleiders en/of zakenrelaties
Geen aftrekbeperking restaurantkosten op :
-
-
restaurantkosten gemaakt door vertegenwoordigers van de voedingssector die
producten verkopen of verdelen die bestemd zijn voor menselijke consumptie en die
kunnen gedegusteerd worden tijdens een maaltijd met een mogelijke klant
aan personeelsleden terugbetaalde verblijfkosten (eigen aan de werkgever) gemaakt ter
gelegenheid van dienstreizen buiten de onderneming van minstens 5 uur wanneer een
forfaitaire vergoeding wordt terugbetaald die niet hoger ligt dan de
overheidsvergoeding (Com.IB.53/143).
==> maar: wanneer de werkelijke kosten worden terugbetaald: 69%-aftrekbeperking
-
kosten van sociale maaltijden verstrekt aan het personeel in een bedrijfsrestaurant
-
restaurantkosten gemaakt voor het geheel van het personeel ter gelegenheid van
Sinterklaas, Kerstmis of Nieuwjaar (slechts 1 manifestatie per jaar) en ter gelegenheid
van de overhandiging van eretekens aan personeelsleden of pensioneringen. Deze
restaurantkosten = aftrekbare sociale voordelen.)
-
restaurantkosten die aanleiding geven tot belastbare voordelen van alle aard bij de
genieter
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
34
Speciaal geval : doorgefactureerde restaurantkosten
principe:
aftrekbeperking bij diegene die de kosten doorrekent
uitzondering: aftrekbeperking bij diegene aan wie de kosten zijn doorgerekend als:
- de restaurantkosten onverbloemd en voor hetzelfde bedrag worden
doorgerekend (een kopie van restaurantnota moet toegevoegd bij de
factuur) én
- de klant is in België onderworpen aan de PB, Ven.B. of BNI (waar de 69%regel bestaat).
Code 1209 : Niet aftrekbare beroepskledij
art. 53,7 ° WIB92
Niet specifieke beroepskledij is niet aftrekbaar.
Zuiver privé kledij aangekocht en betaald ter ontlasting van bedrijfsleiders, wordt door de
administratie nog altijd beoordeeld als een voordeel van alle aard (Parl. Vr., nr. 102, mevr. I.,
Claes, 29 april 2008, V&A Kamer 2007-08, nr. 31, 18 augustus 2008).
Code 1210 : Overdreven interesten
art. 55 en 56 WIB92
Intresten van schulden zijn aftrekbare beroepskosten voor zover zij niet meer bedragen dan de
marktrente (art.55 WIB92).
deel van de betaalde intrest > gelden marktrente = verworpen uitgave
bewijslast: de belastingplichtige moet aantonen dat de betaalde intresten niet hoger zijn dan de
rente die, rekening houdend met de specifieke omstandigheden van het krediet, op de markt
moet worden betaald.
Wettelijke uitzondering: zijn volledig aftrekbaar als beroepskost (art. 56 WIB92)
- interesten van openbaar uitgegeven obligaties en soortgelijke effecten (art. 56 §2, 2°
WIB92)
- intresten betaald aan in art. 56 §2, 2° WIB92 vermelde financiële instellingen (Belgische
banken, Belgische kredietinstellingen en gelijkaardige financiële ondernemingen)
De bepalingen van art. 55 en 56 WIB92 beletten in geen enkel opzicht de toepassing van art.
54 en 26 WIB92 (Circ. AFZ/98-003 van 28 juni 1999)
Met ingang van 01.01.2011 heeft de wetgever de lijst van de bedoelde instellingen in de
tweede uitzondering ‘geactualiseerd’ en uitgebreid met een aantal buitenlandse instellingen
uit de EER (zie art. 56 WIB92 zoals gewijzigd door de wet houdende diverse bepalingen van
14 april 2011, B.S. 6 mei 2011)
Tegelijkertijd heeft de wetgever aan de tweede uitzondering een antimisbruikbepaling
verbonden :
de uitzondering (voor interesten betaald aan instellingen die op de aangepaste lijst
voorkomen) speelt toch niet zodra de sommen worden betaald aan een instelling waarmee de
schuldenaar rechtstreeks of onrechtstreeks verbonden is in de zin van art. 11 W. Venn. of van
een gelijkaardige bepaling die van kracht is in een andere EER-lidstaat. In die gevallen blijven
de betaalde interesten dus niet aftrekbaar in zover zij hoger zijn dan de marktrente.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
35
Code 1211 : Interesten m.b.t. een gedeelte van bepaalde leningen
art. 198,11° WIB92
= beperking van aftrek interesten bij onderkapitalisatie
Intresten die een vennootschap betaalt/toekent aan een buitenlandse genieter die gevestigd is
in een land waar geen inkomstenbelasting verschuldigd is of in een land waar deze intresten
onderworpen zijn aan een aanzienlijk gunstigere belastingregeling dan in België, zijn
onverminderd de toepassing van de artikelen 54 en 55, niet aftrekbaar in de mate dat het
bedrag van deze leningen > 7 x som van werkelijk gestort kapitaal bij het einde van het
belastbaar tijdperk en de belaste reserves (vóór aanpassing begintoestand van de reserves) bij
het begin van dit tijdperk (art. 198, 11° WIB92).
Let op ! Wanneer het totale bedrag van de belaste reserves negatief is, dan mag dat bedrag
niet van het werkelijk gestort kapitaal worden afgetrokken. Het gestorte kapitaal is dus een
absoluut minimum.
Uitzondering:
die intresten blijven aftrekbaar wanneer ze betrekking hebben op obligaties of andere
soortgelijke effecten die zijn uitgegeven door een openbaar beroep te doen op het spaarwezen.
Voor de interesten toegekend vanaf 1 juli 2012 : deze zijn niet aftrekbaar in de mate dat
• de rentegevende leningen bij een buitenlandse genieter die gevestigd is in een land
waar geen inkomstenbelasting verschuldigd is of in een land waar deze intresten
onderworpen zijn aan een aanzienlijk gunstigere belastingregeling dan in België én
• de rentegevende leningen aangegaan bij een groepsvennootschap in de zin van
art. 11 W.Venn.
groter zijn dan
5 x (som van werkelijk gestort kapitaal bij het einde van het belastbaar tijdperk en de belaste
reserves (vóór aanpassing begintoestand van de reserves) bij het begin van dit tijdperk) (art.
198, 11° WIB92).
Code 1212 : Abnormale of goedgunstige voordelen
art. 26 WIB 92
Art. 26, 1ste lid WIB92: algemeen principe
Een Belgische vennootschap wordt belast op de abnormale of goedgunstige voordelen die ze
verleent, onder voorbehoud van het bepaalde in art. 54, tenzij die voordelen in aanmerking
komen voor het bepalen van de belastbare inkomsten van die verkrijger.
==> toevoeging bij de winst: via opname onder de verworpen uitgaven
==> bewijslast:
in principe bij de administratie
maar: tegenbewijs is mogelijk
Wanneer de BP kan aantonen dat de voordelen rechtstreeks of onrechtstreeks in
aanmerking komen voor het bepalen van de in België of in het buitenland belastbare
inkomsten van de verkrijgers, moeten deze voordelen niet bij de winst van de
verstrekkende onderneming worden gevoegd.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
36
Art.26 2de lid WIB92: 3 specifieke toepassingsgevallen
Die voordelen worden hoe dan ook bij de eigen winsten gevoegd, wanneer de genieter een in
het buitenland gevestigde persoon of onderneming is:
- waarmee de vennootschap rechtstreekse of onrechtstreekse banden van wederzijdse
afhankelijkheid mee heeft ;
- en die persoon of onderneming krachtens de bepalingen van de wetgeving van het land
waar zij gevestigd zijn, aldaar niet aan de inkomstenbelasting zijn onderworpen of aan een
aanzienlijk gunstiger belastingregeling zijn onderworpen dan die waaraan de in België
gevestigde onderneming is onderworpen. Dit geldt ook voor de buitenlandse inrichtingen
die in dergelijke landen gevestigd zijn;
- die belangen gemeen heeft met de hierboven bedoelde belastingplichtigen of inrichtingen.
==> bewijslast: in principe bij de administratie
==> géén tegenbewijs mogelijk
Let op : Artikel 26 WIB92 heeft betrekking op de abnormale of goedgunstige voordelen die
de vennootschap toestaat aan bepaalde personen en ondernemingen.
De artikels 79 en 207 WIB92 handelen over het aftrekverbod, dit is het niet mogen toepassen
van bepaalde aftrekken (bijv. vorige verliezen, investeringsaftrek,...) op het gedeelte van de
winsten die voortkomen van abnormale of goedgunstige voordelen die de vennootschap
behaalt.
Code 1214 : Sociale voordelen
art. 53,14 WIB92
Sociale voordelen zijn ‘onbelangrijke voordelen’ die met een uitgesproken sociaal oogmerk
door de werkgever worden toegekend aan werknemers en bedrijfsleiders. Ze mogen ook
verstrekt worden aan gewezen werknemers of bedrijfsleiders of aan hun rechtverkrijgenden.
Sociale voordelen
Voordelen van alle aard
Bij de werkgever
Verworpen uitgaven
behalve
de
lijst
met
administratieve toleranties
Aftrekbaar
als
beroepskosten
Bij de genieter
Vrijgestelde
inkomsten
(ongeacht of ze aftrekbaar
zijn bij de vennootschap)
Belastbare inkomsten
Speciale gevallen :
1 Collectieve verzekeringen voor geneeskundige verzorging, arbeidsongeschiktheid,
invaliditeit,ed. (Circulaire nr. Ci.RH. 322/583.327, AOIF 41/2010, dd. 20 mei 2010).
2 Anciënniteitspremie (Circulaire nr. Ci.RH.242/601.490 (AOIF 18/2010) dd. 25.02.2010)
De anciënniteitspremies toegekend of betaald naar aanleiding van het bereiken van 25 of 35
jaar anciënniteit worden mits bepaalde voorwaarden en tot een bepaalde grens, beschouwd als
een algemeen sociaal voordeel dat niet aftrekbaar is bij de werkgever.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
37
3 Huwelijkspremie (Ci.RH.242/588.226, AOIF30/2008 van 22 september 2008)
Tot de grens van 200,00 EUR : - integraal aftrekbaar als beroepskost (art. 52, 3°WIB92) bij
de werkgever
- vrijgesteld bij de genieter (vrijgesteld sociaal voordeel)
Deel boven de 200,00 EUR : - aftrekbare beroepkost bij de werkgever (mits ficheplicht)
- belastbaar voordeel van alle aard bij de genieter
Code 1215: Voordelen uit maaltijd-, sport-, cultuur- en ecocheques
1
Maaltijdcheques
Als een aantal voorwaarden voldaan zijn worden de maaltijdcheques als een vrijgesteld
inkomen beschouwd (art. 38/1 §1 tot §4 WIB92) o.a. vereiste dat
- de tussenkomst van de werkgever in het bedrag van de cheques niet méér is dan
5,91 EUR per cheque én
- de tussenkomst van de werknemer of bedrijfleider ten minste 1,09 EUR per
cheque bedraagt.
In hoofde van de werkgever is zijn tussenkomst dan in de maaltijdcheques niet aftrekbaar met
uitzondering van de max. aftrek van 1 EUR per cheque.
2 Sport-en cultuurcheques (Ci.RH.242/579.489 (AOIF 29/2009) dd. 02.06.2009)
Algemene regel : de toegekende sport- en cultuurcheques zijn bij de werknemer of
bedrijfsleider belastbare voordelen van alle aard in de zin van art. 31, 2de
lid, 2°, of 32, 2de lid, 2°, WIB 92.
Uitzondering : Sport- en cultuurcheques uitgereikt sinds 1 juli 2006 worden onder bepaalde
voorwaarden krachtens art. 38 §1, 11°, WIB 92, bij de verkrijgers als een
vrijgesteld inkomen aangemerkt.
=> voorwaarden vrijgesteld inkomen bij de verkrijger :
1. De cheques mogen niet worden verleend ter vervanging of omzetting van loon;
2. Ze zijn vastgelegd in een CAO of in een individuele overeenkomst;
3. De cheques kunnen uitsluitend ingewisseld worden bij :
- erkende of gesubsidieerde cultuuroperatoren (museum,kunstatelier, theater,...) of
- sportorganisaties die aangesloten zijn bij een erkende federatie of één van de vier
nationale federaties (boks, voetbal, hockey en golf);
Ze kunnen gebruikt worden voor de betaling van lidgelden, huur van sportterreinen,
aankoop van abonnementen en toegangskaarten voor het zwembad, museum, theater,
enz…,
Ze mogen niet gebruikt worden voor aankoop van sportmateriaal of sportuitrustingen
(fiets, loopband, skimateriaal…)
4. De cheque vermeldt een beperkte geldigheidsduur van 15 maanden en heeft een vaste
geldigheidsperiode vanaf 1 juli van dat jaar tot 30 september van het volgende jaar.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
38
5. Ze zijn afgeleverd op naam van de werknemer/bedrijfsleider (of opgenomen op de
individuele rekening van de werknemer);
6. Maximaal jaarlijks een bedrag van 100,00 EUR per werknemer, per jaar;
7. Ze zijn vrijgesteld van RSZ voor werknemer en werkgever;
8. De cheques mogen niet worden toegekend ter vervanging van loon, premies, een
voordeel in natura of enig ander voordeel.
Deze voorwaarden moeten tegelijkertijd voldaan zijn, zoniet wordt het totaal bedrag als een
belastbaar voordeel beschouwd (mits fiche 281 is dit dan ook 100% aftrekbaar bij de
werkgever)
De cheques zijn (als de voorwaarden vervuld zijn) voor hun totaal bedrag NIET aftrekbaar bij
de werkgever.
3 Ecocheques
Ecocheques dienen voor de aankoop van bepaalde ecologische producten en diensten.
Een limitatieve lijst met bestedingen die in aanmerking komen voor het gebruik van de
cheques, is opgenomen in de CAO. Er zijn zes categorieën :
1. energiebesparingen (vb. spaarlampen, isolatie)
2. waterbesparing (vb. spaardouchekop);
3. bevordering van duurzame mobiliteit (vb. plaatsing van lpg-installatie in auto);
4. afvalbeheer (vb. aankoop oplaadbare batterijen);
5. bevordering van ecodesign;
6. bevordering van aandacht voor de natuur (vb. aankoop van papier dat is geproduceerd met
gerecycleerde vezels).
Principieel is er sprake van een belastbaar voordeel van alle aard maar als aan een aantal
voorwaarden wordt voldaan, geldt de kwalificatie als vrijgesteld inkomen (geen belastbaar
inkomen voor de genieter maar geen aftrekbare beroepskost voor de werkgever).
De voorwaarden opdat de ecocheque als vrijgesteld inkomen beschouwd kan worden
1) de toekenning moet vervat zijn in een collectieve arbeidsovereenkomst op sectorieel of
ondernemingsvlak.
In bepaalde gevallen is een individuele overeenkomst mogelijk;
2) de ecocheque mag een maximale waarde van 10,00 EUR hebben,
de CAO of individuele overeenkomst bepaalt de frequentie van de toekenning;
3) de ecocheque wordt op naam afgeleverd;
4) de geldigheid van de ecocheque moet tot 24 maanden beperkt blijven en hij komt
enkel in aanmerking voor de aankoop van de producten en diensten vermeld in CAO
nr. 98 van de Nationale Arbeidsraad,
5) de cheques kunnen niet in geld worden omgeruild;
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
39
6) het totale bedrag van de door de werkgever toegekende ecocheques mag niet meer
bedragen dan 250,00 EUR per werknemer
7) de ecocheques mogen niet worden toegekend ter vervanging van loon, premies, een
voordeel in natura of enig ander voordeel.
Is dit wel het geval dan moeten zij vermeld worden op de loonfiche en zijn ze dan ook
100% aftrekbaar bij de werkgever (mits ficheplicht)
Code 1216 : Liberaliteiten
Alle giften, schenkingen en andere vrijgevigheden die de vennootschap zonder enige
commerciële bedoelingen aan derden gedaan heeft, kunnen niet als aftrekbare beroepskosten
aangenomen worden. Deze uitgaven worden geacht niet te zijn gedaan om belastbare
inkomsten te verkrijgen of te behouden en beantwoorden bijgevolg niet aan art. 49 WIB92.
Code 1217 : Waardeverminderingen en minderwaarden op aandelen
art. 198,7° WIB92
Verantwoorde waardeverminderingen en fiscale minderwaarden op aandelen (ongeacht in
volle eigendom of in vruchtgebruik) zijn niet aftrekbaar.
Let op : de verkoopkosten dienen in mindering te worden gebracht van de verkoopprijs bij de
berekening van de meerwaarde/minderwaarde (art. 43 WIB1992).
Uitzondering :
- Minderwaarden op aandelen die worden geleden naar aanleiding van de gehele verdeling
van het maatschappelijk vermogen van de emitterende vennootschap zijn aftrekbaar tot ten
hoogste het verlies aan werkelijk gestort maatschappelijk kapitaal (niet gerevaloriseerd) dat
door die aandelen of delen wordt vertegenwoordigd.
- Waardevermindering en minderwaarde bij verkrijgen van eigen aandelen overeenkomstig de
voorschriften uit de vennootschapswetgeving, dienen niet in de verworpen uitgaven te worden
opgenomen maar als belastbaar dividend (inkoopbonus) te worden beschouwd.
Code 1218 : Terugneming van vroegere vrijstellingen
Bepaalde eerder verleende vrijstellingen moeten onder bepaalde omstandigheden in een later
boekjaar worden teruggegeven via de verworpen uitgaven. Dit is onder meer het geval voor :
- de voorheen verleende vrijstelling voor bijkomend personeel voor wetenschappelijk
onderzoek, uitbouw technologisch potentieel, diensthoofd uitvoer
- voorheen verleende vrijstelling voor bijkomend personeel (laagverdieners) door KMO
Code 1219 : Werknemersparticipatie
Het deel van de te verdelen vennootschapswinst dat als werknemersparticipatie wordt
bestemd, is niet als beroepskost aftrekbaar, maar dient in de verworpen uitgaven te worden
opgenomen.
Let op! Werknemersparticipatie behoort tot één van de bestanddelen van het aftrekverbod.
Dus steeds vennootschapsbelasting erop verschuldigd.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
40
Let op! Wanneer de vennootschap de bevrijdende fiscale heffing op werknemersparticipaties
zelf ten laste neemt, dan moet die heffing eveneens verworpen worden (maar dan wel in code
029).
Code 1220 : Vergoeding ontbrekende coupon
Valt buiten de context van een beginnend fiscalist.
Code 1221 : Kosten tax-shelter erkende audiosvisuele werken
Kosten en verliezen, en ook waardeverminderingen, voorzieningen en afschrijvingen met
betrekking tot, naargelang van het geval, de schuldvorderingen en de eigendoms- en
exploitatierechten op het audiovisueel werk, die voortvloeien uit leningen of verrichtingen
zijn niet aftrekbaar als beroepskosten of -verliezen, noch vrijgesteld. Die kosten dienen
bijgevolg opgenomen te worden in code 1221 van de verworpen uitgaven.
Code 1222 : Gewestelijke premies en kapitaal-en interestsubsidies
art. 198,14° WIB92
Krachtens art. 198, eerste lid, 14° WIB 92 dient het deel van de in art. 193bis, §1, tweede lid
en art. 193ter, §1 WIB 92 vermelde gewestelijke tewerkstellings- en beroepsoverstappremies,
gewestelijke kapitaal- en interestsubsidies en gewestelijke steun voor O&O, die voorheen
definitief zijn vrijgesteld maar in het huidige boekjaar zijn terugbetaald aan het betrokken
gewest, in de verworpen uitgaven opgenomen te worden.
Zo’n terugbetaling kan twee oorzaken hebebn :
- vrijwillige vervreemding van het gesubsidieerde actief binnen de drie jaar
- terugbetaling om een andere reden (bv. niet voldaan aan de voorwaarden)
Code 1223 : niet aftrekbare betaling aan bepaalde Staten
Sinds 1 januari 2010 zijn de betalingen die een vennootschap rechtstreeks of onrechtstreeks
verricht aan personen gevestigd in de geviseerde belastingparadijzen niet aftrekbaar als
beroepskosten wanneer de vennootschap (art. 198,10° WIB92):
- ofwel vergeten is om deze kosten aan te geven in het voorziene formulier 275 F;
- ofwel - als ze toch aangegeven zijn op de bijlage 275 F- niet kan rechtvaardigen dat de
kosten beantwoorden aan werkelijke en oprechte verrichtingen.
Zelfs als de vennootschap correct al haar betalingen aangeeft op de bijlage 275 N, dan nog
moet zij kunnen bewijzen dat het gaat over een normale handelstransactie en dus niet over een
of andere constructie om belastingen te ontduiken.
Een belastingparadijs is een door de OESO aangemerkte niet-meewerkende staat of een staat
met minder dan 10% nominaal tarief van de vennootschapsbelasting die is opgenomen om de
zgn. zwarte aangiftelijst.
Op die zwarte lijst staan 30 staten zonder of met een lage belasting (art. 179 KB/WIB 92: Abu
Dhabi, Ajman, Andorra, Anguilla, Bahama’s, Bahrein, Bermuda, Britse Maagdeneilanden,
Kaaimaneilanden, Dubai, Fujairah, Guernsey, Jersey, Jethou, Malediven, Eiland Man,
Micronesië, Moldavië, Monaco, Montenegro, Nauru, Palau, Ras al Khaimah, SaintBarthelemy, Sark, Sharjah, Turks en Caicos Eilanden, Umm al Qaiwain, Vanuatu en Wallisen-Futuna.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
41
Bovenop de niet-aftrekbaarheid van deze kosten riskeert de vennootschap zelfs de aanslag
geheime commissielonen van 300 % (+ACB) op dat specifieke bedrag als sanctie wanneer zij
geen fiche 281.50 heeft opgesteld voor de betaalde of toegekend erelonen, commissielonen,
ed. aan personen gevestigd in een fiscaal paradijs.
Code 1239 : Andere verworpen uitgaven
- Interesten, retributies, bezoldigingen aan niet-inwoners of buitenlandse inrichtingen met
fiscale gunstbehandeling in hun land van vestiging (art. 54 WIB92)
Intresten op leningen, retributies voor het gebruik van immateriële activa, of bezoldigingen
voor prestaties of diensten zijn niet aftrekbaar wanneer zij rechtstreeks of onrechtstreeks
worden betaald of toegekend aan een buitenlandse belastingplichtige of een buitenlandse
inrichting ervan, die
- ofwel niet onderworpen is aan een inkomstenbelasting,
- ofwel in een land is gevestigd waar de ontvangen bedragen onderworpen worden aan
een aanzienlijk gunstigere aanslagregeling dan deze die in België zou gelden.
Die kosten (die de wet a priori als "verdacht" aanmerkt) zijn wel aftrekbaar indien de
vennootschap aantoont dat ze verband houden met werkelijke en oprechte verrichtingen en de
normale grenzen niet overschrijden.
- Jaarlijkse taks op winstdeelnemingen (198, 4° WIB 92);
- Bijzondere taks op kasbons in bezit van financiële tussenpersonen (198, 6° WIB 92);
- Uitzonderlijke taks op stortingen bestemd voor lange termijnsparen (198, 8° WIB 92);
- Bijzondere taks op gereserveerde winsten van bepaalde kredietinst. (198, 9° WIB 92).]
- Uitgaven m.b.t. jacht, visvangst of andere vaartuigen
- Kosten voor lusthuizen
- Kosten die op onredelijke wijze de beroepsbehoeften overschrijden
- Terugname eenmalige investeringsaftrek onderzoek en ontwikkeling
- Toegekende omkopingsbedragen/steekpenningen (art. 53,24° WIB 92) (wet van 11/05/2007
in BS 08/06/2007)
Let op : op toegekende omkopingsbedragen/steekpenningen kan de afzonderlijke aanslag van
300 % (+ACB) eveneens toegepast worden.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
42
3. Uitgekeerde dividenden
Code 1301 : Gewone uitgekeerde dividenden
1) Dividend n.a.v. resultaattoekenning
art. 18, eerste lid, 1° WIB 92
Bij de winstverdeling kan een vergoeding aan het kapitaal (aan de aandeelhouders) worden
toegekend. Deze dividenden behoren tot de belastbare grondslag van de toekennende
vennootschap.
In principe dient er door de schuldenaar van roerende inkomsten bij de toekenning of
betaalbaarstelling van roerende inkomsten roerende voorheffing ingehouden te worden. De
schuldenaar moet uiterlijk binnen de vijftien dagen na toekenning of betaalbaarstelling van de
roerende inkomsten:
- een aangifte RV (formulier 273 A) indienen
- de ingehouden RV doorstorten
Een dividend noemt men :
- bruto gedecreteerd, wanneer de algemene vergadering beslist dat de vennootschap de opeisbare
RV volledig zal inhouden;
- semi-bruto gedecreteerd, wanneer zij beslist dat de vennootschap een gedeelte van die
voorheffing zal inhouden en het andere gedeelte zelf zal dragen;
- netto gedecreteerd, wanneer zij beslist dat de vennootschap de eisbare RV volledig zal dragen
en dus niets op het dividend zal inhouden.
Wanneer de vennootschap geen of slechts een deel van de RV op het toegekende
dividend inhoudt, en een deel of geheel van de RV ten laste neemt, dient die
vennootschap die ten laste genomen RV als "verworpen uitgave" te belasten voor het
jaar waarin de vennootschap ze normalerwijze als uitgave heeft geboekt.
Voorbeeld :
Boekjaar 2012 (aanslagjaar 2013) :
In de resultaatverwerking wenst men een dividend toe te kennen ten belope van 100,00 EUR.
Boeking op 31/12/2012 :
694 – Vergoeding van het kapitaal
aan 471 – Dividenden boekjaar
100,00
100,00
Na goedkeuring van de jaarrekening 2012 door de A.V. (binnen de 6 maanden na afsluiten boekjaar)
wordt het dividend betaalbaar gesteld.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
43
Ingeval :
=> BRUTO GEDECRETEERD DIVIDEND
vennootschap houdt de nodige RV in bv. 25 %
Boeking in 2013 : bruto-gedecreteerd dividend
471 – Dividenden boekjaar
aan 453 – Ingehouden voorheffingen
489 – Schulden dividenden
100,00
25,00
75,00
=> 100,00 op code [1301] voor aanslagjaar 2013
=> NETTO GEDECRETEERD DIVIDEND
vennootschap neemt de RV ten laste
Boeking in 2013 : netto-gedecreteerd dividend
471 – Dividenden boekjaar
aan 489 – Schulden dividenden
100,00
100,00
=> wat te storten aan de ontvanger ?
=> Fictief bruto = netto x 100
100 - t
=> 100 x
100
= 133,3333 = ~ 133,33 !!! AFRONDEN !!!
100 - 25
=> RV = 133,33 x 25 % = 33,3325 = ~ 33,33 !!! AFRONDEN !!!
AFRONDEN : zowel de belastbare grondslag zelf als de RV afronden volgens :
3de cijfer na de komma 5 of hoger => 2de cijfer na de komma verhogen met één
3de cijfer na de komma lager dan 5 => 2de cijfer na de komma zo behouden
=> 100,00 op code [1301] voor aanslagjaar 2013
Boeking van de ten laste genomen RV (boeking van 2013)
640 – Bedrijfsbelastingen
aan 489 – Diverse schulden
33,33
33,33
=> ten laste genomen RV op code [1201] voor aanslagjaar 2014
=> SEMI BRUTO GEDECRETEERD DIVIDEND
= vennootschap houdt RV gedeeltelijk in (bv. 21 % ipv 25 %) en zal de ontbrekende RV
ten laste nemen.
Boeking in 2013 : semi-bruto-gedecreteerd dividend
471 – Dividenden boekjaar
aan 453 – Ingehouden voorheffingen
489 – Schulden dividenden
100,00
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
21,00
79,00
44
=> wat te storten aan de ontvanger ?
wat de aandeelhouder heeft gekregen ;
altijd daarvan vertrekken
=> Fictief bruto = netto x 100
100 – t
=> 79 x 100
= 105,3333 = ~ 105,33 !!! AFRONDEN !!!
100 - 25
=> RV = 105,33 x 25 % = 26,3325 = ~ 26,33 !!! AFRONDEN !!!
21 reeds ingehouden
5,33 ten laste van de vennootschap
=> 5,33 bijkomend in te kohieren
=> 100,00 op code [1301] voor aanslagjaar 2013
Boeking van de ten laste genomen RV (boeking van 2013)
640 – Bedrijfsbelastingen
aan 489 – Diverse schulden
13,33
13,33
 ten laste genomen RV op code [1201] voor aanslagjaar 2014
Toepasselijke tarieven RV inzake dividenden (van 01.01.2012 tem 31.12.2012)
a) algemeen : 25 %
b) 21 % voor oprichtingen en kapitaalverhogingen vanaf 01-01-1994 die aan de
voorwaarden van art. 269, derde lid WIB1992 voldoen (zgn. VVPR-aandelen)
c) 21 % voor inkoopboni (cf. infra code [1302])
d) 10 % voor liquidatieboni (cf. infra code [1303] en [1304])
e) 0% bij bepaalde in de wet voorziene gevallen o.a.
Er wordt afgezien van de inning van de roerende voorheffing met betrekking tot
dividenden waarvan de schuldenaar een Belgische dochteronderneming is en waarvan de
verkrijger een moedermaatschappij is, die is gevestigd in België of in een andere lidstaat
van de Europese Unie dan België of in een Staat waarmee België een overeenkomst ter
voorkoming van dubbele belasting heeft gesloten, op voorwaarde dat deze overeenkomst
of enig ander verdrag in de uitwisseling van inlichtingen voorziet die nodig zijn om
uitvoering te geven aan de bepalingen van de nationale wetten van de
overeenkomstsluitende Staten (art. 106, §§ 5,6 en 6 bis KB/WIB 92).
Voor toekenningen vanaf 01.01.2013 : RV = 25%
(uitzond. liquidatieboni tem 30.09.2013 = 10% ;
uitzond. voor VVPRbis aandelen uitgegeven vanaf 1 juli 2013;
uitzond. voor het vastklikken van reserves)
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
45
2) Dividend n.a.v. regelmatige terugbetaling maatschappelijk kapitaal of uitgiftepremies
art. 18, eerste lid, 2° en 2°bis WIB 92
Ook gehele of gedeeltelijke terugbetalingen van maatschappelijk kapitaal of van uitgiftepremies
worden in principe als gewone uitgekeerde dividenden aangemerkt, behalve wanneer de
volgende twee voorwaarden vervuld zijn :
- 1° de terugbetalingen moeten het gevolg zijn van een regelmatige beslissing tot vermindering
van het maatschappelijk kapitaal die werd genomen overeenkomstig de bepalingen van het
Wetb. Venn. of van een beslissing tot terugbetaling van de uitgiftepremies die werd genomen
volgens de regels van toepassing voor een wijziging van de statuten;
- 2° de terugbetalingen mogen alleen betrekking hebben op gestort kapitaal of de ermee
gelijkgestelde uitgiftepremies.
Let op ! Het nominale maatschappelijk kapitaal kan naast het gestorte kapitaal nog andere
elementen bevatten, nl. belaste of vrijgestelde reserves. In dergelijk geval worden de
terugbetalingen van maatschappelijk kapitaal als volgt aangerekend :
1° wanneer in de beslissing tot kapitaalvermindering uitdrukkelijk wordt vermeld op welk
bestanddeel van het maatschappelijk kapitaal de terugbetaling betrekking heeft, moet daarmee
rekening worden gehouden bij de vaststelling van het fiscale resultaat van de vennootschap;
2° wanneer in de beslissing tot kapitaalvermindering geen expliciete aanrekening is vermeld,
wordt de terugbetaling geacht verhoudingsgewijs betrekking te hebben op de verschillende
bestanddelen (gestort kapitaal, belaste reserves, vrijgestelde reserves) van het maatschappelijk
kapitaal.
Let op!
Bij formele kapitaalverhoging => aandacht voor eventueel aanpassing in meer begintoestand
van de reserves
 Bij reële kapitaalvermindering met terugbetaling => aandacht voor uitgekeerd dividend en
RV
3) Geherkwalificeerde interesten
art. 18, eerste lid, 4° WIB 92
Interesten van voorschotten toegestaan aan vennootschappen kunnen worden
gelijkgesteld met dividenden als ze verleend zijn:
· ofwel door een natuurlijke persoon die aandelen bezit in die vennootschap,
· ofwel door personen die in die vennootschap een functie van bedrijfsleider vervullen,
alsook hun echtgenoten of niet-ontvoogde minderjarige kinderen.
Opgelet! De wettekst het heeft over “een persoon die in de vennootschap een opdracht of
functie als bedoeld in artikel 32, eerste lid, 1e WIB92 uitoefent (= functie van bestuurder,
zaakvoerder, vereffenaar of gelijksoortige functie)”. Dit houdt in principe in dat ook
rechtspersonen hier bedoeld zijn. De vennootschappen die onderworpen zijn aan de Ven.B.
(artikel 179 WIB92) vallen buiten het toepassingsgebied van de herkwalificatie, en dit
ingevolge artikel 18, 2e lid, 3e WIB92 (zie infra).
Enkel rentegevende voorschotten worden geviseerd. Renteloze voorschotten komen dus niet
aanmerking voor toepassing art. 18, eerste lid, 4° WIB 92.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
46
De interesten op volgende vorderingen komen in ieder geval NIET voor herkwalificatie in
aanmerking:
- Obligaties en andere soortgelijke effecten uitgegeven door een openbaar beroep op het
spaarwezen: een gewone onderhands uitgegeven obligatielening zal dus wel voor
herkwalificatie in aanmerking komen;
- Geldleningen aan coöperatieve vennootschappen die door de NRC erkend zijn;
- Geldleningen verstrekt door aan de Ven.B. onderworpen vennootschappen. Er zal dus wel
herkwalificatie zijn voor niet aan de Ven.B. onderworpen verenigingen en
vennootschappen, zoals VZW en alle andere aan de RPB onderworpen verenigingen, aan de
BNI/Ven onderworpen vennootschappen en verenigingen;
In antwoord op een prejudiciële vraag besliste het Europees Hof van Justitie dat de Belgische
herkwalificatieregeling van rentegevende voorschotten toegestaan door een niet-Belgische
bestuurdersvennootschap, strijdig is met het Europese beginsel van de vrijheid van vestiging.
Het onderscheid maken tussen een Belgische en buitenlandse bestuurdersvennootschap is
discriminerend (Hof van Justitie, 17 januari 2008 nr. C-105/07 inzake Lammers & Van
Cleeff). In theorie geldt deze uitspraak enkel voor de vennootschap in kwestie. Als precedent
is ze relevant voor alle gevallen waarin de administratie de aan een EER-groepsvennootschap
uitbetaalde intresten, herkwalificeert omwille van het leningsbedrag (tweede grens).
De toegekende interesten worden geherkwalificeerd als dividenden vanaf het ogenblik dat en
in de mate dat:
· de toegekende interesten de op basis van artikel 55 WIB92 in verhouding tot de marktrente
vastgestelde grens overschrijden;
· het totale bedrag van de rentegevende voorschotten bij het begin van het belastbaar tijdperk
hoger is dan het gestort kapitaal bij het einde van het belastbaar tijdperk verhoogd met de
belaste reserves (vóór aanpassing begintoestand) bij het begin van het belastbaar tijdperk.
Opgelet : ingeval de belaste reserves bij het begin van het belastbaar tijdperk negatief is, dan
die term weerhouden op nul (dus niet in aftrek brengen van het gestort kapitaal bij het einde
van het belastbaar tijdperk).
Bij een herkwalificatie van interesten in dividenden ontstaan twee fiscale gevolgen :
- het stuk van de interesten dat herkwalificeerbaar is, is niet meer aftrekbaar maar
belastbaar als ‘uitgekeerde dividend’ (dus niet in de verworpen uitgaven zetten)
- op geherkwalificeerde interesten in dividenden zijn inzake RV, de regels m.b.t.
dividenden van toepassing (RV = 25% i.p.v. 21 %).
Volgens het Hof van Cassatie impliceert een inschrijving op rekening-courant niet
noodzakelijk het bestaan van een geldlening (Cass. 4 september 2009 en Cass. 20 mei 2010).
Er moet effektief geld overhandigd worden. Maar het Hof van Cassatie is echter verdeeld in
zijn arresten.
Zo is er wel sprake van een geldlening als de verkoopprijs wordt geboekt op een lange
termijnschuldrekening, er geen terugbetalingstermijn werd afgesproken en de
interestvergoeding geboekt staat onder de noemer “interest lening” (Cass.15 oktober 2010).
Er is ook interestherkwalificatie ingeval de verkoopprijs acht jaar lang niet werd terugbetaald
en de vennootschap van in den beginne in een slechte financiële toestand verkeerde (Cass, 2
december 2010).
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
47
Code 1202/1203/1204 : Speciale dividenden
Code 1202 : Dividenden uitgekeerd naar aanleiding van de verkrijging van eigen
aandelen
art. 18, eerste lid, 2° ter WIB 92 en art. 186 WIB 92
Er wordt geacht dat er een kapitaalvermindering heeft plaatsgehad tot beloop van het gedeelte
van het gestort kapitaal vertegenwoordigd door de verkregen eigen aandelen.
De gedane uitkeringen worden in beginsel beschouwd als dividend in de mate dat ze meer
bedragen dan de (gerevaloriseerde) waarde van het gestort kapitaal.
De toekenning van een inkoopbonus is in principe onderworpen aan een roerende
voorheffing van 21% (vanaf 1 januari 2013 : 25%).
Code 1203 : Dividenden n.a.v. het overlijden, de uittreding of uitsluiting van een vennoot
art. 18, eerste lid, 2° ter WIB 92 en art. 187 WIB 92
Er wordt geacht dat er een kapitaalvermindering heeft plaatsgehad tot beloop van het gedeelte
van het gestort kapitaal dat overeenstemt met het aandeel van de overleden, uitgetreden of
uitgesloten
vennoot.
De gedane uitkeringen worden in beginsel beschouwd als dividend in de mate dat ze meer
bedragen dan de (gerevaloriseerde) waarde van het gestort kapitaal.
De toekenning van een verdelingsbonus is in principe onderworpen aan een roerende
voorheffing van 10% (vanaf 1 oktober 2013 : 25%).
Code 1204 : Dividenden n.a.v. de verdeling van maatschappelijk vermogen
art. 18, eerste lid, 2° ter WIB 92 en art. 209 WIB 92
Vennootschappen in ontbinding blijven aan de gewone regels van de Ven.B. onderworpen.
Wanneer het maatschappelijk vermogen van een vennootschap geheel wordt verdeeld (art.
209 WIB92), worden de gedane uitkeringen beschouwd als dividend in de mate dat ze meer
bedragen dan de (gerevaloriseerde) waarde van het gestort kapitaal.
De gedane uitkeringen worden in eerste instantie geacht overeen te stemmen met het
(eventueel gerevaloriseerd) gestort kapitaal (daarna op de belastbare reserves en als laatste op
de belastingvrije reserves).
De toekenning van een liquidatiebonus is in principe onderworpen aan een roerende
voorheffing van 10% (vanaf 1 oktober 2013 : 25%).
Let op. Vennootschappen in vereffening zijn vaak niet onderworpen aan het verlaagd
opklimmend tarief omdat de uitgekeerde dividenden meer dan 13 % van het gestorte kapitaal
bij het begin van het belastbare tijdperk bedragen.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
48
4. Uiteenzetting van de winst
EERSTE BEWERKING : dit is het “fiscaal resultaat” (art. 74 KB/WIB92)
wijziging in belastbare reserves
(+, - of 0)
+ verworpen uitgaven
(+ of 0)
+ uitgekeerde dividenden
(+ of 0)
resultaat van het belastbaar tijdperk
(+, - of 0)
De som van de drie bestanddelen uit de eerste bewerking (positief of negatief), wordt vermeld
naast de code 1410 PN. Ingeval negatief, bedrag vooraf te gaan door minteken.
TWEEDE BEWERKING : omdeling volgens oorsprong (art. 75 KB/WIB92)
+ aftrekverbod (art. 207 WIB92 en de programmawet van 23 december 2009 (BS 30
december 2009))
Het resultaat van de eerste bewerking moet uiteengetrokken worden in twee delen :
het werkelijk resultaat uit de zeescheepvaart waarvoor de winst wordt vastgesteld
op basis van de tonnage, en
het resultaat uit de activiteiten waarvoor de winst niet wordt vastgesteld op basis
van de tonnage.
Het vak “Werkelijk resultaat uit de zeescheepvaart waarvoor de winst wordt vastgesteld op
basis van de tonnage moet enkel worden ingevuld als een verzoek tot forfaitaire vaststelling
van de belastbare winst uit de zeescheepvaart of uit beheer van zeeschepen voor rekening van
derden is ingewilligd.
In dit vak moet het werkelijk resultaat en dus niet het forfaitair vastgestelde bedrag aan de
hand van tonnage worden ingeschreven in de code 1412. Het forfaitair vastgesteld bedrag
wordt bij de uiteenzetting van de winst onder de code 1461 ingevuld. Op deze forfaitair
vastgestelde winst zijn geen aftrekken mogelijk.
Vervolgens dient rekening te worden gehouden met een aantal winstbestanddelen waarop
geen aftrekbewerkingen mogen toegepast worden.
Elementen waarop een aftrekverbod geldt (zelfs ingeval van fiscaal verlies) :
1. Het gedeelte van het resultaat dat voortkomt van ontvangen abnormale of
goedgunstige voordelen, en van verkregen financiële voordelen of voordelen van alle
aard, van een onderneming waarmee een wederzijdse band van afhankelijkheid
bestaat.
2. Het gedeelte van de winst dat voortvloeit uit de niet naleving van de
onaantastbaarheidsvoorwaarde (art. 194quater §2 vierde lid WIB92) en de toepassing
van de investeringsverplichting voor de investeringsreserve (art. 194quater § 4
WIB92)
3. Autokosten ten belope van een gedeelte (nl. 17%) van het voordeel van alle aard
(dat belast wordt in de personenbelasting).
4. Het gedeelte van de winst bestemd voor de uitgaven van de werknemersparticipatie
(art. 198, eerste lid, 12° WIB92)
4. De toegekende landbouwsteun voor zover de vennootschap gekozen heeft voor de
belastbaarheid ervan tegen het verlaagd tarief van 5% (programmawet van 23
december 2009 (BS 30 december 2009) en de Wet van 7 november 2011).
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
49
Het totaal van deze geviseerde bestanddelen wordt uit de fiscale winst of verlies na de eerste
bewerking gehaald via aparte codes. Deze bestanddelen maken altijd deel uit van de
belastbare grondslag, zelfs met een negatief fiscaal resultaat.
Zijn er geen buitenlandse inkomsten, dan is de laatste fase van de tweede bewerking
overbodig.
Als de vennootschap ook buitenlandse inkomsten heeft behaald, wordt haar fiscaal resultaat
volgens oorsprong omgedeeld.
Resultaat van Belgische oorsprong
Resultaat van Land zonder verdrag
Resultaat van Land met verdrag
GEWOON tarief
GEWOON tarief
vrijgesteld
Alvorens die onderverdeling wordt gedaan, worden de verliezen van het belastbaar tijdperk,
die in een land worden geleden, aangerekend op het totale bedrag van de winst uit andere
landen (art. 75 KB/WIB92).
DERDE BEWERKING : aftrek van de bij verdrag vrijgestelde winsten en van de nietbelastbare bestanddelen
1. Aftrek van de bij verdrag vrijgestelde winst
In het eerste gedeelte van de derde bewerking wordt de bij verdrag vrijgestelde winst
(voortkomend uit buitenlandse onroerende goederen en uit buitenlandse inrichtingen, gelegen
in een land met verdrag) afgetrokken van de totale winst. De bij verdrag vrijgestelde winst
wordt zo verder buiten beschouwing gelaten.
2. Aftrek van de niet-belastbare bestanddelen
1) Aftrek van de vrijgestelde giften (gift in geld, minimumbedrag van 40,00 EUR per
kalenderjaar per erkende instelling)
Let op ! In de Ven.B. is het als giften aftrekbare totale bedrag beperk tot 5 % van de winst
van de vennootschap vóór aftrek van de giften, d.w.z. tot 5% van de regel 1412, met een
absoluut maximum van 500 000,00 EUR) (art. 200 WIB1992)
2) Vrijstelling aanvullend personeel
Tot en met aanslagjaar 2007 werd een vrijstelling van 10 000,00 EUR (nog te indexeren)
toegekend voor elk bijkomend personeelslid dat in België voltijds tewerkgesteld was voor:
a) wetenschappelijk onderzoek
b) de uitbouw van het technologisch potentieel van de onderneming
c) een betrekking van diensthoofd voor de uitvoer
d) een betrekking van diensthoofd voor de afdeling Integrale Kwaliteitszorg
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
50
Vanaf aanslagjaar 2008 werd de toekenning van de vrijstelling voor een personeelslid voor
wetenschappelijk onderzoek geschrapt (vervangen door de verhoogde niet-doorstorting van
bedrijfsvoorheffing art. 275 WIB1992).
Met ingang van aanslagjaar 2009 is ook de toekenning van de vrijstelling voor een
personeelslid voor de uitbouw van technologisch potentieel geschrapt.
Voor elk van de belastbare tijdperken waarvoor de toekenning of het behoud van de
vrijstelling wordt gevraagd, moeten de vennootschappen de nodige formulieren 276 W1, W2,
W3 en /of W4 aan de aangifte toevoegen.
3) Vrijstelling bijkomend personeel KMO
Voor vennootschappen die niet meer dan 10 werknemers tewerkstellen op 31/12/1997 (of op
einde van het jaar van aanvang van de exploitatie wanneer die aanvang dateert van na 31-121997), kan een vrijstelling van 5 450,00 EUR (voor aanslagjaar 2013) bekomen worden voor
elk in België bijkomend tewerkgesteld personeelslid waarvan het bruto dag- of uurloon niet
hoger is dan 90,32 EUR per dag of 11,88 EUR per uur (art. 67 ter WIB92).
Voor de details van de berekening : zie Ci.RH 242/516.233 (AOIF 27/2003) van 29 oktober
2003 en Ci.RH 242/570.116 (AOIF 38/2005) van 21 september 2005.
Met het oog op de berekening van die vrijstelling heeft de administratie een formulier 276 T
uitgewerkt die bij de aangifte Ven.B. moet gevoegd worden.
4) Vrijstelling stagebonus
Bedoeld is de vrijstelling vermeld in art. 67bis WIB 1992, ten belope van 20 % van de
bezoldigingen die als beroepskosten worden afgetrokken (incl. sociale lasten) en die worden
betaald of toegekend aan de werknemers waarvoor de werkgever, die de genoemde kosten
draagt, een tutoraatsbonus verkrijgt als bedoeld in art. 58 wet van 23 december 2005
betreffende het generactiepact.
Vennootschappen die een stagecontract aanbieden aan jongeren in het kader van een
alternerende opleiding (praktijkopleiding) genieten een dubbel fiscaal voordeel :
- ze ontvangen een financiële vergoeding (de zgn. tutoraatsbonus) én
- ze genieten een fiscaal voordeel in de vorm van een extra kostenaftrek d.m.v. de
‘vrijstelling stagebonus’.
Let op. De 20 % vrijstelling wordt berekend op de aftrekbare bezoldigingen die betrekking
hebben op de prestaties die een stagiair tijdens zijn praktijkopleiding heeft geleverd in de loop
van het opleidingsjaar waarvoor de vennootschap een tutoraatsbonus/stagebonus toegekend
kreeg. Dit zijn bezoldigingen die over twee boekjaren gespreid zijn!
Om de vrijstelling stagebonus te kunnen verkrijgen moet de vennootschap de volgende
documenten ter beschikking houden van de administratie (art. 46bis KB/WIB92):
1° het bewijs dat ze gedurende het belastbaar tijdperk voor elke tewerkgestelde stagiair een
stagebonus heeft verkregen,
2° een nominatieve lijst van de tewerkgestelde stagiairs met voor elke stagiair vermelding van
identiteitgegevens en de bruto belastbare bezoldigingen die aan de stagiairs zijn betaald of
toegekend, met inbegrip van de sociale lasten.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
51
5) Andere niet-belastbare bestanddelen
Hier zijn bedoeld :
- meerwaarden verwezenlijkt ter gelegenheid van een overdracht van in België gelegen
gronden door huisvestingsmaatschappijen (bedoeld in art. 191 WIB1992).
- 5/6 van de tijdens het boekjaar verwezenlijkte meerwaarden op sommige effecten die
niet voldoen aan de onaantastbaarheidsvoorwaarde voorzien bij art. 190 WIB1992
(bedoeld in art. 513 WIB1992).
- een terugbetaling van eerder opgelopen niet-aftrekbare geldboeten die voorheen als
verworpen uitgaven in de belastbare basis zijn opgenomen (de opbrengst uit de
terugbetaling van de boete wordt fiscaal gecompenseerd door de vrijstelling in de
derde bewerking dus niet door ze in mindering te brengen van de verworpen
uitgaven). (art. 76, eerste lid, 2°, c KB/WIB 92).
Het totale bedrag van de niet-belastbare bestanddelen wordt bij voorrang van de Belgische
resterende winst en, tot het eventuele overschot van de niet bij verdrag vrijgestelde resterende
winst afgetrokken.
Als er onvoldoende fiscale winst is om de derde aftrekbewerking effectief te kunnen
toepassen, is het saldo van de niet genoten aftrek niet overdraagbaar naar de volgende
belastbare tijdperken.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
52
VIERDE BEWERKING: aftrek van DBI (definitief belaste inkomsten) en VRI
(vrijgestelde roerende inkomsten) (art. 202- 205 WIB92 + circulaire Ci.RH. 421/597.150
(AOIF nr. 32/2009) van 23 juni 2009 + Circulaire nr. Ci.RH.421/597.150 (AOIF 32/2009)
van 12.10.2009 + Addendum van 19.05.2010 + Addendum van 23.06.2010)
1. DBI = definitief belaste inkomsten
“definitief belaste inkomsten”: voor welke inkomsten ?
(a) dividenden;
(b) inkoop- en liquidatieboni, voor zover ze dividenden zijn waarop artikelen 186 (inkoop
eigen aandelen), 187 (gedeeltelijke verdeling van het maatschappelijk vermogen) of 209
WIB92 (gehele verdeling van het maatschappelijk vermogen), of analoge bepalingen van
buitenlandse recht van toepassing zijn.
Voorwaarden voor DBI-aftrek (vanaf aanslagjaar 2004) :
Verkregen inkomsten komen in aanmerking voor DBI-aftrek wanneer de volgende
voorwaarden vervuld zijn :
1) taxatievoorwaarde :
Het WIB92 voorziet slechts in DBI-aftrek voor ontvangen dividenden, indien deze
dividenden ‘normaal’ belast zijn geweest in hoofde van de toekennende vennootschap. De
taxatievoorwaarde is op negatieve wijze geformuleerd, t.t.z. in art. 203 § 1 WIB 92
worden de uitsluitingsgevallen vermeld.
Geen DBI-aftrek voor verkregen dividenden indien ze verkregen of toegekend zijn door :
1) vennootschappen die niet aan een winstbelasting onderworpen zijn of die gevestigd
zijn in een land met een aanzienlijk gunstiger belastingregime dan in België
2) financierings-, thesaurie- of beleggingsvennootschappen
3) vennootschappen met off-shore activiteiten
4) vennootschappen met buitenlandse inrichtingen
5) tussenvennootschappen
De wet voorziet echter bepaalde beperkingen in verband met die vijf gevallen van
uitsluiting:
1° Geval 1 is niet van toepassing op dividenden toegekend of betaalbaar gesteld door
intercommunales.
2° Geval 2 is niet van toepassing op beleggingsvennootschappen waarvan de statuten
bepalen dat ten minste 90% van de ontvangen inkomsten of verwezenlijkte meerwaarden
zullen worden uitgekeerd
3° Geval 2 en geval 5 zijn niet van toepassing op financieringsvennootschappen gevestigd
in een van de Lidstaten van de Europese Unie, in zover het om gewettigde economische
en financiële verrichtingen gaat, en in zover de vennootschap niet overgekapitaliseerd is.
4° Geval 5 is niet van toepassing als de dividenduitkerende vennootschap op een
Europese beurs genoteerd is en onderworpen is aan de Ven.B in een land waarmee België
een dubbelbelastingverdrag heeft gesloten.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
53
2) participatievoorwaarde
De DBI-aftrek is enkel van toepassing op inkomsten uit aandelen
- die een deelneming in het kapitaal van de uitkerende vennootschap vertegenwoordigen
van 10 % of een aanschaffingswaarde van 2 500 000,00 EUR
- die gedurende een ononderbroken periode van minstens één jaar in volle eigendom
worden of werden gehouden.
Met ingang van 01.01.2011 is de voorwaarde dat de aandelen (die de dividenden
voortbrengen) de aard moeten hebben van financiële vaste activa geschrapt (wet van 14 april
2011, BS 6 mei 2011).
Deze participatiedrempel geldt niet voor inkomsten verkregen, verleend of toegewezen door
investeringsvennootschappen, noch voor inkomsten toegekend of toegewezen door
intercommunales.
Het aftrekbaar bedrag is vastgesteld op 95% van het inkomen, vóór inhouding van de
roerende voorheffing.
De DBI-aftrek is beperkt tot de winst die overblijft na de derde bewerking verminderd met de
‘slechte ‘verworpen uitgaven bestaande uit:
- niet aftrekbare geldboeten, verbeurdverklaringen,… (code 1203)
- niet aftrekbare pensioenen, kapitalen, werkgeversbijdragen… (code 1204)
- niet aftrekbare autokosten en minderwaarden op autovoertuigen (code 1205)
- niet aftrekbare receptiekosten, en kosten van relatiegeschenken (code 1207)
- niet aftrekbare restaurantkosten (code 1208)
- niet specifieke beroepskledij (code 1209)
- overdreven interesten op grond van art. 55 WIB92 (code 1210)
- sociale voordelen (code 1214)
- voordelen uit maaltijd-, sport-, cultuur- en ecocheques (code 1215)
- liberaliteiten (code 1216) verminderd met de afgetrokken vrijgestelde giften (code
1601)
- de andere verworpen uitgaven van code 1239 incl. de toegekende omkopingsbedragen
Sinds aanslagjaar 2005 speelt deze beperking in functie van de verworpen uitgaven niet als
het dividend toegekend werd door een dochteronderneming gevestigd in de Europese Unie.
Met ingang van 01.01.2011 wordt dit uitgebreid tot de kwalificerende dividenden uitgekeerd
door vennootschappen gevestigd in een EER-lidstaat.
De beperking in functie van de slechte verworpen uitgaven (art. 205 § 2 WIB92) blijft van
toepassing op ontvangen inkoop-en liquidatiebonussen.
Indien er geen of onvoldoende belastbare winst overblijft na de zogenaamde “derde
bewerking”, is het saldo van de aftrek mogelijks overdraagbaar naar de volgende belastbare
tijdperken.
De in de wet bevestigde overdraagbaarheid geldt voor gewone dividenden afkomstig van
vennootschappen gevestigd in een lidstaat van de E.E.R en voor inkomsten uit preferente
aandelen van de NMBS. (aanpassing art. 205, § 3 WIB 1992).
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
54
De fiscus is toleranter dan de wet wat betreft de overdraagbaarheid van DBI-overschotten. Zo
is ook DBI-overdracht mogelijk voor dividenden ontvangen uit een vennootschap die op het
moment van de toekenning ervan is gevestigd:
– in een derde staat waarmee België een overeenkomst heeft gesloten tot het vermijden van
dubbele belasting (DBV) waarin een ‘gelijkbehandelingsclausule’ van dividenden is
opgenomen;
– in een derde staat in het geval artikel 56 EG (huidig art. 63 VWEU), dat het vrij verkeer van
kapitaal waarborgt, van toepassing is op het kapitaal dat de bedoelde dividenden doet
ontstaan.
(art. Ci.RH. 421/597.150 (AOIF nr. 32/2009) van 23 juni 2009 + Circulaire nr.
Ci.RH.421/597.150 (AOIF 32/2009) van 12.10.2009 + Addendum van 19.05.2010 +
Addendum van 23.06.2010)).
Speciale 100% DBI-aftrek
De liquidatiebonus in het kader van de zgn. moeder-dochterfusie is voor 100% vrijgesteld als
de fusie plaatsvindt sinds 12 januari 2009. Hier moet niet voldaan zijn aan de voorwaarde van
art. 202 §2 WIB92 (de participatiedrempel).
Sinds 1 januari 2011 werd dit bijzonder regime voor bepaalde liquidatieboni bij
moederdochterfusies uitgebreid tot de inkomsten die voortkomen uit de toepassing van
bepalingen met een gelijkaardig effect in elke andere lidstaat van de E.E.R., maar enkel wat
betreft de niet-toepassing van de grondvoorwaarden van de DBI-aftrek en niet de verhoging
van de DBI-aftrek tot 100 %.
2. VRI : Vrijgestelde roerende inkomsten
Als vrijgestelde roerende inkomsten kunnen bovendien worden afgetrokken: de inkomsten uit
preferente aandelen van de NMBS en de inkomsten uit openbare fondsen die (vóór 1962)
volledig vrij van belastingen werden uitgegeven.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
55
VIJFDE BEWERKING : aftrek van octrooi-inkomsten (art. 205/1 – 205/4 WIB92)
De aftrek voor octrooi-inkomsten is van toepassing sinds aanslagjaar 2008.
Worden in aanmerking genomen, de octrooien of aanvullende beschermingscertificaten
waarvan de vennootschap octrooihouder of certificaathouder is en die geheel of gedeeltelijk
door de vennootschap werden ontwikkeld in haar onderzoekscentra, alsmede de door de
vennootschap verworven octrooien, licentierechten of aanvullende beschermingscertificaten,
op voorwaarde dat die verder door de vennootschap in haar onderzoekscentra werden
verbeterd.
Onder “octrooi-inkomsten” worden verstaan zowel de inkomsten ontvangen uit octrooien die
in licentie worden gegeven, als de inkomsten die via derden zouden worden verkregen door
de vennootschap die de octrooien voor haar eigen rekening heeft geëxploiteerd. De inkomsten
moeten geëvalueerd worden op basis van de vergoeding die zou zijn overeengekomen als
tussen onafhankelijke ondernemingen.
De aftrekbare inkomsten moeten begrepen worden in het belastbaar inkomen en worden
verminderd:
- met tijdens het belastbaar tijdperk toegepaste afschrijvingen op de aanschaffings- of
beleggingswaarde van deze octrooien, in zover deze afschrijvingen afgetrokken worden van
de in België belastbare grondslag ;
- met de vergoedingen die zijn verschuldigd aan derden voor deze octrooien, in zover deze
vergoedingen ten laste worden gelegd van het in België belastbare resultaat.
De op die manier bepaalde inkomsten zijn aftrekbaar ten belope van 80% van hun bedrag.
Indien er onvoldoende winst is, is het saldo van de aftrek voor octrooi-inkomsten niet
overdraagbaar naar de volgende belastbare tijdperken.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
56
ZESDE BEWERKING : aftrek voor risicokapitaal of notionele interestaftrek
(art. 205bis – 205novies WIB92 +
Circulaire nr. Ci.RH.840/592.613 (AOIF 14/2008) dd. 03.04.2008 + addendum Circulaire nr.
Ci.RH.840/592.613 (AOIF 14/2008) dd. 02.06.2008 + 2de addendum dd. 20.06.2011 +
Circulaire nr. Ci. RH. 421/574.945 (AOIF 36/2008) van 9 oktober 2008 +
Circulaire nr. Ci.RH.421/609.850 (AAFisc 30/2011) dd. 01.06.2011).
De aftrek voor risicokapitaal is van toepassing sinds aanslagjaar 2007. Het bedrag van de
notionele interestaftrek wordt niet geboekt. Het volstaat om het berekeningsformulier 275 C
in te vullen en het juiste bedrag van de aftrek in te vullen op het aangifteformulier.
1. Cumulverbod met vrijgestelde investeringsreserve
Vennootschappen die klein zijn volgens art. 15 W. Venn. moeten kiezen tussen de aftrek voor
risicokapitaal of de aanleg van een vrijgestelde investeringsreserve.
Indien een KMO-vennootschap een vrijgestelde investeringsreserve aanlegt gedurende een
belastbaar tijdperk, kan deze vennootschap geen aftrek voor risicokapitaal meer in mindering
brengen voor dit belastbaar tijdperk zelf alsmede voor de twee daaropvolgende belastbare
tijdperken.
In de omgekeerde richting geldt dat cumulatieverbod niet. Wie voor een bepaald aanslagjaar
kiest voor de aftrek voor risicokapitaal, kan voor het volgende aanslagjaar probleemloos
overschakelen op de aanleg van de investeringsreserve (voor zover natuurlijk de
vennootschap voor dat aanslagjaar kwalificeert als een kleine vennootschap volgens art. 15
W.Venn.).
2. Berekening
Het bedrag van de aftrek voor risicokapitaal wordt eenvoudig bekomen uit volgend product:
risicokapitaal x tarief = bedrag van de aftrek voor risicokapitaal.
2.1. Risicokapitaal : schematische voorstelling in de Ven.B.
Boekhoudkundig eigen vermogen van de vennootschap op het einde van het Art. 205ter,
voorgaande boekjaar
eerste lid
§ 1,
-
Art. 205ter,
§ 1,
Fiscale nettowaarde van de eigen aandelen
Fiscale nettowaarde financiële vaste activa (deelnemingen/andere aandelen)
tweede lid, a)
-
§ 1,
Fiscale nettowaarde van de aandelen van beleggingsvennootschappen, Art. 205ter,
waarvan de inkomsten recht geven op de DBI-aftrek.
tweede lid, b)
-
Positieve verschil tussen nettoboekwaarde activa buitenlandse inrichtingen Art. 205ter, § 2
min de op deze inrichtingen aan te rekenen voorzieningen en schulden
-
Positieve verschil tussen
Nettoboekwaarde buitenlandse onroerende goederen en rechten (niet
behorende tot een buitenlandse inrichting) en de op deze onroerende
goederen aan te rekenen voorzieningen en schulden
Art. 205ter, § 3
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
57
-
Nettoboekwaarde MVA (of gedeelten ervan), in zover de erop betrekking Art. 205ter, § 4, 1°
hebbende kosten op onredelijke wijze de beroepsbehoeften overtreffen
(enkel overdreven deel)
-
Boekwaarde van de bestanddelen die als belegging worden gehouden en Art. 205ter, § 4, 2°
die door de aard ervan niet bestemd zijn om een belastbaar periodiek
inkomen voort te brengen.
-
Boekwaarde van de door bedrijfsleiders (eerste categorie), hun echtgenote Art. 205ter, § 4, 3°
of hun niet-ontvoogde minderjarige kinderen gebruikte onroerende
goederen of rechten.
-
Art. 205ter, § 5
Herwaarderingsmeerwaarden (nog niet afgeschreven deel)
Kapitaalsubsidies (correcte deel dat fiscaal nog in resultaat moet worden
genomen)
-
Belastingkrediet voor milieuvriendelijke investeringen in O&O en octrooien
Voorraadactualisering van erkende diamanthandelaars
-
=
Art. 205ter, § 5
/ Pro rata wijzigingen van bovengenoemde bestanddelen in de loop van het boekjaar Art. 205ter,
+
§6
Risicokapitaal (basis voor de berekening)
Aandachtspunten inzake de berekening :
1. Boekhoudkundig eigen vermogen = rek. 10-15 + rek 19 (dat negatief saldo heeft)
Rek. 19 = voorschotten op de verdeling van het netto-actief
2. Rekening courant met debetstand is geen belegging die uit zijn aard geen periodiek
inkomen oplevert. RC moet dus niet uit de berekeningsbasis gesloten worden.
3. Boekwaarde van de door bedrijfsleiders (eerste categorie), hun echtgenote of hun nietontvoogde minderjarige kinderen gebruikte onroerende goederen of rechten dienen uit de
berekeningsbasis gesloten worden.
Voor een gebouw dat reeds volledig is afgeschreven, moet men voor ogen houden dat het
grondgedeelte van het gebouw nog een zekere boekwaarde heeft (en deze dus uit de
berekeningsbasis moet gesloten worden).
4. Voor de uitsluiting van herwaarderingsmeerwaarden dient men te kijken naar de actiefzijde
van de balans (rek…8 – rek. …89) en niet naar wat er op de passiefzijde gebeurt.
5. Pro rata wijzigingen :
Een deel van een maand moet omgerekend worden tot drie decimalen (= drie cijfers na de
komma)
Teller is steeds te tellen vanaf de eerste van de maand volgend op de maand van de wijziging.
Opgelet dus als boekjaar geen twaalf volle maanden telt.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
58
2.2 Tarief
Het tarief voor de aftrek van risicokapitaal wordt jaarlijks vastgesteld per aanslagjaar.
Voor aanslagjaar 2013: basispercentage = 3,00 %
Voor ‘kleine’ vennootschappen in de zin van artikel 15 W. Venn : tarief = basispercentage +
0,5% dus 3,5%
Indien een boekjaar meer of minder dan twaalf maanden duurt, wordt het tarief
vermenigvuldigd met een breuk waarvan de teller gelijk is aan het totaal aantal dagen van het
belastbare tijdperk en de noemer gelijk is aan 365 (art. 734sexties § 2 KB/WIB92).
3. Zesde bewerking : vanaf aanslagjaar 2013 enkel nog voorbehouden voor de aftrek van de
nieuw opgebouwde aftrek voor risicokapitaal.
Vanaf aanslagjaar 2013 kan de nieuw opgebouwde notionele interstaftrek enkel nog
verrekend worden met de winst na octrooi-aftrek van het betrokken belastbaar tijdperk in de
zesde aftrekbewerking (code 1435).
Het overschot aan nieuw opgebouwde NIA dat niet meer kan afgetrokken worden in de 6de
bewerking wegens onvoldoende winst van het belastbaar tijdperk, is niet meer
overdraagbaar.
In de zesde bewerking vindt geen aftrek meer plaats van overgedragen aftrek voor
risicokapitaal (stock per aanslagjaar 2012). Deze kan mogelijks afgetrokken worden in de
nieuwe negende bewerking.
(aanpassing art. 205quinquies WIB92 – programmawet van 27 december 2012, 31-12-2012,
2de editie)
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
59
ZEVENDE BEWERKING : aftrek van vorige fiscaal overdraagbare verliezen
art. 206 WIB92
De fiscale verliezen van de vroegere belastbare tijdperken zijn in de tijd onbeperkt aftrekbaar.
Hierop bestaan echter een aantal uitzonderingen :
1) Door het aftrekverbod (art. 207 WIB1992 ; bestanddelen waarop geen aftrekbewerking
mogen toegepast worden en waarop de vennootschap steeds vennootschapsbelasting
verschuldigd is) wordt het overdraagbaar verlies van het belastbaar tijdperk zelf in
voorkomend geval verhoogd met het evenredig bedrag van het bestanddeel dat valt onder het
aftrekverbod.
2) Ingeval in het belastbaar tijdperk een controlewissel plaatsvindt, die niet voldoet aan
rechtmatige financiële of economische behoeften, zijn de vorige beroepsverliezen in geen
geval aftrekbaar van de winst van het belastbaar tijdperk, noch van de winst van enig later
belastbaar tijdperk.
3) Indien een vennootschap in de loop van het belastbaar tijdperk de belastingvrije inbreng
verkrijgt van een tak van werkzaamheid/ van een algemeenheid van goederen of ingeval van
belastingvrije verrichtingen van fusie of splitsing, worden de fiscaal overdraagbare verliezen
beperkt (pro rata volgens de fiscale nettowaarde).
Van de forfaitair vastgestelde belastbare winst uit zeescheepvaart kunnen geen
beroepsverliezen worden afgetrokken.
Let op!
Boekhoudkundig (rek. 14 overgedragen verlies) = fiscale reserve
 Fiscaal overgedragen verlies
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
60
ACHTSTE BEWERKING : investeringsaftrek
1 Gewone éénmalige investeringsaftrek
KMO vennootschappen (zijnde vennootschappen waarvan meer dan de helft van de aandelen
in handen zijn van natuurlijke personen, die tevens de meerderheid van de stemrechten
bezitten) konden tot en met aanslagjaar 2007 ‘gewone éénmalige’ investeringsaftrek genieten.
Sinds aanslagjaar 2007 is het percentage van de gewone eenmalige investeringsaftrek op nul
gezet als budgettaire compensatie voor de notionele interestaftrek (wet van 22 juni 2005 BS
30-06-2005).
De reeds vóór aanslagjaar 2007 verworven ‘gewone eenmalige’ maar fiscaal nog niet benutte
investeringsaftrek blijft evenwel aftrekbaar (art. 528 WIB92)
3% éénmalige aftrek voor herbruikbare verpakkingen
Investeringen in het hergebruik van verpakkingen geven recht op een eenmalige
investeringsaftrek van 3 % (art. 69 § 2 WIB1992). Deze speciale 3%-eenmalige aftrek staat
open voor alle vennootschappen.
Verhoogde eenmalige investeringsaftrek van 15,5 %
De verhoogde eenmalige investeringsaftrek van 15,5% (aanslagjaar 2013) is mogelijk voor
volgende investeringen :
- energiebesparende investeringen
- octrooien
- milieuvriendelijke investeringen voor onderzoek en ontwikkeling van nieuwe
producten en toekomstgerichte technologieën
- rookafzuig- en verluchtingssysteem in rookkamers van een horeca-inrichting
- de installatie van oplaadstations voor elektrische voertuigen.
Sinds aanslagjaar 2007 kan een vennootschap kiezen voor het belastingkrediet voor
milieuvriendelijke investeringen in onderzoek en ontwikkeling, en octrooien (art. 289quater
ev WIB92). Wie kiest voor het belastingkrediet heeft geen recht meer (ook niet in de
toekomst) op de investeringsaftrek voor die uitgaven.
Verhoogde eenmalige investeringsaftrek van 22,5 %
Een eenmalige investeringsaftrek van 22,5% (aanslagjaar 2013) is mogelijk voor
investeringen in beveiliging van beroepslokalen (en hun inhoud) en in beveiliging van
bedrijfsvoertuigen (art. 69§1 eerste lid WIB92 en art. 49/1 § 1 5° KB/WIB92)).
De bijzondere investeringsaftrek voor beveiliging is voorbehouden voor twee categorieën van
vennootschappen:
- vennootschappen die beantwoorden aan de KMO-definitie van art. 201, eerste lid, 1°
WIB92 (meer dan de helft van de aandelen in handen van natuurlijke personen)
- kleine vennootschappen in de zin van art. 15 W.Venn.
Voor uitgaven vanaf 1 januari 2009 aan gespecialiseerde bewakingsfirma’s bestaat er een 120
% aftrekbaarheid (art. 64 ter, eerste lid, 2° WIB1992). Die uitgaven komen niet in aanmerking
voor de 22,5%-investeringsaftrek omdat het geen investeringen in materiële of immateriële
vaste activa betreft. De vennootschap moet die extra 20% wel boeken op een onaantastbare
reserverekening met het oog op de extra aftrek.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
61
2 Gespreide investeringsaftrek
A. Gewone gespreide investeringsaftrek
De gespreide investeringsaftrek is mogelijk voor zover de vennootschap op de eerste dag van
het belastbare tijdperk waarin de activa zijn aangeschaft of tot stand gebracht, minder dan 20
werknemers tewerkstelt (art. 70, eerste lid, 1° WIB92)
Sinds het aanslagjaar 2007 is het percentage van de gewone gespreide investeringsaftrek
eveneens op nul gezet ter compensatie van de notionele interestaftrek. Een vennootschap heeft
dus geen recht meer op de gewone gespreide investeringsaftrek voor haar investeringen
gekoppeld aan het aanslagjaar 2007 of later.
De in het aanslagjaar 2006 of eerder gestarte gespreide investeringsaftrek blijft echter lopen
tot de investering volledig is afgeschreven (art. 528 WIB92).
B. Verhoogde gespreide investeringsaftrek
Voor vennootschappen die milieuvriendelijke investeringen doen voor onderzoek en
ontwikkeling van nieuwe producten en toekomstgerichte technologieën, is een verhoogde
gespreide investeringsaftrek voorzien tegen 20,5% voor de investeringen gekoppeld aan
aanslagjaar 2011.
Als een vennootschap kiest voor het belastingkrediet voor milieuvriendelijke investeringen
O&O en octrooien (art. 289quater WIB92) dan verliest zij het recht op investeringsaftrek
voor milieuvriendelijke investeringen O&O en octrooien.
3.Te vervullen formaliteiten bij investeringsaftrek
De vennootschap die aanspraak maakt op investeringsaftrek dient het ingevulde, gedateerde
en ondertekende formulier 275U bij de aangifte vennootschapsbelasting te voegen.
Als de vennootschap de verhoogde investeringsaftrek voor energiebesparende investeringen
of voor milieuvriendelijk investeringen voor onderzoek en ontwikkeling aanvraagt, moet ze
de vereiste documenten van het gewest ter beschikking houden van de administratie.
Om van de verhoogde investeringsaftrek voor octrooien te kunnen genieten, moet de
vennootschap de volgende stukken kunnen voorleggen :
- een afschrift van het contract op grond waarvan het octrooi werd aangeschaft
- het bewijs dat het octrooi nooit door een andere onderneming voor de uitoefening van
de beroepswerkzaamheid in België is gebruikt.
Uitgesloten investeringen (art. 75 WIB92)
Er kan geen investeringsaftrek worden toegekend voor activa waarvan de gebruiksrechten
afgestaan worden aan 3en (verhuring , gratis beschikking)
-
behalve als die 3e een natuurlijk persoon is die de vaste activa in België gebruikt voor het
behalen van winst of baten, en die het recht van gebruik daarvan geheel noch gedeeltelijk
aan derde overdraagt (dan wordt er wèl IA toegestaan)
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
62
-
behalve (van toepassing vanaf aanslagjaar 2013, in zover de vaste activa vanaf 1
januari 2012 zijn verkregen of tot stand gebracht) als die 3e een vennootschap is , die zelf
aan de voorwaarden , criteria en grenzen voor de toepassing van de investeringsaftrek
tegen een zelfde of een hoger percentage voldoet, die de vaste activa in België gebruikt
voor het behalen van winst of baten, en die het recht van gebruik daarvan geheel noch
gedeeltelijk aan derde overdraagt (dan wordt er wèl IA toegestaan) (aangepast art. 75,3°
WIB92)
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
63
NEGENDE BEWERKING : aftrek voor risicokapitaal dat werd overgedragen van de
vorige belastbare tijdperken
= aftrek van de stock aan notionele interestaftrek op einde aanslagjaar 2012
Voorraad aan overgedragen aftrek voor risicokapitaal van de vorige belastbare tijdperken (=
belastbare tijdperken vóór aanslagjaar 2013) :
- aftrekbaar in negende bewerking (de oudste eerst (FIFO-methode))
- aftrek aan voorrraad is beperkt tot (60% van de restwinst na 8ste > 1 000 000 EUR);
eerste schijf van 1 000 000 aan restwinst na 8ste is volledig aftrekbaar
- overdrachtbeperking (7 jaar) blijft tenzij kwantitatieve beperking speelde (deel van de
stock dat niet kon worden afgetrokken door de 60% regel wordt onbeperkt
overdraagbaar)
Voorbeeld
Vennootschap met boekjaar per kalenderjaar.
Restwinst na octrooiaftrek aj. 2013 = 3 100 000,00
Nieuw opgebouwde aftrek voor risicokapitaal aj. 2013 = 100 000,00
Voorraad op 31.12.2011 aan niet-verrekende NIA = 5 000 000,00
(€ 3 400 000 opgebouwd in aj. 2007 en € 1 600 000 opgebouwd in aj. 2008)
Geen overgedragen fiscale verliezen en geen overgedragen investeringsaftrek.
Aanslagjaar 2013:
Winstsaldo na octrooi-aftrek = 3 100 000,00
Aftrek voor risicokapitaal (code 1435) = - 100 000,00
Winstsaldo na aftrek voor risicokapitaal = 3 000 000,00
Aftrek vorige verliezen = /
Winstsaldo na aftrek vorige verliezen = 3 000 000,00
Investeringsaftrek = /
Winstsaldo na investeringsaftrek = 3 000 000,00
Maximum aftrek 9de bewerking
(1 mio + 60% x 2 mio) = - 2 200 000,00
Effectieve aftrek 9de bewerking = 5 000 000,00
Winstsaldo na 9de bewerking
- 2 200 000,00
800 000,00
=> eindvoorraad op 31.12.2012 aan niet-verrekende notionele interestaftrek =
5 000 000 – 2 200 000 = 2 800 000.
eindvoorraad
31.12.2011
per
aanrekening van max.
2 200 000 (bij
voorrang op de oudste
beperkt overdraagbare)
saldo
eindvoorraad
per
31.12.2012
gehinderd door
60% begrenzing
voor aanslagjaar
2013:
voor 800 000
3 400 000 (aj. 2007)
1 600 000 (aj. 2008)
- 2 200 000
1 200 000
1 600 000
- 800 000
= code 1711
= in code 1438
saldo overdracht
400 000 (aj. 2007)
1 600 000 (aj. 2008)
800 000 onbeperkt
= code 1712
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
64
5. Tarief van de gewone belastbare grondslag (code 1460)
5.1. Basistarief
Principe: één vast tarief , nl 33 % (art. 215, 1ste lid WIB92) + ACB van 3 opcentiemen ~=
33,99 %
In tegenstelling tot de personenbelasting is de crisisbijdrage nog steeds bestaande in de
vennootschapsbelasting (art. 463bis §1, 1° WIB92)
5.2. Verminderd tarief = verlaagd opklimmend tarief
Wanneer de belastbare winst niet meer bedraagt dan 322 500,00 EUR wordt de
vennootschapsbelasting berekend tegen een verlaagd opklimmend tarief volgens onderstaande
schijven (art. 215, 2de lid WIB92):
Nominaal tarief
schijf van
schijf van
schijf van
0
25 000,00
90 000,00
tot
tot
tot
25 000,00 EUR
90 000,00 EUR
322 500,00 EUR
24,25%
31,00%
34,50%
Op dat nominaal tarief moet dan nog een aanvullende crisisbijdrage van 3 opcentiemen
gerekend worden.
Krachtens art 215, 3de lid WB 92 zijn volgende vennootschappen uitgesloten van dit verlaagd
opklimmend belastingtarief:
1. Financiële vennootschappen
= vennootschappen (andere dan door de Nationale Raad van de Coöperatie erkende Coöperatieve
Vennootschap) die aandelen bezitten waarvan de beleggingswaarde meer bedraagt dan 50 % van
het hoogste van een van de twee volgende bedragen :
- gerevaloriseerd werkelijk gestort kapitaal
- werkelijk gestort kapitaal (niet gerevaloriseerd) + belaste reserves + geboekte
meerwaarden
De waarde van de aandelen, het bedrag van het gestorte kapitaal, de belaste reserves en de
geboekte meerwaarden moet beoordeeld worden op de datum van afsluiten van het boekjaar.
Om te bepalen of de grens van 50% overschreden is, moet géén rekening worden gehouden
met een aandelenbezit dat ten minste 75 % vertegenwoordigt v/h gestorte kapitaal van de
vennootschap die de aandelen heeft uitgegeven.
2. Vennootschappen in het bezit van andere vennootschappen
= de vennootschappen (ander dan door de Nationale Raad van de Coöperatie erkende
Coöperatieve Vennootschap) waarvan de aandelen die het maatschappelijk kapitaal
vertegenwoordigen, voor ten minste de helft in het bezit zijn van één of meer andere
vennootschappen
Om te bepalen of de aandelen voor ten minste de helft in het bezit zijn van één of meer andere
vennootschappen wordt enkel rekening gehouden met het aantal aandelen en niet met hun
waarde.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
65
Men moet kijken naar de toestand op de laatste dag van het boekjaar.
3. Vennootschappen met een te hoge dividenduitkering
= de vennootschappen waarvan de dividenduitkering hoger is dan 13 % van het gestort
kapitaal bij het begin van het belastbare tijdperk
Voor de toepassing van de 13%-regel wordt met gestort kapitaal bedoeld : het nietgerevaloriseerd gestort kapitaal (inclusief de uitgiftepremies) bepaald volgens art. 184 WIB92
bij het begin van het belastbaar tijdperk. Geïncorporeerde belaste en vrijgestelde reserves
tellen dus niet mee.
Voor de toepassing van de 13%-regel wordt met uitgekeerde dividenden bedoeld :
−
de belastbare dividenden incl. de overdreven intresten op geldleningen die tot dividend
worden geherkwalificeerd, de inkoopboni, liquidatieboni
- de niet-ingehouden R.V. op toegekende dividenden die door de uitkerende vennootschap
zelf ten laste wordt genomen.
Indien vennootschappen namelijk in strijd met art. 261 WIB 92 de RV op de uitgekeerde
dividenden geheel of gedeeltelijk ten laste nemen, moet die RV enkel voor de toepassing
van de term ‘uitgekeerde dividenden’ van art. 215 WIB 92 aan de toegekende dividenden
worden toegevoegd (Com.IB92 nr 215/32).
4. Vennootschappen met onvoldoende bedrijfsleidersbezoldiging
= vennootschappen (géén door de Nationale Raad van de Coöperatie erkende Coöperatieve
Vennootschap) die ten laste van het resultaat van het belastbare tijdperk niet aan ten minste
één bedrijfsleider een bezoldiging hebben toegekend die hoger is dan of gelijk aan
- ofwel 36 000,00 EUR
- ofwel het belastbare inkomen van de vennootschap wanneer het belastbaar inkomen
van de vennootschap lager is dan 36 000,00 EUR .
Om na te gaan of de zgn. minimale bezoldiging is toegekend, volstaat het dat slechts één
bedrijfsleider voldoende bezoldigd wordt. Worden er meerdere bedrijfsleiders bezoldigd, dan
telt de hoogste bezoldiging die aan één van hen is toegekend.
Enkel de bezoldigingen betaald aan een bedrijfsleider-natuurlijk persoon komen in
aanmerking (Com.IB92, 215/46) niet deze betaald aan een rechtspersoon.
In aanmerking komende bezoldiging voor de bezoldigingsregel :
−
de brutobezoldigingen van een bedrijfsleider - natuurlijk persoon in de zin van art.32
WIB92 en 33 WIB92
−
de voordelen alle aard belast in de PB
−
de persoonlijke sociale bijdragen voor zelfstandige bedrijfsleiders die de vennootschap
ten laste neemt
−
de door de vennootschap ingehouden werknemersbijdragen voor sociale zekerheid op het
loon van bedrijfsleiders met het sociaal statuut van de werknemer
−
de overdreven huurvergoedingen die tot bezoldiging worden geherkwalificeerd
−
de toekenning van tantièmes bij de winstverdeling van het boekjaar aan een bedrijfsleider
– natuurlijk persoon
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
66
Let op ! Tantièmes tellen mee voor de bezoldigingsregel van het boekjaar van de
winstverdeling, en NIET voor het boekjaar waarin ze effectief belast worden bij de genieter.
De lengte van het boekjaar heeft geen belang, er wordt geen berekening pro rata doorgevoerd
(Com.IB92 nr 215/46 en PV Sen. Dalem van 28/02/94 - B. 740 p. 1607).
Het belastbaar inkomen van de vennootschap is het bedrag dat men terugvindt in code 1460
van de aangifte Ven.B., daarbij rekening houdende met de eventuele verhogingen die na
onderzoek van de aangifte worden doorgevoerd.
5. Vennootschappen die behoren tot een groep met een coördinatiecentrum
= vennootschappen die deel uitmaken van een groep waartoe een erkend coördinatiecentrum
behoort als vermeld in het K.B. nr. 187 van 30/12/1982 betreffende de oprichting van
coördinatiecentra en die een beroep doen op de diensten van dat centrum
6. Beleggingsvennootschappen
Beleggingsvennootschappen (beveks, bevaks en vbs) bedoeld in artikel 6 van de wet van 20
juli 2004 betreffende bepaalde vormen van collectief beheer van beleggingsportefeuilles,
alsmede organismen voor de pensioenfinanciering bedoeld in de wet betreffende het toezicht
op de instellingen voor bedrijfspensioenvoorziening zijn uitgesloten van het verlaagd
opklimmend tarief, in de mate dat artikel 185bis § 1 WIB92 (= een specifieke belastbare
grondslag) toepassing vindt.
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
67
6. Afzonderlijk tarief van 5%
Er bestaat een gunsttarief van 5 % (zonder ACB) voor bepaalde kapitaal- en interestsubsidies
die de gewesten hebben toegekend aan landbouwvennootschappen.Vereist is dat
- de landbouwsteun beantwoordde aan de Europese reglementering inzake staatssteun
- de subsidies moeten slaan op afschrijfbare materiële of immateriële vaste activa die niet als
herbelegging worden aangemerkt krachtens een andere gunstregime zoals de
bedrijfsvoertuigen, binnenschepen, gespreide belasting en de investeringsreserve
- de subsidies moeten tijdens sinds 2008 zijn toegekend én voor zover de datum van
betekening van de subsidie ten vroegste is vanaf 01.01.2008.
Kiest de vennootschap voor het 5% gunsttarief, dan moet zij ten allen tijde die belasting
betalen. Op de toegekende landbouwsubsidie mag immers geen enkele aftrekbewerking én
ook geen aftrek van een verlies van het jaar zelf worden toegepast.
Als het gesubsidieerde investering vrijwillig wordt vreemd (anders dan gedwongen)
gedurende de eerste drie jaren van de investering, dan wordt het 5% tarief niet meer verleend
vanaf het boekjaar van de vervreemding. De eerder genoten belastingverlaging blijft wel
definitief verworven.
7. Afzonderlijk tarief van 25%
De verwezenlijkte meerwaarde op aandelen waarvan de eventuele inkomsten beantwoorden
aan de taxatievereiste van DBI-aftrek maar waarvan de aandelen niet gedurende een
ononderbroken periode van één jaar in volle eigendom zijn, zijn afzonderlijk belastbaar aan
25% + 3% ACB dus aan 25,75%.
Let op : dit betreft enkel een apart tarief, het betreft geen afzonderlijke aanslag ! Maw
aftrekbewerkingen op die meerwaarden zijn mogelijk en verrekening met het verlies van het
boekjaar is ook mogelijk.
8. Afzonderlijke aanslag van 300%
In art. 219, 1ste lid WIB92 worden uitdrukkelijk vier bestanddelen opgesomd waarop de
afzonderlijke belastingaanslag van 300 % (nog te verhogen met 3 % aanvullende
crisisbijdrage) kan worden gevestigd:
1° op de kosten vermeld in art. 57 WIB 92 die niet worden verantwoord door het indienen
van individuele fiches ,
2° op de voordelen van alle aard verstrekt aan werknemers en bedrijfsleiders die niet worden
verantwoord door het indienen van individuele fiches,
3° op de verdoken meerwinsten die niet onder de bestanddelen van het vermogen van de
vennootschap worden teruggevonden,
4° op de in artikel 53,24° WIB92 bedoelde financiële voordelen of voordelen van alle aard (=
toegekende omkopingsbedragen/steekpenningen).
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
68
De vestiging van de afzonderlijke aanslag staat volkomen los van de fiscale toestand van de
vennootschap. Zelfs indien de vennootschap voor het bewuste aanslagjaar een fiscaal verlies
voorlegt, is de aanslag toch verschuldigd.
Geen enkele fiscale aftrek voorzien in de 3de tot en met de 9de bewerking komt in mindering
van deze afzonderlijke aanslagbasis (art. 207 WIB92).
Op de 300% aanslag mogen géén voorheffingen verrekend worden (art. 292, 2de lid WIB92).
Om deze zware belastingdruk enigszins te temperen is voorzien dat zowel de niet
verantwoorde kosten als de afzonderlijke belastingaanslag aftrekbare beroepskosten vormen
in de vennootschapsbelasting (art. 197 en 198,1° WIB92). Het afzonderlijke belastingbedrag
is dus een beroepskost van het jaar van inresultaatneming (betaling van de belasting of
boeking als vaststaande schuld).
Eerste wettelijke uitzondering voor niet-verantwoorde kosten en voordelen
De afzonderlijke aanslag aan 300 % is niet van toepassing ten aanzien van de nietverantwoorde kosten of voordelen van alle aard indien de vennootschap bewijst dat die kosten
of voordelen van alle aard begrepen zijn in een door de genieter overeenkomstig artikel 305
WIB92 ingediende aangifte (art. 219 vierde lid WIB92).
Onder deze wettelijke uitzondering zijn de gemaakte kosten aftrekbaar bij de vennootschap ondanks gebrek aan rapportering op fiches (art. 197, lid 2 WIB92 – invoege vanaf aanslagjaar
2014)
Deze wettelijke uitzondering wordt door de administratie eveneens aanvaard ingeval de
genieter zijn vergoeding of voordeel heeft aangegeven in een in het buitenland ingediende
aangifte krachtens een bepaling van buitenlands recht die gelijkaardig is aan art. 305 WIB92
(addendum dd. 20 juli 2012 aan circulaire van 1 december 2010).
Zelfs bij een onjuiste opname in de fiscale aangifte van de genieter van de verkregen
vergoedingen of de voordelen accepteert de administratie de eerste wettelijke tolerantie
((addendum dd. 20 juli 2012 aan circulaire van 1 december 2010).
Tweede wettelijke uitzondering voor niet-verantwoorde kosten en voordelen
De afzonderlijke aanslag aan 300 % is niet van toepassing ten aanzien van de nietverantwoorde kosten of voordelen van alle aard die evenmin spontaan zijn aangegeven door
de genieter op voorwaarde dat de vergoedingen of voordelen begrepen zijn in een aanslag die
met akkoord van de genieter te zijne name wordt gevestigd binnen de 3-jarige aanslagtermijn
van art. 354, al.1 WIB92 (art. 219, vijfde lid WIB92 – in voege vanaf aanslagjaar 2014).
Onder deze tweede wettelijke uitzondering is de vergoeding of het voordeel belastbaar bij de
vennootschap door opname van het bedrag van de vergoeding of het voordeel ervan in de
verworpen uitgaven – (art. 198, §1, 15° WIB92 - vanaf aanslagjaar 2014).
De administratie is bereid om de 300% niet te vestigen bij de vennootschap zelfs zonder
akkoord van de genieter als de genieter definitief belast worden op zijn inkomsten
Indien de vennootschap te goeder trouw heeft gehandeld mag de opname in haar verworpen
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
69
uitgaven achterwege worden gelaten teneinde economische belasting zoveel als mogelijk te
vermijden (Ci.RH.421/628.803 van 22 juli 2013).
Zelfs nadat de reguliere 3-jarige aanslagtermijn voorbij is maar nog andere aanslagtermijnen
openstaan om de genieter definitief te belasten - bijvoorbeeld via de aanslagtermijn van art.
358, § 2, 3° WIB 92 – mag de aanslag van 300% volgens de administratie achterwege blijven
(Ci.RH.421/628.803 van 22 juli 2013).
Indien tegen het einde van de aanslagtermijn géén akkoord van de genieter en de
bezwaartermijn is nog niet verstreken of ingeval tegen het einde van de aanslagtermijn er nog
een bezwaar hangende is, moet de 300% aanslag gevestigd worden en wordt in voorkomend
geval later ontheven. Het definitief karakter van de aanslag kan niet gegarandeerd worden
(Parl. St., Kamer, DOC 53-2756/001, blz. 18).
De Administrateur-generaal van de Fiscaliteit roept zijn ambtenaren uitdrukkelijk op om de
300% aanslag nog slechts als uitzondering te gebruiken indien en slechts indien de effektieve
definitieve belasting in de personenbelasting op naam van de genieter niet (meer) mogelijk is.
(Voorafgaande opmerking bij Ci.RH.421/628.803 van 22 juli 2013 door Carlos Six,
Administrateur-generaal van de Fiscaliteit)
Administratieve tolerantie voor verdoken meerwinsten
Ten aanzien van verdoken meerwinsten laat de administratie de afzonderlijke aanslag
achterwege indien de vennootschap deze meerwinsten alsnog opneemt in de jaarrekening voor
het boekjaar tijdens hetwelk ze door de vennootschap werden verwezenlijkt. Vereist is dat
deze opname wordt uitgevoerd met naleving van het Wetboek van vennootschappen en zijn
uitvoeringsbesluit én dat de aanpassing gebeurt binnen de wettelijke aanslagtermijnen voor de
inkomsten van het betrokken boekjaar (V&A Kamer, 2008-2009, nr. 52-47 van 2 februari
2009, p.9 en Ci.RH.421/605.074 (AOIF 71/2010) dd. 01.12.2010).
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
70
9. Verrekenbare bestanddelen
9.1. Niet-terugbetaalbare voorheffingen
Er is een forfaitaire buitenlandse belasting (FBB) verrekenbaar met de
vennootschapsbelasting maar niet terugbetaalbaar. Zij heeft betrekking op ontvangen
royalty’s, octrooi-inkomsten en interesten die daadwerkelijk in het buitenland werden belast.
Ook het belastingkrediet voor octrooien en milieuvriendelijke investeringen in O&O is
verrekenbaar.
9.2. Terugbetaalbare voorheffingen
Tot de verrekenbare en terugbetaalbare voorheffingen behoren:
- de voorafbetalingen;
- de roerende voorheffing.
Met betrekking tot dividenden is de verrekening van de RV toegestaan op voorwaarde dat de
genieter van de inkomsten de aandelen in volle eigendom heeft op het ogenblik van de
toekenning of betaalbaarstelling van de inkomsten. Bovendien mag een vennootschap de
roerende voorheffing met betrekking tot dividenden niet verrekenen wanneer de toekenning
van die inkomsten een waardevermindering van de aandelen of deelbewijzen veroorzaakt.
Met betrekking tot de interesten wordt de verrekening van de roerende voorheffing slechts pro
rata temporis toegestaan voor de periode waarin de vennootschap de effecten in volle
eigendom heeft gehad.
Kleine vennootschappen (in de zin van art. 15 W. Venn.) lopen voor aanslagjaar 2011 geen
belastingvermeerdering op als ze onvoldoende hebben voorafbetaald gedurende de eerste drie
boekjaren vanaf hun oprichting (art. 218 § 2 WIB92).
Stagiairs BIBF Vennootschapsbelasting – 21 sept. 2013 – Wim Van Kerchove & Sophie Hugelier
71
Download