Ondernemers 17 6 november 2009 grootouders de schenking aanvaardt voor de minderjarige, zonder machtiging van de vrederechter. U vermijdt best dat de schenker en de persoon die de schenking aanvaardt voor de minderjarige dezelfde is. Dit zou kunnen beschouwd worden als een ongeoorloofde belangenvermenging, waardoor de schenking nietig zou kunnen verklaard worden. Indien een schenking aan de minderjarige wordt aanvaard door de voogd, heeft die een bijzondere machtiging van de vrederechter nodig. Sven Hubrecht: “ Niet alleen ouders met jonge kinderen moeten zich informeren als ze willen schenken. Ook als grootouder wint u best advies in.” De schenker en de vertegenwoordiger van de minderjarige zijn overigens niet verplicht om de minderjarige op de hoogte te brengen van de schenking. Beheer van het vermogen Heel wat ouders kiezen ervoor om toekomstige successierechten te vermijden door een schenking te doen aan hun kinderen. Als dat gebeurt op een moment dat de kinderen nog minderjarig zijn, komen daar toch enkele puntjes bij kijken. Wij zetten ze voor u op een rij. Veel ouders wachten met schenken totdat de kinderen wettelijk meerderjarig zijn, of zelfs iets ouder. Ze doen dat vanuit de verwachting dat hun kinderen dan al enige maturiteit aan de dag leggen en op een verstandige wijze met de schenking zullen omgaan. Een andere reden om te wachten tot de grens van 18 jaar bereikt is, is het juridisch statuut van minderjarige kinderen. Minderjarige kinderen staan juridisch immers niet alleen onder het gezag van hun ouders, ze worden door de wetgever ook handelingsonbekwaam geacht. Ze kunnen dus niet zelfstandig hun (rechts)belangen uitoefenen (bijv. een onroerend goed kopen of verkopen), en moeten daarvoor door hun ouders of voogd vertegenwoordigd worden. De ouders zullen hun minderjarig kind voor een reeks handelingen bovendien slechts kunnen vertegenwoordigen indien de vrederechter hen hiertoe machtiging heeft gegeven. Aanvaarding van de schenking Omdat ook een schenking een overeenkomst is, kan de minderjarige zelf geen schenking aanvaarden. De wet laat echter uitdrukkelijk toe dat (één van) de ouders of Zodra de schenking gebeurd is, behoort het geschonken vermogen juridisch tot het patrimonium van de minderjarige. De ouders, of de langstlevende ouder, hebben wel het recht om het vermogen van hun minderjarig kind te beheren. Voor zwaarwichtige handelingen, zoals een verkoop van roerende goederen, is opnieuw een machtiging van de vrederechter vereist. Wanneer men een beleggingsportefeuille schenkt aan een minderjarig kind, rijst dan ook het probleem dat de vrederechter eerst zijn akkoord moet geven bij iedere verkoop van aandelen. Een efficiënt beheer van de portefeuille is zo onmogelijk. Daarom heeft de wetgever bepaald dat een erkende financiële instelling geen rechterlijke machtiging nodig heeft voor het beheer van de effecten van een minderjarige. De verzekeringspolis minderjarige (via zijn vertegenwoordigers) dan kan enkel de minderjarige zelf (of zijn nalatenschap bij overlijden) worden aangeduid als begunstigde. Vastgoed Ook als de ouders geld schenken aan een minderjarige in het kader van een zogenaamde ‘gesplitste aankoop’ van een onroerend goed (in vruchtgebruik door de ouders en in blote eigendom door de kinderen), zal de toestemming van de vrederechter nodig zijn. Beding van terugkeer Niet alleen ouders met jonge kinderen moeten zich informeren als ze willen schenken. Ook als grootouder wint u best advies in. Stel dat u bijvoorbeeld een beleggingsportefeuille schenkt aan uw zoon die gehuwd is en één minderjarig kind heeft. Bij het vooroverlijden van uw zoon zal zijn nalatenschap dan toekomen aan het kind in blote eigendom en aan zijn echtgenote in vruchtgebruik. Het beheer van de portefeuille komt met andere woorden in handen van uw schoondochter. Dit is niet altijd gewenst. Door in de schenking een beding van conventionele terugkeer op te nemen, kunt u dit vermijden. Bovendien zal al hetgeen geschonken is (of hetgeen daarvoor in de plaats gekomen is) op die manier successievrij kunnen terugkeren naar het patrimonium van de schenker. Ouderlijk vruchtgenot Een vermogensoverdracht naar de volgende generatie gebeurt vaak via een beleggingsverzekering. U kunt als ouder een verzekeringspolis onderschrijven op naam van uw minderjarig kind. Het verzekeringsvoorstel, de medische vragenlijst en de bijzondere polisvoorwaarden moeten dan door de ouders ondertekend worden. Het is echter wettelijk verboden om een polis af te sluiten die voorziet in een uitkering bij het overlijden van een kind dat de volle leeftijd van vijf jaar nog niet heeft bereikt. Tot slot is het goed om te weten dat de ouders, of de langstlevende ouder, het genot hebben van de vruchten van de goederen van hun kinderen tot aan hun meerderjarigheid of ontvoogding. Het gaat dan bijvoorbeeld om de interesten op een bankrekening afgesloten door of namens hun minderjarig kind. Als grootvader bijvoorbeeld een schenking doet aan een minderjarig kleinkind, zullen de inkomsten van het geschonken kapitaal toekomen aan de ouders van het kleinkind. Maar ook hier zijn alternatieve oplossingen mogelijk, bijv. door een schenkingsakte. Indien een levensverzekering wordt afgesloten door een Sven Hubrecht, Optima Financial Planners. Bij veel successieregelingen wordt er gebruik gemaakt van een burgerlijke maatschap voor het structureren van het familiaal vermogen. In dit artikel gaan we na waarom we geen vennootschap met rechtspersoonlijkheid, zoals een bvba hiervoor zouden gebruiken? Wat zijn hierbij de voor- en nadelen van deze rechtsvorm? We illustreren dit aan de hand van een voorbeeld. In ons voorbeeld gaan we uit van een pater familias, 55 jaar oud, die zijn succesvol bedrijf verkoopt en hiervoor 4 miljoen euro ontvangt. Omdat deze zakenman al een mooi vermogen heeft opgebouwd en zich bewust is van de torenhoge successierechten, beslist hij om met de 4 miljoen euro een bvba op te richten. Deze bvba zal een financiële vennootschap zijn, dat is een vennootschap waarin de activa hoofdzakelijk bestaan uit liquide middelen, geldbeleggingen, vastrentende effecten, enz… Het doel van de bvba bestaat uit het beheren en beleggen van deze activa. In de statuten van de bvba worden de man en zijn vrouw als statutair zaakvoerders benoemd. Er wordt ook bepaald dat zij slechts afzetbaar zijn mits unanimiteit van de stemmen. Op deze manier blijven ze allebei levenslang baas over het vermogen van de vennootschap. Zij kunnen er ook voor kiezen om de naakte eigendom van de aandelen in Nederland te schenken aan hun kinderen. Drie jaar na de schenking zal het vermogen als gevolg daarvan, vrij zijn van successierechten. Statutair wordt dan ook bepaald dat de vruchtgebruikers van de aandelen het stemrecht hebben. Tot daar een klassiek voorbeeld van vermogensplanning, waarbij het vermogen wordt geschonken en de ouders toch nog controle behouden. Maar waarom wordt er nu voor een bvba gekozen in plaats van een maatschap? Notionele intrestaftrek De bvba is een vennootschap met rechtspersoonlijkheid en haar inkomsten worden bijgevolg belast in de vennootschapsbelasting. Dit betekent dat deze bvba kan genieten van de notionele intrestaftrek. Omdat de ondernEmers & co Successierechten vermijden door een schenking aan de kinderen De oprichting van een bvba als onderdeel van uw vermogensplanning vennootschap een maatschappelijk kapitaal heeft van 4 miljoen euro, ontvangt zij jaarlijks ongeveer een kleine 200.000 euro fictieve kostenaftrek. Dit houdt in dat de intresten die de vennootschap ontvangt uit de belegging van haar gelden, niet zullen worden belast. Maar er is meer. De roerende voorheffing van 15% die door de banken wordt ingehouden op de door hen verschuldigde intresten, kan worden verrekend met de verschuldigde vennootschapsbelasting. Wanneer de liquide middelen belegd worden in de vennootschap aan 3%, zal de vennootschap 120.000 euro bruto intresten ontvangen. Hierop houdt de bank 18.000 euro roerende voorheffing in. Deze 18.000 euro krijgt de vennootschap één jaar later terug, omdat ze door de notionele intrestaftrek een fiscaal verlies zal hebben. Indien de bedrijfsleider zijn ontvangen geldmiddelen uit de verkoop van zijn bedrijf had ingebracht in een maatschap, zou deze 15% roerende voorheffing een definitief verschuldigde belasting zijn. De roerende voorheffing zou bijgevolg niet terugbetaald worden. Daarenboven wijzen wij op het feit dat een maatschapstructuur altijd beperkt moet zijn in de tijd. Dit probleem hebben we niet in een vermogensplanning met een bvba, die is opgericht voor onbepaalde tijd. Managementvennootschap Het komt vaak voor dat de ondernemer, na het verkopen van zijn bedrijf, nog een aantal jaren de overnemer assisteert. Ook in dat geval zal de nieuw opgerichte vennootschap voor de bedrijfsleider handig van pas komen. Hij zal zijn prestaties kunnen factureren via zijn financiële vennootschap. De financiële vennootschap wordt dan eveneens gebruikt als een managementvennootschap. In ons voorbeeld heeft de vennootschap een fiscaal verlies van 100.000 euro (102.000 euro intrest – 200.000 euro notionele intrestaftrek – 2.000 euro vaste kosten van de vennootschap). Concreet betekent dit dat de bedrijfsleider via zijn vennootschap, 100.000 euro kan factureren aan de overnemer en dat deze inkomsten op Julius Sanders: “In een bvba kan de roerende voorheffing van 15%, die door de banken wordt ingehouden op de intresten, worden verrekend met de verschuldigde vennootschapsbelasting.” niveau van de vennootschap niet zullen worden belast. De financiële vennootschap, die in ons voorbeeld ook als managementvennootschap fungeert, heeft dus grote voordelen. Vaste kosten Anderzijds moet u rekening houden met de vaste kosten die een bvba met zich meebrengt, de activa waarin de bvba investeert (sommige beleggingen resulteren in een verlies van notionele intrestaftrek), de liquidatiebelasting die u betaalt bij vereffening van de bvba, enz… Het zal er dus in de praktijk op neer komen om de voor- en nadelen tegen elkaar af te wegen. Toch blijft de oprichting van een bvba een zeer interessante piste om het vermogen in te structureren. Julius Sanders, Sanders Accounting. Sanders Accounting & Consulting is gespecialiseerd in accountancy, fiscaliteit, begeleiding overname, audit, herstructureringen en familieregelingen. salto-reclame.be ondernEmers & co 26 Het uitgangspunt vormt een kwalitatief hoogstaande dienstverlening. Sanders Accounting & Consulting beschikt over een ISO-certificaat en is door de Vlaamse overheid erkend als dienstverstrekker voor advies. M-pub U kunt niet alles plannen in het leven. Uw financiële toekomst gelukkig wel. Your future is capital Adv. VOKA terras 233x85.indd 1 www.optima.be 13-08-2009 19:06:11 www.sandersaccounting.be Nieuwpoortsesteenweg 855 8400 Oostende T 059 55 00 55 Graaf d’Ursellaan 30 8301 Knokke-Heist T 050 53 03 00 Ondernemers 17 6 november 2009 27